Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.03.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2006r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" M.M. ur. w 1956r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną B.M. ur. w 1956r. oraz synem M.M. ur. w 1989r. Rodzina mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow. 35 m2.
Wnioskodawca jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnych dochodów. B. M. z tytułu umowy zlecenia otrzymuje 250 zł. miesięcznie. W 2012r. uzyskała ona dochód w wysokości 2 467,56 zł. Syn jest natomiast studentem.
Miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 150 zł., opłatę za gaz – ok.150 zł., opłatę za wodę, odprowadzanie ścieków i wywóz nieczystości – ok. 150 zł. Strona skarżąca wydaje też ok. 2000 zł., rocznie na ogrzewanie mieszkania oraz spłaca raty kredytu zaciągniętego w PKO BP w wysokości 251,49 zł. miesięcznie. Nie posiada nieruchomości ani oszczędności, jest właścicielem samochodu marki Mercedes Vito, którego wartość wycenia na 3000 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r., sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11).
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06). Ocena całokształtu wskazanych przez stronę okoliczności należy bowiem do Sądu, związanego regułą ustanowioną przez art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wytycznymi takimi jak: zgodność prowadzonego wnioskowania z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innymi elementami, które pozwalają domniemywać, że skutek w postaci faktu uprawdopodobnionego może w ogóle nastąpić (por. postanowienie NSA z dnia 09.05.2005r., sygn. FZ 579/04, por. też postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09).
Tymczasem w rozpatrywanym przypadku przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, iż jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości 250 zł., miesięcznie, a jej wydatki, łącznie z ratą kredytu, wynoszą 868,49 zł., miesięcznie (150 zł.+ 150 zł. + 150 zł. + 251,49 zł. + 2000 zł.: 12 miesięcy = 868,49 zł.), nie licząc kosztów wyżywienia.
Sytuacja ta przeczy zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oraz poddaje pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń składanych przez stronę skarżącą. W takim wypadku natomiast wykluczone jest przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.).