Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2009 rok, skarżący A.D. reprezentowany przez doradcę podatkowego M. D. – M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.D., synami K. ur. 13 września 2010 roku i D. ur. 8 marca 2013 roku, rodzicami M.D. i J.D. oraz siostrą J.D.. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 6.385,18 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego w "M" Sp. z o.o. w L. w wysokości 2.250 zł brutto, dochód jego żony w wysokości 1.600 zł brutto, emerytura rolnicza matki w wysokości 914,26 zł brutto i emerytura ZUS ojca w wysokości 1.620,92 zł brutto. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi stary drewniany zamieszkały dom o powierzchni 80 m² oraz niezamieszkały dom w stanie surowym, a także nieruchomość rolna o areale 1.0776 ha. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi. Jako przedmiot wartościowy wnioskodawca wykazał samochód osobowy Volkswagen Bora, rok produkcji 2003.
Uzasadniając wniosek o prawo pomocy A.D. podniósł, iż dochody osiągane przez niego i małżonkę nie pozwalają na ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych. Sama kwota wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł przekracza możliwości finansowe strony. Chociaż małżonkowie D. zamieszkują z rodzicami skarżącego, to jednak oddzielnie ponoszą wszystkie wydatki, np. media i wyżywienie. Dochody rodziców w połowie przeznaczane są na niezbędne leki, zaś pozostała część na media i wyżywienie. Stan zdrowia ojca jest ciężki, przeszedł on dwa zawały serca i podlega stałej opiece lekarskiej. Dochód skarżącego i jego żony wynosi około 2.800 zł netto. Wydatki rodziny przedstawiają się następująco: zakup żywności około 500 zł, środki czystości i pieluchy dla dzieci 300 zł, lekarstwa 150 zł, badania kontrolne syna D. 80 zł i wyjazdy do K.a około 200 zł, media około 400 zł, paliwo na dojazdy do pracy około 300 zł, rata kredytu spłacanego w pracy 500 zł. Po uiszczeniu tych opłat skarżącemu pozostaje kwota około 200 zł, których potrzebują na wypadek pogorszenia się stanu zdrowia syna, który choruje na refluks moczowy, co grozi zakażeniem nerek. Syn jest monitorowany przez lekarzy w K. oraz w Szpitalu na ul. Ż.. Podlega on cotygodniowym badaniom monitorującym posiew moczu. Choroba syna pochłania znaczną część dochodów rodziny, m. in. na dojazdy do K., niektóre płatne badania, opłaty za noclegi żony gdy dziecko przebywa na oddziale szpitalnym. Skarżący nie posiada żadnych cennych ruchomości, które mógłby spieniężyć w celu pokrycia kosztów sądowych. Samochód jest niezbędny rodzinie do transportu dziecka na badania. Siostra J., chociaż zameldowana jest w domu skarżącego, obecnie zamieszkuje u swojego męża w B..
Do wniosku załączone zostały kserokopie następujących dokumentów: wyniku badania J.D. z dnia 7 marca 2013 roku, trzech kart informacyjnych leczenia szpitalnego DD.. z dnia 10 kwietnia 2013 roku, 30 kwietnia 2013 roku i 10 maja 2013 roku, dwóch wyników badań USG jamy brzusznej D.D. z dnia 10 kwietnia 2013 roku i 28 marca 2013 roku.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem dochodu A.D. jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.250 zł brutto. Małżonka uzyskuje dochody w wysokości 1.600 zł brutto. Na utrzymaniu małżonków D. pozostaje dwoje małych dzieci, w tym jedno z problemami zdrowotnymi. Budżet domowy skarżącego obciążony jest wydatkami na zakup koniecznych leków, badania oraz dojazdy do Krakowa na specjalistyczne wizyty kontrolne. Pozostałe wydatki związane z utrzymaniem rodziny, o których mowa w uzasadnieniu wniosku, pochłaniają niemal wszystkie środki, którymi dysponuje w miesiącu rodzina. Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sama wysokość wpisu sądowego od skargi wynosi 1.500 zł.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
.