Uzasadnienie
P. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 7 września 2017 r Referendarz Sądowy WSA w Krakowie uwzględnił powyższy wniosek i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.
W dniu 28 lutego 2018 r pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o udzielenie skarżącemu prawa pomocy poprzez wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r Referendarz Sądowy odmówił ustanowienia pełnomocnika, wskazując, że strona jest reprezentowana przez adwokata.
Jak wynika z wniosku oraz nadesłanych dokumentów P. Z. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. S. - Z.. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, do czasu jej zawieszenia w styczniu 2018 r. uzyskiwał on ok. [...] zł miesięcznie, netto. Żona z tytułu umowy o pracę, na stanowisku nauczyciela, otrzymuje ok. [...] zł miesięcznie. P. Z. i A. S. - Z. jeszcze przed zawarciem małżeństwa zwarli w 2007r. umowę małżeńską, przyjmująca na przyszłość ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej.
Wnioskodawca wskazał, że łączny jego dochód wynosił ok. [...] zł w zależności od miesiąca, obecnie, po zawieszeniu działalności gospodarczej oscyluje on wokół kwoty [...]zl.
Zobowiązania i stałe wydatki, miesięczne, wnioskodawcy obejmują: spłatę kredytu we frankach, w wysokości [...] zł, spłatę pożyczki zaciągniętej w [...] S.A. w wysokości [...] zł, alimenty - [...] zł, koszty wyżywienia – [...] zł, koszty mediów i opłat – ok. 500- [...] zł.
Postanowieniem z 11 maja 2018 r., sygn. akt: I SA/Kr 740/17, Starszy Referendarz Sądowy oddalił wniosek skarżącego. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na przepis art. 246 § 3 p.p.s.a. wskazał, że skoro P. Z. jest w tej sprawie reprezentowany przez adwokata (z zalegającego w aktach pełnomocnictwa z 22 czerwca 2017 r. wynika, że obejmuje ono reprezentowanie strony we wszystkich instancjach), to nie jest możliwe wydanie pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.
W sprzeciwie z 25 maja 2018 r. działający jako pełnomocnik skarżącego – adw. M.. S. – H. zakwestionował ww. postanowienie, zarzucając naruszenie art. 246 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię, prowadzącą do uznania, że skarżący nadal pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że przy ewentualnym sporządzeniu skargi kasacyjnej nie może w dalszym ciągu reprezentować skarżącego pro bono, jako to czynił do tej pory. Jedocześnie pełnomocnik wskazał, że skarżący nie pozostaje z nim (lub jakimkolwiek innym adwokatem lub radcą prawnym) w stosunku prawnym pozwalającym na podjęcie działań prawnych przy sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej.
W celu rozwiania wątpliwości pełnomocnik skarżącego złożył w sprzeciwie oświadczenie, że wypowiada on pełnomocnictwo złożone do akt niniejszej sprawy z części, w jakiej dotyczy ono reprezentacji skarżącego przed NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zdaniem Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że w realiach niniejszej sprawy, nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie – obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
W orzecznictwie przyjmuje się trafnie, że pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji – również wtedy gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. postanowienie NSA z 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA z 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700).
W niniejszej sprawie z akt administracyjnych wynika niezbicie, że skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Umocowanie adwokata M. S. - H. do reprezentowania skarżącego zostało udzielone 22 czerwca 2017r. (k. 6 akt sądowych, t. I) i nie zostało wypowiedziane. Umocowanie to obejmowało prawo do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi we wszystkich instancjach w sprawie. Wobec powyższego, Referendarz słusznie przyjął, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem pochodzącym z wyboru, a jego wniosek o ustanowienie tego samego pełnomocnika w ramach prawa pomocy, uznać należy za niedopuszczalny stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a. Powyższej oceny nie mogą skutecznie podważać argumenty zawarte w sprzeciwie.
Jako gołosłowne należy ocenić zawarte w sprzeciwie oświadczenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, w sytuacji gdy nie przedstawiono jednocześnie żadnego dowodu złożenia takiego oświadczenia mocodawcy.
Wskazać w tym miejscu należy, że cofnięcie pełnomocnictwa lub też jego wypowiedzenie jest czynnością odwrotną do jego udzielenia i tryb jego składania i cofania winien być taki sam.
W wyroku z dnia 7 lutego 2007 r., I OSK 452/06, LEX nr 348255, NSA stwierdził, że z unormowania zawartego w art. 37 § 1 p.p.s.a. wynika, iż w zasadzie pełnomocnictwo procesowe powinno być udzielone w formie pisemnej. Udzielenie pełnomocnictwa procesowego jest jednostronną czynnością prawną zawierającą oświadczenie woli, w którym mocodawca upoważnia oznaczoną osobę do zastępowania go przed sądem.
W sprawie skarżący pisemnie umocował pełnomocnika do reprezentowania go przed Sądem. Zatem wypowiedzenie pełnomocnictwa również powinno mieć formę pisemną, a nie dorozumianą jak tego chce pełnomocnik skarżącego. Wobec powyższego przyjąć należy, że w sprawie nie doszło do skutecznego wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adwokata. Złożenie bowiem takiego oświadczenia przez adwokata w sprzeciwie skierowanym do Sądu nie świadczy o zerwaniu stosunku prawnego z mocodawcą. Brak jest dowodu uwiarygadniającego, że takie oświadczenie woli profesjonalnego pełnomoncika zostało skierowane do mocodawcy. Rację przyznać należy Referendarzowi, że skoro w przedmiotowej sprawie nie zostało należycie wykazane, że stosunek pełnomocnictwa wygasł, to brak jest podstaw do zastosowania art. 246 § 3 p.p.s.a.
Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 11 maja 2018 r.