Uzasadnienie
Sygn. I SA/ Kr 713/08
Postanowieniem z dnia [....] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od spadku i darowizn po zmarłych F. M. i I. M. z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy w tej sprawie sąd.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że spadkobiercy wyżej wymienionych a to: D. M., I. A- F i H. N, do których je skierowano podają odmienne składniki masy spadkowej a do wydania decyzji w sprawie ustalenia podatku od spadków konieczne jest ustalenie masy spadkowej.
Jednocześnie organ podatkowy na podstawie art. 203 par. 1 Ordynacji podatkowej wezwał spadkobierców o wystąpienie w terminie do dnia 31 marca 2008 r. do właściwego sądu w tej sprawie.
Od powyższego postanowienia odwołała się H. N. zarzucając naruszenie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowanie o ustalenie składników masy spadkowej po F. i I. M. stanowi zagadnienie wstępne i jest podstawą do zawieszenia postępowania.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2008 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia podkreślono fakt złożenia przez spadkobierców odmiennych zeznan podatkowych co do ilości i wartości składników majątkowych.
Podjęte przez organ I instancji działania z udziałem stron, mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie ustalenia składników masy spadkowej i ich wartości nie przyniosły efektu, stąd nie można uznać które zeznania są wiarygodne.
W świetle powyższego skoro ustalenie wartości masy spadkowej jest niezbędne do dokonania wymiaru podatku, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej prawidłowo organ I instancji wezwał spadkobierców na podstawie art. 203 par. 1 Ordynacji podatkowej do wystąpienia do właściwego sądu o ustalenie spornych okoliczności, co stanowiło zarazem podstawę do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji, gdyż wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia w/w zagadnienia wstępnego, które jest sporne między spadkobiercami.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez H. N., która w skardze wniesionej do WSA w Krakowie zarzuca naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i nie załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym, naruszenie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że postępowanie o ustalenie składników masy spadkowej po F. i I. M. stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i jest podstawą do zawieszenia postępowania przez organ I instancji, naruszenie art. 127 Ordynacji poprzez nie odniesienie się do zarzutów postawionych w zażaleniu.
Podnosząc powyższe skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podkreśla się zwłaszcza, że kpc nie przewiduje postępowania "o ustalenie składników masy spadkowej po zmarłych " dlatego wskazane przez organ I instancji postępowanie nie może być uznane za zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania.
Ponadto zarzuca, że zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Ustalenie składników masy spadkowej powinno być zatem dokonane w toczącym się postępowaniu.
Skarżąca podnosi też, że wskazane przez I. A.-F. składniki w skład spadku nie wchodziły, zatem dwa ze złożonych zeznań podatkowych są tożsame.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2008 roku pełnomocnik skarżącej powiela zarzuty skargi.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez badanie zgodności z prawem wydawanych aktów, w tym decyzji / postanowień/.
Z treści art. 145 par. 1 powołanej ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję/ postanowienie/, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa materialnego daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli by mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty skarżącej koncentrują się na naruszeniu przepisów postępowania t.j.
powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej.
Wbrew zarzutom, skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 122 Ordynacji, który nakazuje organom podatkowym podjęcia niezbędnych działań, które prowadzą do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej.
W toku postępowania podatkowego mogą się bowiem pojawić przejściowe przeszkody w jego prowadzeniu, wówczas w grę wchodzi zawieszenie postępowania.
Instytucja zawieszenia postępowania polegająca na przerwaniu toku postępowania ma zastosowanie w wypadkach przeszkód wskazanych w ustawie.
Jedną z nich jest wystąpienie zagadnienia wstępnego.
Artykuł 201 par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej stanowi bowiem, iż organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Kwestią sporną między organem a skarżącą było, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została ta przesłanka, skutkująca zawieszeniem postępowania.
Bezsporne w sprawie było, iż spadkobiercy F. i I. M. wskazywali odmienne składniki masy spadkowej, wpływające na jej wartość.
Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn
/DZ. U. 2004 r. Nr. 142, poz. 1514 z późn. zm. / podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów..
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy " wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw majątkowych.
Z powyższego wynika, że na podatniku spoczywa obowiązek ujawnienia i określenia wartości nabytych praw, organy podatkowe mają natomiast prawo do weryfikacji zeznania podatkowego.
W celu wydania decyzji wymiarowej niezbędne jest podanie jednolitej masy spadkowej i jej wartości przez spadkobierców.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie oświadczenia spadkobierców w tym zakresie były rozbieżne, przy czym nie jest istotne co podkreśla skarżąca, ilu z nich złożyło oświadczenia jednolite.
Organy podatkowe w niniejszej sprawie nie zachowały biernej postawy i dążyły do wyjaśnienia w tym zakresie stanu faktycznego, lecz bezskutecznie.
Kwestia sporna między spadkobiercami jest typowym sporem cywilno-prawnym spór o skład i wartość majątku spadkowego/ i jego rozwiązanie nie leży w kompetencji organu podatkowego lecz sądu, zatem nie budzi zastrzeżeń stanowisko organu podatkowego uznającego że kwestia ta ma charakter zagadnienia wstępnego.
Konsekwencją zawieszenia postępowania było w oparciu o art. 203 par. 1 Ordynacji wezwanie spadkobierców do wystąpienia do właściwego sądu o ustalenie składników masy spadkowej po zmarłych, co jest również kwestionowane przez stronę.
I ten zarzut a zarazem wywody skargi nie zasługują na uwzględnienie
Podkreślić należy, iż skład masy spadkowej może zostać ustalony w trakcie postępowania przed sądem powszechnym na przykład w sprawie o dział spadku jak i też w drodze prostszego postępowania o sporządzenie spisu inwentarza w trybie art. 637 kpc oraz art. 655 kpc w sprawie o wyjawienie składników majątkowych gdyby zachodziły wątpliwości co do rzetelności i zupełności sporządzonego spisu inwentarza.
Mimo że co zasady, jak wynikało by ze stanowiska skarżącej postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie oraz postępowanie o dział spadku czy też wskazane wyżej postępowania sądowe / art. 637 kpc/ nie powinny pozostawać ze sobą w związku, gdyż organy powinny ograniczać się przy określaniu podstawy opodatkowania do wartości majątku ujawnionego przez podatnika w zeznaniu podatkowym, jednakowoż zdaniem sądu jeżeli zeznania więcej niż jednego spadkobiercy są rozbieżne i jednocześnie istnieje rozbieżność ich interesów w zakresie ustalenia składu majątku spadkowego, to sytuacja ta może stwarzać podstawę do zawieszenia postępowania podatkowego, do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny.
Takie stanowisko prezentowane było w orzecznictwie sądowym np. w wyroku NSA z 13.02.1998 r. I S.A./ Gd 1071/96/.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. wyżej powołanej orzekł jak w sentencji.
Jednocześnie z uwagi na fakt, iż w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji brały również udział D. M. i I. A.- F. Sąd na podstawie art. 33 tej ustawy wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania sądowego wyżej wymienione osoby.