Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał H.C. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w niniejszej spawie. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 18 sierpnia 2016 roku wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adw. M.P. Wyznaczona pani Mecenas reprezentowała skarżącego w postępowaniu przed sądem I instancji.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę H.C. oddalił.
W związku z odmową sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu I instancji przez wyznaczonego pełnomocnika skarżący pismem z dnia 9 czerwca 2017 roku wniósł o przydzielenie mu adwokata z urzędu "do napisania pisma odnośnie kasacji wyroku" i zwolnienie go z opłat. Podał, że jego sytuacja materialna i zdrowotna nie zmieniła się, ale pogorszyła.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Odnośnie wniosku skarżącego o ustanowienie kolejnego adwokata z urzędu należy zauważyć, że w toku niniejszego postępowania przyznano już H.C. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 p.p.s.a.), albo może być stronie cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 p.p.s.a.). Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej prawa pomocy może korzystać na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania w drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy ten wyznaczony nie spełnił jej oczekiwań w zakresie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11).
Z tych względów orzekający nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, w którym stwierdzono, że jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.
Skoro zatem skarżący korzysta w niniejszym postępowaniu z przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, nie ma prawnej możliwości ponownie przyznania mu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał. Z tych względów rozpoznanie kolejnego wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Zbędne okazało się również rozpoznanie kolejnego wniosku H.C. o zwolnienie od opłat sądowych, skoro skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. Bezspornym jest bowiem, że sprawa ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia należy do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, zatem skarżącemu przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Skoro w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia opłat sądowych, to również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tych opłat podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 249a, art. 239 § 1 pkt 1 lit "e", art. 245 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.