Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej: DZUS, organ egzekucyjny), prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego R. B. (dalej: Zobowiązany, Skarżący), na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i [...] Odpisy tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanemu 7 lutego 2020 r.
Pismem z dnia 10 lutego 2020 r. J. B. pełnomocnik Skarżącego zwrócił się o wydanie odpisów tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...], [...] i zawiadomień o numerach od [...] do [...] Przedmiotowe dokumenty pełnomocnik odebrał osobiście w organie egzekucyjnym w dniu 11 lutego 2020 r. Pełnomocnik pismem z dnia 19 lutego 2020 r., złożył skargę na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego z dnia 26 lutego 2020 r. do sprecyzowania przedmiotowego wniosku, pismem z dnia 18 marca 2020 r. pełnomocnik wyjaśnił, że wnosi zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
DZUS postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, z uwagi na niezachowanie ustawowego terminu do ich wniesienia.
Pismem z dnia 30 marca 2020 r. nadanym w placówce pocztowej dnia 30 marca 2020 r. pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu na postępowanie egzekucyjne oraz zarzut na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] [...] Pełnomocnik prośbę uzasadnił złym stanem zdrowia i sytuacją finansową Zobowiązanego, który od dnia 6 marca 2020 r. jest hospitalizowany w Szpitalu Powiatowym w O.. Oświadczył również, że uchybienie terminu nie nastąpiło z winy pełnomocnika, gdyż tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu zostały zniszczone przez Zobowiązanego. Pełnomocnik do wniosku dołączył zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych.
DZUS postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2020 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne.
Organ egzekucyjny w uzasadnieniu przywołał treść przepisu art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej: K.p.a.) i wskazał, że nie zachodzą podstawy do wyrażenia zgody na przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu. Wniosek zawierający prośbę o przywrócenie terminu złożył pełnomocnik pismem z 30 marca 2020 r. Przyczyna uchybienia terminu zdaniem organu egzekucyjnego ustała 11 lutego 2020 r. t.j. w dniu odebrania przez pełnomocnika odpisów tytułów wykonawczych i zajęć. Tym samym siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął 18 lutego 2020 r., a zgodnie z art. 58 § 3 przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik pismem z dnia 27 kwietnia 2020 r. (uzupełnionym pismem z dnia 3 czerwca 2020 r.) wniósł zażalenie. W treści zażalenia wskazał, że "w dokumentach ZUS było pouczenie, że można się odwołać od decyzji ZUS w ciągu 14 dni, składając skargę. Pouczenie było niezrozumiałe. Dopiero później ZUS poinformował, że należy złożyć zarzut w terminie 7 dni".
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z dnia 10 lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie DZUS z dnia 20 kwietnia 2020 r.
W uzasadnieniu DIAS przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że DZUS słusznie stwierdził, że zgodnie z art. 58 § 3 K.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.
Na powyższe postanowienie Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wskazał, że Skarżący nie prowadził i nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. Naliczone składki na ubezpieczenia zdrowotne są nienależne. Zobowiązanie do opłacenia składek na ubezpieczenia zdrowotne jest nieprawne i krzywdzące. "Nie pojęcie i nie prowadzenie faktycznej działalności gospodarczej daje podstawę do nienaliczania składek ZUS, gdyż byłoby to jawnym nadużyciem prawa ubezpieczeń".
Dalej pełnomocnik wniósł o umorzenie naliczonych składek na ubezpieczenia zdrowotne i poinformował, że obecnie toczy się sprawa w Sądzie Okręgowym w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawach o sygnaturach akt VII U 2745/18 i VII U 3037/18. Końcowo pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu na postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienia te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem postępowania było przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Tym samym granice takiej sprawy wyznaczają okoliczności faktyczne i prawne dotyczące stosowania przepisów regulujących tak opisane kwestie m.in. związane z terminem do wniesienia zarzutów i przyczynami jego uchybienia, a więc kwestie nie odnoszące się do samego postępowania egzekucyjnego. Poza "granicami sprawy" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej pozostaje ocena legalności podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy Sąd nie mógł brać pod uwagę podniesionych w skardze okoliczności związanych z toczeniem się przed sądem powszechnym spraw związanych z zasadnością obciążenia Skarżącego obowiązkiem zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, jak również Sąd nie ma kompetencji do umarzania składek na ubezpieczenia, o co wnosi w skardze Skarżący.
Również poza zakresem niniejszej sprawy jest ocena postępowania organu egzekucyjnego po wpływie pisma z dnia 19 lutego 2020 r., a w szczególności postanowienie DZUS z dnia 24 marca 2020 r. nr [...], którym to postanowieniem organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na niezachowanie ustawowego terminu do ich wniesienia. Postanowienie to stało się ostateczne, gdyż Skarżący nie wniósł na to postanowienie zażalenia.
Jak wynika z akt sprawy odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Skarżącemu w dniu 7 lutego 2020 r. Zgodnie z przepisem art. 27 § 1 ust. 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: u.p.e.a.) zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zatem termin do złożenia zarzutów upłynął w dniu 14 lutego 2020 r. Ze złożonego wniosku o przywrócenie terminu wynika, że po otrzymaniu tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu Skarżący zniszczył te dokumenty, dlatego pełnomocnik w dniu 10 lutego 2020 r. zwrócił się o wydanie odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu. Odpis tytułów wykonawczych pełnomocnik odebrał osobiście w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu 11 lutego 2020 r., czyli jeszcze przed upływem terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Odebranie przez pełnomocnika w dniu 11 lutego 2020 r. odpisów tytułów wykonawczych nie otwierało nowego terminu do złożenia zarzutów (nie określa początku biegu terminu do wniesienia zarzutów), gdyż jak wskazano powyżej, tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu skutecznie doręczono Skarżącemu w dniu 7 lutego 2020 r.
Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. termin - w razie jego uchybienia - należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2, w myśl art. 58 § 3 K.p.a., jest natomiast niedopuszczalne.
Na podstawie wskazanych regulacji przyjąć należy, że przywrócenie uchybionego terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek w postaci: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, zachowania 7-dniowego terminu do złożenia prośby, który biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednoczesnego dokonania czynności, która nie została dokonana w terminie oraz uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Niespełnienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek, nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Podkreślić przy tym trzeba, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku w trybie art. 58 K.p.a., który co należy jeszcze raz podkreślić w myśl art. 58 § 3 k.p.a. nie podlega przywróceniu, jest pierwotna w stosunku do pozostałych przesłanek. Ustalenie przez organ w pierwszej kolejności, że powyższy termin nie został zachowany, uniemożliwia tym samym uwzględnienie wniosku i zawsze skutkuje odmową przywrócenia terminu (podkreślenie Sądu).
Datą, od której należy liczyć bieg terminu do złożenia wniosku, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Przyjmując, że przyczyną uchybienia terminu było zniszczenie przez Skarżącego doręczonych mu tytułów wykonawczych i zawiadomień i w związku z tym brak wiedzy o ich treści, to przyczyna ta ustała w dniu 11 lutego 2020 r. t.j. w dniu kiedy pełnomocnik odebrał od organu egzekucyjnego odpisy przedmiotowych tytułów i zawiadomień o zajęciach. Wobec powyższego siedmiodniowy termin określony w art. 58 § 2 K.p.a. do wniesienia prośby o przywrócenie terminu i zarazem wniesienia zarzutów upłynął w dniu 18 lutego 2020 r. Tymczasem zarówno prośbę o przywrócenie terminu jak i zarzuty pełnomocnik wniósł dopiero w dniu 30 marca 2020 r., zatem nie został dochowany nieprzywracany siedmiodniowy termin określony w art. 58 § 2 K.p.a. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem siedmiodniowego terminu wyklucza możliwość jego przywrócenia, a co za tym idzie bez znaczenia jest to, czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zawinione przez Skarżącego czy też nie.
W świetle powyższego, wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż Skarżący przekroczył siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji organ egzekucyjny nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a organ II instancji utrzymać w mocy to postanowienie (podkreślenie Sądu).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.