Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2009 roku nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za 2008 rok W. F. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną.
Z danych zawartych w formularzu PPF wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W. F. Ich miesięczny dochód wynosi 538 zł i stanowi go świadczenie rentowe żony wnioskodawcy. Skarżący aktualnie pozostaje bez pracy. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 72 m2 oraz nieruchomość rolna o areale 1,58 ha. Skarżący nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. F. podniósł, iż został zwolniony z pracy na skutek błędnej decyzji o emeryturze i w obecnej chwili nie ma środków na życie.
Koszty utrzymania skarżącego i jego żony obejmują: opłatę za energię elektryczną - ok. 107,36 zł, opłatę za abonament radiowo - telewizyjny - 186,70 zł (opłata roczna), opłatę za gaz - ok. 106,46 zł (opłata za dwa miesiące), podatek od nieruchomości - 323 zł (opłata za rok) opłatę za wodę - 21,39 zł, opłatę za wywóz ścieków - 96,30 zł.
Z informacji dodatkowych przesłanych na zapytanie Sądu wynika, że apelacja ZUS od korzystnego dla skarżącego wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie została uwzględniona, co oznacza, że oddalono odwołanie skarżącego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie Sądu skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżący został zwolniony z pracy i aktualnie nie uzyskuje żadnego świadczenia. Małżonkowie F. utrzymują się z renty W. F. w wysokości 585 zł oraz skromnych dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Z zestawienia wysokości dochodów z wydatkami wynika, że uzyskiwane w miesiącu środki wystarczają zatem jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych małżonków F. Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności, które mogłyby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych.
Analogiczna argumentacja skarżącego podniesiona w sprawie o sygnaturze I SA/Kr 497/09 została wzięta pod uwagę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 13 listopada 2009r. zwolnił skarżącego od kosztów.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sadu, przedstawiona sytuacja materialna skarzacego pozwala na stwierdzenie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).