Uzasadnienie
Sygn. I SA/Kr 733/03
Organ podatkowy I instancji Urząd Skarbowy w dniu [...].1997 roku orzekł o odpowiedzialności W. M. za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "W." w podatku VAT w wysokości [...] zł.
Wyżej wymieniony był wspólnikiem spółki.
W wyniku odwołania się od tej decyzji Izba Skarbowa utrzymała ją w mocy a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę W. M. wyrokiem z dnia 10 XII 1998 roku sygn. I SA/Kr 1390/97 uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając sprawę po raz drugi Izba Skarbowa w dniu [...].1999 roku ponownie utrzymała w mocy decyzję organu I instancji / znak [...]/- zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 III 2002 r. sygn. I SA/Kr 762/99 tym razem skargę W. M. oddalił.
W wyniku wniosku podatnika z dnia [...].2002 roku, Izba Skarbowa w dniu [...].2002 roku postępowanie wznowiła i decyzję nr. [...] z dnia [...].1999 roku uchyliła w żądanym zakresie, uchylając jednocześnie poprzedzającą ją decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego.
Równocześnie orzekła o jego odpowiedzialności za zobowiązania wyżej wymienionej spółki z tytułu podatku VAT tylko w 5 procentach co do ogólnej zaległości - co stanowiło kwotę [...] zł.
W dniu [...].2002 r. W. M. złożył wniosek do organu I instancji o zwrot nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem i zwrot kosztów egzekucyjnych.
Bezsporne było, że decyzja organu I instancji o której mowa wyżej w 1997 roku została wyegzekwowana w sposób przymusowy.
Wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie został załatwiony pozytywnie, odwołanie skarżącego do organu II instancji również nie odniosło skutku i to jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.
Organy twierdziły, że w przedstawionym stanie faktycznym nie można wrócić powyższej nadpłaty, skoro do wpłaty podatku doszło w 1997 roku i od tego czasu upłynęły 3 lata.
Powołano się na treść przepisu art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.-Ordynacji podatkowej nakazującego stosowanie do nadpłat powstałych przed jej wejściem w życie - ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych / DZ. U. z 1993 r. Nr. 108, poz. 486/.
Z tego powodu uznano brak podstaw do rozpoznania złożonego wniosku o zwrot nadpłaty na przepisów Ordynacji podatkowej - zwłaszcza art. 76 par. l i art. 78 par. l, a tym samym liczenia korzystniejszego bo 5 letniego terminu do zwrotu nadpłaty.
Art. 29 ust. 2 pkt. 3 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowi bowiem, że za datę powstania nadpłaty uważa się w razie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, datę dokonania zapłaty. Natomiast z treści ust. 4 art. 29 wynika, że nadpłaty nie podlegają zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku w którym powstały.
W niniejszej sprawie orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego wydane zostało w dniu [...].1997 roku i stało się ostateczne z wydaniem decyzji przez Izbę Skarbową nr. [...] z dnia [...].1999 roku. Do zapłaty zaległości skarżący był już więc zobowiązany już po wydaniu decyzji przez organ I instancji w 1997 roku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...].2002 r. znak [...] W. M. podnosi w zasadzie tylko zarzut sprowadzający się do nieprawidłowego zastosowania przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Jego zdaniem skoro odpowiedzialność podatkowa została ustalona ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].1999 roku - to do powstałej następnie skutkiem kolejnej decyzji z dnia [...].2002 roku - nadpłaty, należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej, a ta stanowi w par. l art.78, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin określony w art.78 par. l, przy czym liczony w oparciu o te przepisy termin jeszcze nie minął.
Skarga prócz tego podnosi, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymaganiom stawianym przez przepis art. 201 par. 4 ordynacji, ponieważ w uzasadnieniu nie ustosunkowano się do argumentów podniesionych przez skarżącego.
Izba Skarbowa wnosiła w pierwszy kolejności o odrzucenie skargi a w razie nie uwzględnienia tego wniosku, o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej wskazanych. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na nie uzupełnienie w terminie jej braków formalnych w postaci przedłożenia pełnomocnictwa przez radcę prawnego. Pełnomocnictwo powyższe zostało złożone wprawdzie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, lecz pełnomocnik wyjaśnił okoliczności związane z jego stwierdzonym w tym momencie brakiem. W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zawiadamianie go zwłaszcza o poszczególnych czynnościach sądowych mogło usprawiedliwiać przekonanie o nieistnieniu braku w tym zakresie i nie można obarczać strony ewentualnymi niekorzystnymi dla niej skutkami z powodu jakiegokolwiek niedopatrzenia sądu, tym samym pozbawienia możliwości obrony jej praw.
Przechodząc do meritum sprawy, a zwłaszcza zarzutu skarżącego co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego w postaci artykułu 29 ustawy z 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych, przyznać należy słuszność organom podatkowym, że ta ustawa właśnie ma w sprawie zastosowanie a nie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa/ DZ. U. Nr. 137, poz. 926 ze zm./
Jednoznaczne jest bowiem brzmienie przepisu przejściowego Ordynacji - art. 330, stwierdzającego że zwrot nadpłat powstałych przed jej wejście w życie dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Nie można się zgodzić z argumentacją skarżąc ego w niniejszej sprawie, iż skoro odpowiedzialność została ustalona ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].1999 roku, do powstałej skutkiem kolejnej decyzji z dnia [...].2002 r, nadpłaty należy stosować przepisy Ordynacji.
Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, nadpłata powstała już w chwili zapłacenia przez W. M. określonej przez organ I instancji kwoty w 1997 roku, natomiast czym innym było jej ujawnienie, co nastąpiło rzeczywiście w terminie późniejszym.
Chwilą ujawnienia istnienia nadpłaty była bowiem decyzja Izby Skarbowej z dnia [...].2002 r. Skoro tak, to datą powstania nadpłaty w myśl art. 29 ust. 2 pkt.3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych była w niniejszej sprawie - data dokonania zapłaty.
Dochodzenie zwrotu nadpłaty pod rządem tej ustawy było ograniczone czasowo, termin ten wynosi zgodnie z jej pkt. 4 art. 29 3 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała.
Jednakowoż w ocenie Sądu konieczne jest wzięcie pod uwagę okoliczności w jakich doszło do powstania nadpłaty, a mianowicie w wyniku ściągnięcia w drodze egzekucji od skarżącego określonej kwoty podatku w nienależnej wysokości na skutek wydania wadliwej decyzji z 1997 roku, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego.
W ocenie sądu termin ten został zachowany, skoro skarżący w okresie 3 lat od zapłacenia kwoty podatku wystąpił w ramach przysługujących mu uprawnień a zwłaszcza środków prawnych, aż do wznowienia postępowania, z roszczeniem o uchylenie decyzji, co w konsekwencji nastąpiło.
W takim przypadku żądanie o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, zawierało jednocześnie roszczenie o zwrot nadpłaty, które stało się wymagalne w momencie jej stwierdzenia, tzn. uchylenia takiej decyzji. Doszło zatem w między czasie do zawieszenia powyższego terminu. Stanowisko tutejszego Sądu nie jest odosobnione, gdyż w tym duchu wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2002 r. sygn. I S.A./Wr 329/02.
Konkludując, skarżący nie uchybił przy powyższym rozumowaniu trzyletniemu terminowi określonemu do zwrotu nadpłaty.
Zatem skarga z tego powodu okazała się uzasadnioną, czego konsekwencją było jej uwzględnienie.
Jeśli chodzi o oprocentowanie nadpłaty, w ocenie sądu termin ten należy liczyć od daty wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w wyniku wznowienia postępowania, przy czym organowi winno się pozostawić niezbędny okres czasu do dokonania zwrotu.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - przepisów wprowadzających powyższą ustawę /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.