Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. Firma H. R. Sp. z o.o. w likwidacji w K., reprezentowana przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego radcę prawnego K. M.-S., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego stanowiącego kwotę do wpłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za okres październik 2011 r. - maj 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż K. M.-S. – jako tymczasowy pełnomocnik szczególny skarżącej Spółki – nie posiada stosownego umocowania do działania w jej imieniu przed WSA w Krakowie.
Zarządzeniem Starszego Referendarza Sądowego z dnia 15 września 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie lub sądami administracyjnymi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 16 października 2020 r.
Pełnomocnik Spółki nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;
- 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy;
- 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym oznacza konieczność spełnienia przez pismo będące skargą warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a. Jednym z nich jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 28 p.p.s.a., w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie, stroną skarżącą jest osoba prawna - spółka z o.o. w likwidacji - dokonuje ona czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu. Zgodnie z dyspozycją art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W związku z powyższym skarga powinna być podpisane przez osobę uprawioną do reprezentacji takiej spółki.
Stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest Firma H. R. Sp. z o.o. w likwidacji w K., w której imieniu działa tymczasowy pełnomocnik szczególny. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 20 listopada 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wyznaczenie radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika dla skarżącej Spółki do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Pismem z dnia 21 listopada 2019 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wyznaczył radcę prawnego K. M.-S. na tymczasowego pełnomocnika szczególnego dla ww. Spółki. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wyznaczył dla skarżącej Spółki tymczasowego pełnomocnika szczególnego w osobie K. M.-S. do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd.
Ponadto z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 1 września 2020 r. sygn. akt [...] zwrócono wniosek o ustanowienie kuratora dla skarżącej Spółki z uwagi na nieuiszczenie zaliczki na pokrycie kosztów działania kuratora. Z pisma Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 1 marca 2021 r. wynika, że zarządzenie to jest prawomocne.
Zgodnie z treścią art. 138m § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., zwanej dalej O.p.), w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 (art. 138m § 2 O.p.).
Z kolei w myśl art. 138n § 2 O.p. o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do okręgowej rady adwokackiej lub okręgowej izby radców prawnych właściwej dla siedziby organu podatkowego. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub K. Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z treścią art. 138e § 1 O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego.
Przepisy te wskazują jednoznacznie, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa.
Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2237/18 oraz z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 942/17; postanowienie NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I FZ 188/20 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 138m O.p. nie odnosi się natomiast do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W konsekwencji należało przyjąć, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiadał umocowania do złożenia w imieniu skarżącej Spółki skargi do sądu administracyjnego. Do przedmiotowej skargi nie zostało też załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu Spółki przed sądem administracyjnym. Tymczasem na podstawie art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
Konieczne zatem stało się wezwanie radcę prawnego K. M.-S. do usunięcia braków formalnych skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie lub sądami administracyjnymi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 16 października 2020 r., a termin do usunięcia braków formalnych skargi upływał w dniu 23 października 2020 r. W wyznaczonym terminie radca prawny K. M.-S. nie odpowiedziała jednak na wezwanie Sądu i nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że w zakreślonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji postanowienia.