Uzasadnienie
A.B. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2006 roku.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 6-letnią córką M.D., którą utrzymuje i wychowuje jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Nie posiada żadnego majątku, uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.317 zł brutto.
Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że spłaca kredyt odnawialny w rachunku osobistym na kwotę 60.000 zł oraz kredyt konsumpcyjny, do spłaty pozostaje jej około 120 000 zł. Z tytułu posiadanych udziałów (10%) w Spółce A nie otrzymuje żadnych dochodów. Spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 8 września 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy; określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny; wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje; nadesłania kserokopii umowy dotyczącej wskazanego we wniosku kredytu konsumpcyjnego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej wraz z pismem procesowym z dnia 20 września 2010 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej. Wskazał przy tym, że skarżąca przeznacza na wyżywienie kwotę rzędu ok. 500 zł. Ponosi także wydatki związane z dodatkowymi zajęciami dla córki w wysokości 80 zł oraz wydatki związane z mediami w łącznej kwocie 180 zł. Opłaca ponadto polisę emerytalną, przeznaczając na ten cel kwotę 209 zł.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 2, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Wskazać przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS).
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych informacji i dokumentów źródłowych wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 6-letnią córką M.D.. Córka, jak podaje skarżąca, pozostaje na jej utrzymaniu.
Wnioskodawczyni uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.317 zł brutto. Jej majątek stanowią ponadto udziały w Spółce A. Spółka nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej i w związku z tym skarżąca nie otrzymuje żadnych dochodów związanych z tymi udziałami. Obciążenie budżetu skarżącej stanowią przy tym wydatki związane ze spłatą kredytów (konsumpcyjnego i odnawialnego). Do spłaty pozostaje jej około 120 000 zł. Kredyt odnawialny zaciągnięty został na kwotę 60.000 zł. Ponadto skarżąca ponosi koszty utrzymania oraz wydatki związane z dodatkowymi zajęciami dla córki w wysokości 80 zł oraz wydatki związane z mediami w łącznej kwocie 180 zł. Opłaca także polisę emerytalną, przeznaczając na ten cel kwotę 209 zł. Łączna zatem kwota miesięcznych wydatków skarżącej na powyższe cele wynosi 969 zł.
Niemniej jednak wskazać w tym miejscu należy, że analiza załączonych wyciągów z rachunku bankowego skarżącej dowodzi, iż regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje R.D.. Przykładowo w okresie od czerwca do sierpnia 2010 roku dokonał on wpłat w łącznej kwocie 29.600 zł (w tym: w czerwcu – 9.700 zł, w lipcu – 8.500 zł, a ponadto w sierpniu – 11.400 zł).
W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę kwotę wykazanego dochodu skarżącej oraz kwotę wydatków związanych z wyżywieniem, a także ze spłatą kredytów i na tej podstawie przyjął, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 5.648 zł.
Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego fakt dokonywania na rachunek skarżącej okresowych znaczących wpłat przez R.D., które niewątpliwie traktować należy jako łożenie m.in. na utrzymanie małoletniej córki, oraz fakt, iż przyszłe ewentualne koszty rozłożone będą w czasie, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pozostałych (ewentualnych i przyszłych) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącej w żądanym zakresie. Z tego zatem względu należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe, inne niż wpis sądowy od skargi, koszty sądowe.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)