Uzasadnienie
Zarząd Województwa Małopolskiego pismem z 6 czerwca 2021 r. poinformował P. J. (dalej: Beneficjent) o odmowie wypłaty całości pomocy, na podstawi § 8 ust. 3 umowy z 22 stycznia 2021 r. o przyznaniu pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W uzasadnieniu pisma Zarząd Województwa wyjaśnił, że 22 stycznia 2021 r. podpisano z Beneficjentem umowę o przyznaniu pomocy, w ramach której został on zobowiązany do zgłoszenia się do ubezpieczenia emerytalnego, ubezpieczeń rentowych i ubezpieczenia wypadkowego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej, do dnia złożenia wniosku o płatność II transzy pomocy. Ponieważ w wymaganym okresie Beneficjent nie spełnił tego warunku odmówiono mu wypłaty pomocy z uwagi na treść §8 ust. 3 umowy, zgodnie z którym "w przypadku gdy beneficjent nie spełnił któregokolwiek z warunków określonych w ust. 1 lub 2 lub zostały naruszone warunki przyznania pomocy, Zarząd Województwa odmawia wypłaty całości pomocy, a w przypadku gdy część pomocy została wcześniej wypłacona - następuje również zwrot dotychczas wypłaconej kwoty pomocy".
Jednocześnie pouczono Beneficjenta, że zgodnie z § 17 umowy przysługuje mu w terminie 21 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma prawo do wniesienia do Zarządu Województwa prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku Beneficjenta o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Województwa pismem z 7 sierpnia 2023 r. poinformował Beneficjenta, że wniosek ten został rozpatrzony odmownie, podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie z 6 czerwca 2023 roku.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie z 7 sierpnia 2023 r., Skarżąca wniosła o uchylenie pisma odmawiającego przyznania pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem;
- 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą;
- 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną;
- 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania;
- 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną.
Sąd zauważa, że ustawa z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 r., poz. 2298 ze zm.) reguluje między innymi warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. Pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. b, 4, 5, 6 lit. d, 7, 13 i 14 ustawy, jest przyznawana na podstawie umowy o przyznaniu pomocy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej, a postępowanie dotyczące uzyskania dofinansowania dla realizacji określonego projektu w ramach działań wyszczególnionych w art. 34 ust. 1 ustawy, można podzielić na dwa etapy.
W pierwszym etapie właściwa instytucja bada czy spełnione są warunki do przyznania wnioskowanej pomocy. Jeżeli wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, 4, 5, 6 lit. d, 7, 13 i 14 ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn odmowy (art. 35 ust. 1 ustawy). Instytucja odmawia w ten sposób zawarcia umowy, będącej podstawą przyznania pomocy finansowej. W przypadku o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (art. 35 ust. 2 tej ustawy).
Natomiast w przypadku, gdy instytucja wdrażająca działanie uzna, że wnioskodawca spełnia warunki do przyznania pomocy finansowej, zawierana jest umowa cywilnoprawna przyznania beneficjentowi pomocy finansowej. Postępowanie o przyznanie przedmiotowej pomocy przechodzi wówczas do drugiego etapu (zob. postanowienie NSA z 29 września 2016 r., sygn. akt II GSK 4226/16 oraz powołane tam orzecznictwo, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie mamy właśnie do czynienia z tym drugim etapem postępowania, ponieważ ze Skarżącą zawarto 22 stycznia 2021 r. umowę o przyznaniu pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Z postanowień tej umowy wynika, że Beneficjent zobowiązuje się do realizacji operacji: "Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług noclegowych, usług parkingowych, usług opieki nad dziećmi oraz usług korepetycji dla dzieci i dorosłych", której zakres rzeczowy i finansowy określono w biznesplanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy (§ 3 ust. 1 umowy), a Zarząd przyznaje pomoc w wysokości 65.000 zł w dwóch transzach (§ 4 ust. 1 i 2 umowy). Rozpatrując wniosek o płatność Zarząd sprawdza zgodność realizacji operacji stosownie do szczegółowo opisanej w § 7 umowy procedury sprawdzenia.
Stosownie zaś do § 8 ust. 3 umowy, w przypadku gdy beneficjent nie spełnił któregokolwiek z warunków określonych w ust. 1 lub 2 lub zostały naruszone warunki przyznania pomocy, Zarząd odmawia wypłaty całości pomocy, a w przypadku gdy część pomocy została wcześniej wypłacona - następuje również zwrot dotychczas wypłaconej kwoty pomocy. Zgodnie zaś z § 17 ust. 10 umowy, wszystkie spory między Zarządem Województwa a Beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Województwa.
Z powyższego wynika, że w momencie zawarcia z Beneficjentem umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej etap postępowania administracyjnego i (ewentualnie) sądowoadministracyjnego został zamknięty. Na tym etapie Skarżąca i Zarząd Województwa łączy bowiem stosunek cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. W związku z powyższym, po zawarciu umowy cywilnoprawnej, wszelkie wnioski o płatność oraz pisma organu kierowane, stosownie do zapisów umowy, do Beneficjenta, następują w wykonaniu umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej, a wszelkie roszczenia z tym związane są rozstrzygane przez sąd powszechny, a nie administracyjny (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z 27 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 131/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe Sąd odrzucił skargę na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.