Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia: "28 lipca 2022r.", nr SKO.Pod/4140/994-996/2022 – odmówiło K. J. (dalej: "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 sierpnia 2022r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta Krakowa decyzjami z dnia 31 sierpnia 2022r.:
- - nr PD-01-4.3120.4.114.2022.MP określił solidarnie zobowiązanym: K. J., K. T., L. sp. z o.o. z/s w K. oraz W. sp. z o. o. z/s w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za IV-XII 2019r. na kwotę 4.281 zł,
- - nr PD-01-4.3120.4.115.2022.MP określił solidarnie zobowiązanym: K. J., K. T., L. sp. z o.o. z/s w K. oraz W. sp. z o. o. z/s w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2020 r. na kwotę 5.959 zł,
- - nr PD-01-4.3120.4.116.2022.MP określił solidarnie zobowiązanym: K. J., K. T., L. sp. z o.o. z/s w K. oraz W. sp. z o. o. z/s w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2021 r. na kwotę 6.210 zł.
Powyższe decyzje zostały doręczone adresatowi w dniu 23 września 2023r. (doręczenie zastępcze, koperta - k.166).
Odwołanie od przedmiotowych decyzji złożyła ww. podatniczka wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - w dniu 14 listopada 2022r.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, SKO w Krakowie wydało postanowienie z dnia: "28 lipca 2022r.", o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się m.in. na treść art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2022r. poz. 2651, dalej: "o.p.") i podał, że w przedmiotowej sprawie, pismem z dnia 14 listopada 2022r. (nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 14 listopada 2022r.) podatniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołań, wyjaśniając, że decyzje Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 sierpnia 2022r., określające wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2019-2021 zostały wysłane z Urzędu Miasta Krakowa w jednej przesyłce poleconej nadanej w dniu 2 września 2022r. na adres pełnomocnika. Z adnotacji na kopercie wynika, że listonosz podjął próbę doręczenia w dniu 8 września 2022r., a z uwagi na nieobecność adresata pozostawił awizo.
W dniu "23 września" pozostawiono kolejne awizo. Natomiast w dniu 23 września 2022r. zwrócono pismo do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Jednakże pełnomocnik podatniczki wyjaśniła, że nie otrzymała ani pierwszego, ani drugiego zawiadomienia o pozostawieniu powyższej przesyłki poleconej w placówce pocztowej. Wskazała, że w biurze podatkowym pod wskazanym adresem zawsze przebywają pracownicy i nie ma możliwości, aby nie odebrano awiza. Pełnomocnik nie wiedział zatem, że wydano decyzje podatkowe i że wobec jej mocodawczyni rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. O wydaniu decyzji pełnomocnik podatniczki dowiedziała się telefonicznie w dniu 28 października 2022r., natomiast z treścią decyzji zapoznała się w siedzibie SKO w Krakowie w dniu 7 listopada 2022r. Wcześniej, t.j. 2 listopada 2022r. złożyła reklamację do Urzędu Pocztowego w sprawie braku awizacji przesyłki. Nadmieniła, iż dotychczas korespondencja była odbierana przez pełnomocnika.
Wobec powyższego, zgodnie z art. 162 § 1 o.p., uprawdopodobniony został brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Następnie pełnomocnik podatniczki złożyła pismo z dnia 11 stycznia 2023r. wraz z pismem Poczty Polskiej dotyczącym odpowiedzi na reklamację pełnomocnika, w którym stwierdzono, iż w okresie, w jakim miałaby nastąpić próba doręczenia listu, nie natrafiono na ślad awizowanej przesyłki, której adresatem byłaby Kancelaria Doradcy Podatkowego [...]. Powyższe zdarzenie spowodowało uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W ocenie organu II instancji, w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji został uchybiony. Decyzja została stronie doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego w dniu 23 września 2022r. i od tej daty bieg rozpoczął termin do jej zaskarżenia. Kwestia dotycząca doręczenia przez urząd pocztowy przesyłki nie kasuje fikcji prawnej doręczenia, uregulowanej w art. 150 o.p. Dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 o.p. przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu.
Zdaniem SKO w Krakowie, należało zatem przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała 28 października 2022r., tj. z chwilą uzyskania przez pełnomocnika informacji telefonicznej o wydaniu decyzji, a nie 7 listopada 2021r., kiedy to wnioskodawczyni zapoznała się z treścią rozstrzygnięcia w SKO.
Wobec powyższego wniosek złożony przez pełnomocnika podatnika był spóźniony. Skoro przyczyna uchybienia terminowi ustała 28 października 2022r., kiedy to pełnomocnik powzięła informację o wydaniu decyzji z dnia 31 sierpnia 2022r., to 7-dniowy termin złożenia podania z art. 162 o.p. upływał 4 listopada 2022r. Tym samym, składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania 14 listopada 2022r., pełnomocnik podatniczki uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu odwołania. Zatem wniosek o przywrócenie terminu złożony 14 listopada 2022r. był już spóźniony, co czyni go bezskutecznym. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi, nie podlegał on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi winę, czy też nie za uchybienie terminowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca ww. postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- - art. 162 o.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na użyciu dużego kwantyfikatora i przyjęciu, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu, przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu, w sytuacji w której winien zostać zastosowany mały kwantyfikator, bowiem jedynie w niektórych stanach faktycznych zdanie to polega na prawdzie, a w niektórych jest fałszywe, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem doprowadziło do uznania, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała 28 października 2022r, tj. z chwilą uzyskania przez pełnomocnika informacji telefonicznej o wydaniu decyzji, a nie 7 listopada 2022r, kiedy to wnioskodawczyni zapoznała się z treścią rozstrzygnięcia w SKO.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że samo powzięcie informacji o istnieniu decyzji nie jest wystarczające do sformułowania odwołania. Dopiero zapoznanie się decyzją, stanowi konieczną przesłankę do sporządzenia odwołania, a tym samym, stanowi ustanie przyczyny uchybienia terminu, w sytuacji w której strona nie zapoznała się wcześniej z decyzją. Co do faktów przedstawionych chronologicznie, to 28 października 2022r. pełnomocniczka skarżącej uzyskała informację w UMK o wydanej decyzji. Z uwagi na to, że był to piątek i godziny końca otwarcia urzędu, pracownik poprosił o kontakt w następnym tygodniu, celem ustalenia, gdzie akta się znajdują. W dniu 2 listopada 2023r., bo 31 października 2022r. nie udało się pełnomocnikowi skarżącej dodzwonić do UMK, a 1 listopada 2022r. było święto państwowe, pełnomocnik ustalił, że akta sprawy zostały przekazane do SKO. To doprowadziło do kontaktu z SKO, gdzie przekazano, że akta są w SKO, ale dopiero co zostały przyjęte i pierwszy możliwy termin zapoznania się z nimi, to 7 listopada 2022r.
Dlatego termin zapoznania się z decyzją, a tym samym ustania przyczyny uchybienia terminu zaczął biec 7 listopada 2022r. W skardze zwrócono też uwagę, że instytucja przywrócenia terminu sama w sobie, ogranicza możliwość sporządzenia środków zaskarżenia, bowiem skraca terminy ustawowe ich wniesienia, w przypadkach w których strona nie zapoznała się z decyzją przed ustaniem przyczyny uchybienia terminu. Po uchyleniu zaskarżonego postanowienia, organ II instancji powinien dodatkowo rozważyć, czy zwrot przesyłki w dniu drugiej awizacji i zaniechanie pozostawienia jej na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowym, stanowi prawidłowe doręczenie, a tym samym, czy można przyjąć ziszczenie się fikcji prawnej doręczenia. Zdaniem skarżącej, ubolewać należy nad tendencją organów RP nad uchylaniem się od merytorycznego rozpoznawania spraw i próby zastąpienia takich rozstrzygnięć formalnymi, co często przybiera postać czynienia zarzutów w metodologii pracy profesjonalnych pełnomocników.
W oparciu o powyższe zarzuty i argumentację skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania według norm przewidzianych i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawiera ono wady, powodujące konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga K. J. zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia: "28 lipca 2022r.", nr SKO.Pod/4140/994-996/2022, którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 sierpnia 2022r.
Na wstępie Sąd zauważa, że zaskarżone postanowienie opatrzone jest datą: "28 lipca 2022r.", natomiast z protokołu posiedzenia niejawnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wynika, że odbyło się ono w dniu 28 lipca 2023r. (karta nr 273 akt administracyjnych). Ponadto w aktach administracyjnych brak jest postanowienia o sprostowaniu postanowienia w zakresie daty, natomiast przedmiotem odwołania są decyzje Prezydenta Miasta Krakowa z daty 31 sierpnia 2022r.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Kluczowe jest także ustalenie dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu. Na gruncie badanej sprawy spór ogniskuje się wokół daty 28 października 2022r. (tj. dzień uzyskania przez pełnomocnika skarżącej informacji telefonicznej o wydaniu decyzji) oraz wokół daty 7 listopada 2022r., kiedy to zapoznano się z treścią rozstrzygnięcia.
Aby rozstrzygnąć tę kwestię, konieczne jest zebranie pełnego materiału dowodowego i dopiero na tej podstawie, możliwe jest prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, ich ocena i zastosowanie norm prawa materialnego.
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia organu.
Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018r., I FSK 579/16).
Podkreślić ponadto należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014r., I SA/Bd 682/14).
Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych, jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:
- - niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,
- - uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,
- - błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529). Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja/postanowienie o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p. zgodnie z którą, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP.
Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Należy podkreślić, że w myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p., poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie.
W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania, wynikającego z art. 122 i art. 191 O. p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11).
Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Norma ta zawiera zatem otwarty katalog dowodów w postępowaniu podatkowym.
W oparciu o powołany już art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 O.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) pozwala jedynie na twierdzenie, że organ podatkowy przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ podatkowy może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ podatkowy staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów.
Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie podatkowej, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać, że powołany już art. 181 O.p., wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa.
Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 191 O.p. wymaga wykazania, że organy podatkowe uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy podatkowe. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 210 § 4 O.p. - co do zasady - zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia danego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji/ postanowienia powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 O.p. zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Należyte uzasadnienie decyzji, pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Należyte uzasadnienie decyzji służy także realizacji zasady zaufania stron do organów orzekających oraz przekonywania stron. Obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2011 r., I SA/Bd 29/11).
W tak zakreślonych ramach procesowych wskazać należy, że na gruncie badanej sprawy mamy do czynienia przede wszystkim z niekompletnością akt administracyjnych i tym samym niepełnym materiałem dowodowym.
W aktach nie odnotowano dokumentów, które mają zasadnicze znaczenie w sprawie. Brak jest bowiem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 14 listopada 2022r., na który to wniosek powołuje się sam organ w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto w aktach administracyjnych nie znajduje się żadna notatka z rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej w dniu 28 października 2022r. przez pełnomocnika skarżącej, na okoliczność uzyskania informacji telefonicznej o wydaniu decyzji i fakcie uchybienia terminowi. Nie jest wiadomo, co było przedmiotem tej rozmowy, czego ona dotyczyła, z jakim pracownikiem organu była przeprowadzona.
W ocenie Sądu są to kluczowe dokumenty, tym bardziej, że spór w sprawie ogniskuje się przede wszystkim wokół ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia termonowi do wniesienia odwołania.
Ponadto organy powinny odnieść się do zarzutu skarżącej w zakresie wejścia do obrotu prawnego decyzji, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a także do kwestii doręczenia tej decyzji, czego nie odnotowano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Nie można też tracić z pola widzenia, że o niestaranności organu świadczy okoliczność, iż w toku całego toczącego się postępowania administracyjnego, a następnie także i przed Sądem, organ zdaje się nie zauważać, że zaskarżone postanowienie opatrzone jest datą: "28 lipca 2022r.". Na żadnym etapie postępowania organ nie wydał postanowienia o sprostowaniu postanowienia i posługuje się powyższą datą (także w odpowiedzi na skargę), mimo całkowicie zaburzonej chronologii zdarzeń, która powinna wzbudzić czujność organu przy zastosowaniu logicznej analizy sprawy.
Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uzasadnienie decyzji/postanowienia powinno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 lutego 2013r., II SA/Ol 67/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 października 2011r., II SA/Wr 488/11).
W świetle powyższych uwag, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie poddaje się merytorycznej kontroli sądowej. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie miał więc pełnej możliwości zbadania, czy ustalony w sprawie stan faktyczny, odpowiada rzeczywistości, a więc czy organ zgromadził materiał dowodowy w sposób kompletny i wszechstronny (art. 122 O.p. i art. 187 §1 O.p.), a także czy poddał go swobodnej ocenie (art. 191 O.p.) - zważywszy na przyjętą przez organ kwalifikację naruszenia art. 162 O.p., a także ogólnikowe i lakoniczne uzasadnienie. Organ nie wyjaśnił bowiem w sposób przekonujący, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, dał możliwość zastosowania w sprawie ww. przepisów prawa materialnego.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną, w szczególności w sposób prawidłowy ustali stan faktyczny, zbierze pełny materiał dowody, a w szczególności uzupełni go o dokumenty, które mają zasadnicze znaczenie w sprawie, a brak ich w katach sprawy tj. m.in. o wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 14 listopada 2022r., na który to wniosek powołuje się sam organ w zaskarżonym postanowieniu oraz o notatkę z rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej w dniu 28 października 2022r. przez pełnomocnika skarżącej, na okoliczność uzyskania informacji telefonicznej o wydaniu decyzji i fakcie uchybienia terminowi, aby można było ustalić, co było przedmiotem tej rozmowy, czego ona dotyczyła, z jakim pracownikiem organu była przeprowadzona.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ dokona ponownego oraz wyczerpującego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i podejmie właściwe - pod względem procesowym i materialnym - rozstrzygnięcie w sprawie.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie, zobowiązując organ do uwzględnienia powyższej argumentacji (pkt I). Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023r. poz. 1964 ze zm.) – Sąd zasądził na rzecz skarżącego od organu kwotę 597 złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego skarżącej przez pełnomocnika – adwokata w wysokości 480 zł, zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz kwota 17 zł, stanowiąca równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z cz. IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 2111) (pkt II). W zakresie nadpłaconego wpisu w kwocie 200 zł, orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt III).