Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...]nr[...], [...], [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]nr[...], [...],[...]określające sp. z.o.o. "P." wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za 2000, 2001 i 2002 r.
Decyzje zostały adresowane do spółki jako strony postępowania niemniej jednak zaznaczono, iż strona działa przez pełnomocnika G. P. – Kancelaria Podatkowa ul. [...]w K.. Decyzje te zostały jednak skierowane do spółki "P." i odebrane przez asystentkę zarządu.
Pismami z dnia [...]czerwca 2007 r. zostały złożone skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w których wskazano jedynie zaskarżone decyzje oraz powołano przepisy, które zdaniem skarżącego zostały naruszone.
W dniu [...] marca 2008 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł pismo procesowe, w którym uzupełnił zarzuty skargi wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji względnie o stwierdzenie niedopuszczalności skarg. Uzasadniając taki w wniosek podniósł, iż będąc umocowanym przez spółkę pełnomocnikiem nie otrzymał zaskarżonych decyzji. Skargi z dnia [...] czerwca 2007 r. zostały sporządzone z ostrożności procesowej na wyraźne żądanie Prezesa spółki. Dlatego tez zostały opracowane w minimalnym, aczkolwiek spełniającym wymogi formalne zakresie. Natomiast pełnomocnik do chwili sporządzenia pism procesowych oczekiwał na doręczenie mu decyzji będąc przekonanym, iż skoro spółka ustanowiła pełnomocnika to organ odwoławczy niezależnie od doręczenia stronie doręczy je prawidłowo pełnomocnikowi strony. Na uzasadnienie żądania uchylenia decyzji podniósł argumenty naruszenia art. 145§ 2 oraz art. 240§ 1 pkt. 4 i art. 247§ 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej.
Powołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, z których wynika, iż pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 10.02.1987 r. sygn. akt SA/Wr 875/86), a doręczenie decyzji tylko stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne. Ma ono jedynie charakter informacyjny.
Z kolei odrzucenia skargi poparte było stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym konsekwencją doręczenia pisma z naruszeniem przepisu art. 145 Op. jest prawna bezskuteczność dokonanego doręczenia. Nie wywołuje ono żadnych skutków, które przepisy wiążą z doręczeniem pisma. W szczególności nie będą biec terminy do złożenia środków prawnych od decyzji, czy też postanowienia. Natomiast instytucja wznowienia ma zastosowanie do decyzji ostatecznych, a zatem znajdujących się w obrocie prawnym.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. pełnomocnik organu doręczył pismo, z którego wynika, iż organ naprawił swój błąd doręczając zaskarżone decyzje pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 21 marca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub uprawnione osoby. Wyrażona w przepisie zasada oficjalności odnosi się do wszelkich pism. Przedmiotem doręczeń są zarówno takie pisma jak wezwania i zawiadomienia oraz rozstrzygnięcia merytoryczne – decyzje, postanowienia. W myśl art. 145§ 1 i § 2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy procesowe obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych ustanowionemu z sprawie pełnomocnikowi (por. postanowienie SN z dnia 9 września 1993 r. IIIARN 45/93).
Sąd podziela stanowisko wyrażane w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, iż pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony i uzasadnia wznowienie postępowania. Nie ma ono jednak zastosowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, gdyż dotyczy decyzji ostatecznych znajdujących się w o obrocie prawnym.
Podkreślić natomiast należy, iż zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż doręczenie pisma tylko stronie, jeśli działała ona przez pełnomocnika, jest bezskuteczne, nie ma znaczenia procesowego (por. np. wyroki NSA z: 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 2995/98 niepubl., 14 sierpnia 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1686/95, niepubl.).
Tym samym organ, który nie doręczył ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi pisma (decyzji), a doręczył je wyłącznie stronie, będzie miał obowiązek ponownie doręczyć to pismo (decyzję) ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, w celu wprowadzenia pisma (decyzji) do obrotu prawnego co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Wiąże się to z tym, iż pomimo tego, że pełnomocnik nie jest stroną postępowania (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., I SA/Lu 157/96,Temida (CD), Gdańsk 2000), to musi on być traktowany w postępowaniu jako postać pierwszoplanowa. Nie należy bowiem zapominać, iż strona ustanawiając pełnomocnika najczęściej chroni się przed skutkami nieznajomości prawa. Nie tylko z mocy przepisu, ale również z woli strony, pełnomocnik z chwilą ustanowienia ma decydującą rolę w toczącym się postępowaniu. Trudno tu ustanawiać hierarchię, ale w pewnym sensie (proceduralnym) jest to osoba ważniejsza niż strona postępowania. Dlatego też doręczenie pisma stronie i ustanowionemu pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, iż strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu (np. do wniesienia skargi) rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi.
Zasada pierwszeństwa pełnomocnika ma zastosowanie uniwersalne. Dotyczy to każdego etapu postępowania i wszystkich terminów. Występuje na przykład także w stosunku do terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdzie 30-dniowy termin dla wniesienia skargi liczy się od dnia, w którym decyzję doręczono pełnomocnikowi (art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. nr 1543, poz. 1270).
Zatem skargę wniesioną od decyzji, która została jedynie doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, należało odrzucić jako niedopuszczalną, gdyż dotyczyła aktu prawnego nie znajdującego się w obrocie prawnym. W dacie doręczenia stronie decyzji (w tym przypadku pełnomocnikowi) wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu.
Sprawa nie będzie załatwiona co do swej istoty, gdy organ podatkowy wyda decyzję i nie doręczy jej stronie (pełnomocnikowi). Spełnienie bowiem przez organ wymagań formalnych decyzji oznacza jedynie, że decyzja została sporządzona, a nie wydana, co również przesądza o słuszności stanowiska, iż data doręczenia decyzji stronie jest faktyczną datą wydania decyzji (por. wyrok WSA z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4158/2006).
Mając powyższe na uwadze skargę odrzucono na podstawie art.58 § 1 pkt. 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr.153 poz.1270/.
Na mocy przepisu art. 111 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 759/07,I SA/Kr 760/07, I SA/Kr 761/07 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 759/07. Sprawy te pozostawały bowiem ze sobą w związku nie tylko faktycznym, który wynikał z materiału dowodowego sprawy, będącego podstawą ustalenia stanu faktycznego, ale i prawnym, który dotyczył treści stosunku, którego stroną był podatnik.