Uzasadnienie
Decyzją z dnia[...] września 2001 r. Urząd Skarbowy określił małżonkom J. K.i J. K. wysokość zaległości na kwotę 2.989,80 zł oraz odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie 426,90 zł.
Decyzję tę wydano w następstwie kontroli przeprowadzonej w firmie "J." prowadzonej przez skarżących. Objęła ona między innymi rozliczenie się z budżetem Państwa za 2000 rok w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zakwestionowano przy tym wydatki zaksięgowane w miesiącu grudniu 2000r. w łącznej wysokości 4.306,75 zł, wynikające z zakupu materiałów budowlanych (rury, kolano, redukcja, cement, wapno, gwoździe, nakrętki), materiałów wod-kan i armatury, oraz instalacji kotła centralnego ogrzewania.
Nie uznano także kwot wynikających z opłaconego cła za samochód A. w kwocie 3 286 zł 30 gr. i akcyzy w kwocie 2.313,50 zł oraz 40.00 zł opłaty manipulacyjnej stosownie do dokumentu - deklaracji Urzędu Celnego. Wartości wynikające z tych opłat zostały raz zaksięgowane jako koszt uzyskania przychodów miesiąca grudnia 2000r., a następnie - przy uwzględnieniu tych samych wartości wpisane do ewidencji środków trwałych w miesiącu grudniu 2000r. w kwocie 38.661,00 zł Powołano się przy tym na art.23 ust. l pkt l lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych.
Od powyższej decyzji Skarżący wnieśli odwołanie zarzucając, że wydatki w kwocie 4 306 zł 75 gr. poniesiono na remont instalacji wodno - kanalizacyjnej i co. Podkreślili, że cały budynek był wzniesiony na cele prowadzenia działalności gospodarczej i został odebrany w lutym 2000 r. Posiadał wtedy sprawną instalację wod. kan. i c o. Nie nastąpiło w związku z tym ulepszenie budynku.
Ponadto wydatki związane z zakupem samochodu w tym cło, akcyza i opłata manipulacyjna zostały zarachowane w koszty w miesiącu grudniu Natomiast amortyzacja była naliczana od stycznia 2001 r.
Izba Skarbowa poleciła uzupełnić postępowania dowodowe, w zakresie ustalenia czy skarżący byli właścicielami czy też najemcami budynku. którego dotyczą sporne wydatki, w jakim stanie został on przyjęty do użytkowania, z uwzględnieniem dokumentów z wydziału architektury, oraz prawa budowlanego. Ponadto zobowiązano Urząd Skarbowy do przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych, oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów w zakresie zaksięgowania nabycia samochodu A. Stwierdzono także, że dotychczasowe postępowanie było prowadzone wyłącznie z udziałem pełnomocnika J.K., podczas gdy działalność gospodarczą prowadzą oboje małżonkowie.
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego Izba Skarbowa decyzją z dnia 25 lutego 2002 r. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. przy czym nie wezwano skarżących do wypowiedzenia się w terminie trzech dni w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W skardze J. K. i J. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Podnieśli przy tym, że zgodnie z art. 22 ust l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatki poniesione w związku z działalnością gospodarczą stanowią koszt uzyskania przychodu. Dotyczy to zarówno wydatków na remont instalacji wod kan i co, jak również wydatków poniesionych na zakup samochodu ciężarowego A. będącego środkiem trwałym.
Podkreślono przy tym,że Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji oparła się na oświadczeniu jednego ze współwłaścicieli J. K.pomijając oczywiste dowody wynikające ze złożonych dokumentów. Nie zażądano także złożenia oświadczenia przez drugiego małżonka będącego współwłaścicielem. Narusza to art. 7 i 77 KPA
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podkreślono przy tym, że w toku postępowania przed organami podatkowymi i to zarówno pierwszej jak i drugiej instancji zebrano dowody pozwalające na przyjęcie, że przeprowadzone prace nie miały charakteru prac remontowych. Pomimo wezwania do okazania kosztorysu pawilonu handlowego w B.sporządzonego na dzień [...]12.1998r. przez inż. A.Ś. oraz dokumentów z wydziału architektury dotyczących przedmiotowego pawilonu handlowego, dowody te nie zostały dostarczone. Skarżący przedłożyli wyłącznie decyzję nr [...] z dnia [...].05.1999r. nr [...]wydaną przez Burmistrza Gminy Sułkowice udzielającą P.P. K. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego wybudowanego na działce [...]
W żaden sposób na tej podstawie nie można stwierdzić o charakterze prowadzonych robót, których sfinansowanie zaliczono do kosztów uzyskania przychodu. Jednakże wiarygodny -jako pochodzący z oświadczenia inwestora oraz współwłaściciela budynku - Pana J. K. - dowód w sprawie stanowi protokół spisany dnia [...].07.2001 r.
Skarżący oświadczył (podpisując jako zgodne), iż w roku 2000 prowadzone były prace adaptacyjne pawilonu handlowego w B. 171 (poz. 8 ewidencji środków trwałych) w postaci instalacji kotła co, instalacji centralnego ogrzewania, adaptacji pomieszczeń socjalnych dla pracowników (vide - k. 4 akt podatkowych).
Późniejsze oświadczenie Pełnomocnika stron zmieniające charakter robót na remontowy (co ma skutkować odmienną klasyfikacją co do uznania bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów ponoszonych wydatków, nie zaś drogą odpisów amortyzacyjnych) nie może być uznane za wiarygodne, gdyż zostało dokonane po powołaniu w sprawie pełnomocnika - Pana R., którego oświadczenie -jako późniejsze od oświadczenia Skarżącego ma ograniczoną moc dowodową.
Powołano się przy tym na art.23 ust. l pkt l lit e ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14 póz. 176 ze zm.) zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na ulepszenie (przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację) środków trwałych, które zgodnie z odrębnymi przepisami powiększają wartość tych środków stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych..
Natomiast koszty związane z zakupem środka trwałego - samochodu A. tj. cła, akcyzy i opłaty manipulacyjnej w kwocie łącznej 5.639,50 zł w zarachowane zostały dwukrotnie w koszty działalności gospodarczej Skarżących - raz bezpośrednio, drugi raz przy uwzględnieniu tych samych wartości w ewidencji środków trwałych.
Zgodnie z art.23 ust. l pkt l lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych.
Podkreślono przy tym, że rozpoznając sprawę organy podatkowe dochowały wymogów wyrażonych w ordynacji podatkowej. Strona brała czynny udział w postępowaniu, miała możliwość składać dowody i dokumenty w sprawie oraz wypowiedzieć się co do zebranego materiału w sprawie.
Oświadczenie złożone przez jednego z małżonków K. (będącego jednocześnie, współwłaścicielem budynku, którego dotyczy sporna kwestia kosztów uzyskania przychodu) było wystarczające i nie wymagało uzupełnienia o oświadczenie (w tym samym przedmiocie) drugiego ze współwłaścicieli.
Udzielenie informacji w zakresie prowadzonej przez oboje małżonków działalności gospodarczej w przedmiocie ich wspólnego majątku uznano za czynność zwykłego zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 200 § l Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Zgodnie z tym przepisem zamknięcie postępowania dowodowego następuje przez wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przy czym ustosunkowanie się do zgromadzonych dowodów, które wraz z materiałem prawnym będą podstawą do wydania decyzji jest szczególnym uprawnieniem strony związanym z jej udziałem w postępowaniu.
Obowiązek wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się na temat materiału dowodowego spoczywa także na organie odwoławczym, chociażby nawet sam nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego. Celem przepisu art. 200 § l o.p. nie jest bowiem umożliwienie wypowiedzenia się stronie jedynie co do dowodów, które przeprowadził, lecz do ostatecznego wypowiedzenia się bezpośrednio przed rozstrzygnięciem sprawy odnośnie do całości zebranego w toku całego postępowania celnego materiału dowodowego.
Brak wykonania tego obowiązku przez organ podatkowy i pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym stanowi naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Podobny pogląd wyrażony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2001 r. wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Łd 4/99 (ONSA 2002/3/113), w którym podkreślono, że na podstawie art. 200 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) strona ma prawa wypowiedzieć się w przedmiocie całego materiału dowodowego zgromadzonego w danej sprawie podatkowej, niezależnie od tego, w jakiej fazie jej załatwiania został on zebrany oraz przez który organ podatkowy tzn.. pierwszej czy drugiej instancji. Obowiązek wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego ciąży także na organie odwoławczym.
W omawianej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie podatkowe przy czym toczyło się ono początkowo tylko z udziałem jednego ze skarżących. Także dokonane, w ramach zleconego przez Izbę Skarbową dodatkowego postępowania dowodowego, wezwanie o przedłożenie dokumentów i pełnomocnictwa zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2002 r., tylko pełnomocnikowi J. K..
Natomiast pełnomocnictwo od J.K. przedłożono dopiero w dniu [...]stycznia 2002 r. Ordynacji podatkowej. W związku z czym w stosunku do skarżącej ani organ pierwszej instancji, ani Izba Skarbowa nie wywiązały się z określonego w tym przepisie obowiązku. Natomiast w przypadku skarżącego wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego miało miejsce w protokole z dnia [...] sierpnia 2001r. sporządzonym przed wydaniem decyzji przez Urząd Skarbowy. Później jednak nastąpiło uzupełnienie materiału dowodowego i w związku z tym konieczne było ponowne zamknięcie postępowania dowodowego.
Uchybienie to jest tym bardziej istotne, że w złożonej skardze podniesiono zarzut pominięcia dowodu z przesłuchania skarżącej.
Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w innym wyroku z dnia 11 października 2001r.wydanym w sprawie NSAI SA/Ka 1547/00 (Przegląd Podatkowy 2002/9/63) nie można pozbawić strony prawa wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów przed wydaniem decyzji, nawet w takich przypadkach, w których wynik rozstrzygnięcia zdaje się być oczywisty.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § l pkt Ic ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. m-153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji przeprowadzi dowód z przesłuchania skarżącej, oraz ewentualnie inne dowody zgłoszone w toku postępowania. a następnie zastosuje się do wymogów określonych w art. 200 § l Ordynacji podatkowej. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 par l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.