Uzasadnienie
We wniesionych do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego skargach podatnik P. R. zażądał uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2009 r. o numerach od [...] do [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004 r. oraz od stycznia do grudnia 2005 r. W skargach tych sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Uzasadniając to żądanie wskazano, że sytuacja finansowa podatnika nie pozwala na uiszczenie kwoty podatku bez narażenia go na utratę płynności finansowej.
Nadto podniesiono, że z uwagi na skierowane skargi i możliwość rozstrzygnięcia ich na korzyść podatnika ich wykonanie byłoby przedwczesne i de facto stanowiłoby rozstrzygniecie sprawy. Konieczność zapłaty podatku przed ukończeniem postępowania byłaby dla podatnika dodatkową, bardzo dotkliwą, a niczym, nieuzasadnioną sankcją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi sądowi może nastąpić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa rozpoznania wniosku przez sąd. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa zaś na stronie skarżącej.
Przyjąć więc należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie, (por. orzeczenie NSA w sprawie sygn. akt II OZ 750/05, niepubl).
Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego /postanowienie NSA z 20 grudnia 2004r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04,niepubl./
Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków /postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006r. w sprawie sygn. II SA/Bk 352/06 Lex Polonica 1241556/.
Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wskazał na konkretne okoliczności, z których wnikałoby, że możliwym jest zaistnienie niebezpieczeństw wymienionych w analizowanym przepisie, czyli niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zasadność złożonego wniosku wynikać miała w zasadzie z braku środków na uiszczenie kwoty podatku i związaną z tym ewentualną utratę płynności finansowej podatnika a także wiązała się z oczekiwaniem na korzystne dla podatnika rozstrzygnięcie sądowe. Okoliczności te - zdaniem Sądu - nie stanowią o istnieniu przesłanek do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, stały się natomiast przesłanką przyznania skarżącemu prawa pomocy. Okoliczność, iż skarga złożona przez podatnika może zostać uwzględniona przez Sąd, również nie należy do ustawowych przesłanek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Odnosząc się do zacytowanych wyżej orzeczeń sądów administracyjnych oraz stanu faktycznego sprawy, stwierdzić nadto należy, iż egzekucja świadczeń pieniężnych - co do zasady - nie doprowadza do trudnych do odwrócenia skutków, których nie można usunąć. Prowadząc egzekucję z wynagrodzenia dłużnika, organ egzekucyjny pozostawia kwotę wolną od zajęcia, uwzględniając konieczność utrzymania zobowiązanego i jego rodziny. W związku z powyższym rodzina skarżącego nie może więc zostać narażona na niemożność zaspokojenia swych podstawowych potrzeb. Skarżący nie wskazał nadto i nie uprawdopodobnił by ewentualne wykonanie zaskarżonych decyzji doprowadziło do wyrządzenia znacznej szkody, a w szczególności takiej, której nie można zrekompensować nawet na skutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.