Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 897/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Ośrodka S. w G. (dalej jako: strona skarżąca), stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Sąd ustalił, że strona skarżąca wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony, skierowała stosowną przesyłkę do Ministra Finansów, który przekazał ją do Sądu już po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych.
W skardze kasacyjnej strona skarżąca zgłosiła wnioski o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 49 § 1, art. 57 § 1 w zw. z art. 28 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 p.p.s.a.
W dniu 11 stycznia 2016 r. strona skarżąca wniosła do tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2015 r., dołączając jednocześnie zażalenie, o którym mowa powyżej.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia strona skarżąca powołała stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2015 r., wydane w przedmiotowej sprawie, wskazując że z uwagi na błędne pouczenie przez Sąd I instancji, co do środka zaskarżenia, jak również ze względu na obiektywne wątpliwości związane z interpretacją przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 658), strona skarżąca pozostawała w uzasadnionym błędzie, co do przysługującego jej środka odwoławczego, co zdaniem strony skarżącej, stanowi podstawę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. We wniosku tym należy uprawdopodobnić ponadto okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Do warunków przywrócenia terminu należą zatem dokonanie spóźnionej czynności równocześnie z wnioskiem (art. 87 § 4 p.p.s.a.), złożenie wniosku w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 i art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w kontekście powyższych uregulowań zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie, zachowany został termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a., a jednocześnie uprawdopodobniony został brak winy strony skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia, bowiem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia został wniesiony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. od dnia 4 stycznia 2016 r. Strona skarżąca w przewidzianym ustawowo terminie nadała w Urzędzie Pocztowym przesyłkę zawierającą wniosek o przywrócenie terminu i jednocześnie samo zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Równocześnie została dokonana czynność objęta wnioskiem o przywrócenie terminu, tj. wniesiono zażalenie od postanowienia WSA w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2015 r. Czynności te zostały dokonane w terminie, który liczony był od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, tj. od dnia doręczenia stronie skarżącej postanowienia NSA z dnia 21 grudnia 2015 r.
Ponadto wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2015 r. szczegółowo wyjaśnił stronie skarżącej wątpliwości, jakie nasuwał przepis przejściowy wskazanej nowelizacji, tj. art. 2 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 658), gdzie z mocy tego unormowania zmiany w zakresie art. 194 stosuje się również do postępowań wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. (takich jak niniejsze). Jak wskazał NSA: "Znowelizowany art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. przewiduje natomiast zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi m.in. z powodu nieuzupełnienia w terminie jej braków. Niemniej ze wskazanego przepisu przejściowego wynika zarazem, że do postępowań wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. znajduje zastosowanie art. 173 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, który przewidywał (poprzednio) skargę kasacyjną od postanowienia kończącego postępowanie, tj. m.in. o odrzuceniu skargi (bez względu na przyczynę).
Stosownie do regulacji przejściowej, dopiero do postępowań wszczętych po wejściu w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. stosuje się art. 173 § 1 p.p.s.a. w nowym brzmieniu, które wyklucza skargę kasacyjną m.in. od postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia w terminie jej braków.
Nie jest więc na tym tle jasne, czy od postanowień kończących postępowanie, o których mowa w art. 194 § 1 pkt 1a-1b p.p.s.a., wydanych wprawdzie po 15 sierpnia 2015 r., lecz w postępowaniu wszczętym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, służy skarga kasacyjna, czy też zażalenie.
W tym przypadku, Skład orzekający NSA opowiedział się za tym drugim rozwiązaniem. Ewidentny lapsus prawodawcy należało więc skorygować w drodze wykładni funkcjonalnej i systematycznej, tj. biorąc pod uwagę z jednej strony ratio legis omawianych zmian (usprawnienie postępowania odwoławczego), a z drugiej relację art. 173 § 1 p.p.s.a. (również w starym brzmieniu) i art. 194 p.p.s.a. jako lex generalis i lex specialis (tak również B. Dauter (red.), T. Grzybowski, Wniesienie zażalenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Procedura Lex Navigator LEX/el. 2015)".
Mając na uwadze obiektywne wątpliwości związane z interpretacją art. 2 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. w zw. z art. 173 § 1 oraz art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a., wynikające z samej redakcji pierwszego z ww. przepisów oraz okoliczności sprawy, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, jak w sentencji postanowienia.