Uzasadnienie
Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia 28 sierpnia 1996 r., zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr 070201/021670, dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym po wymierzeniu cła przywozowego towar w postaci farby do sitodruku w ilości 61 kg, sprowadzony przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "(...) B.H.P." w Ł. Dyrektor Urzędu Celnego, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 i art. 28 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ podwyższył wartość celną sprowadzonego towaru z 250 DEM do 2.447,01 DEM.
W odwołaniu od powyższej decyzji, uzupełnionym pismem z dnia 9 października 1996 r., spółka wniosła o zwolnienie sprowadzonego towaru od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 prawa celnego. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż sprowadzona farba jest przeznaczona do wykonywania prób laboratoryjnych w zakładach porcelany, ceramiki i hutach szkła i nie ma wartości handlowej. Sprowadzone preparaty nie są farbami jednokomponentowymi. Do zrobienia gotowej farby należy użyć specjalnych zaprawiaczy, lakierów oraz innych składników. Akceptacja wzorów wymaga wielokrotnych prób i ilość 500 g nie ma wartości handlowej, zważywszy że zostaje ona podzielona pomiędzy kilkunastu odbiorców.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 16 lipca 1997 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia 28 sierpnia 1996 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 16 prawa celnego przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła przywozowego, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele, próbki i materiały reklamowe nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Pojęciem próbki określa się niewielkie ilości towarów, zobowiązujące do dostarczenia towarów zgodnie z próbkami. Warunkiem zastosowania zwolnienia od cła wzorów, modeli, próbek i materiałów reklamowych na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy jest jednoczesne spełnienie trzech kryteriów: wartości /towary te nie mogą mieć wartości handlowej/, przeznaczenia /muszą być przeznaczone tylko do reklamy lub akwizycji/ i przywiezienia towaru przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą /kryterium podmiotowe/.
Towar jest pozbawiony wartości handlowej przez sam fakt, że w postaci zgłoszonej do odprawy celnej nie występuje w obrocie wewnętrznym z równoczesnym zachowaniem jego walorów jako próbki. Cecha braku wartości handlowej musi występować obiektywnie, a nie jedynie w przekonaniu podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą. Strona sprowadziła znaczne ilości towaru o łącznej masie brutto 61 kg; towar ten nie jest przeznaczony do reklamy lub akwizycji, lecz do przeprowadzania testów technologicznych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł spółka "(...) B.H.P." w Ł. podała, że przedmiotem importu były wzory bez wartości handlowej. Przesyłka zawierała 60 farb po 0,5 kg, 5 rozcieńczalników po 1 kg, olej i lakier po 10 kg, a wiec ilości nie występujące w obrocie. Z nadesłanych materiałów sporządza się próbki reklamowe w celu sprawdzenia oferowanej jakości i przydatności farby dla danego gatunku szkła czy porcelany. W uzasadnieniu skargi podano także, iż Prezes Głównego Urzędu Ceł pominął postanowienia Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego sporządzonej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. /załącznik do Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/. Postanowienia Konwencji zwalniają od cła nie tylko próbki nie mające wartości handlowej lecz także próbki o nieznacznej wartości handlowej. Wartość próbek, która wyniosła 250 DEM, jest nieznaczna.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Przede wszystkim nie jest uzasadniony zarzut naruszenia powołanej w skardze Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. /zał. do Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/. Konwencja rozróżnia zwolnienie od cła próbek o nieznacznej wartości /artykuł II Konwencji/ i czasowe zwolnienie od cła innych próbek w ściśle określonych warunkach /artykuł III/.
Zdaniem strony skarżącej, sprowadzone towary podlegały zwolnieniu od cła na podstawie artykułu II Konwencji, albowiem ich wartość nie była znaczna. Stanowiska tego nie można podzielić. Wartość próbek nie była nieznaczna, w treści skargi bowiem pominięto okoliczność, że wartości celna została podwyższona w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z 2.500 DEM do 2.447,01 DEM. W świetle znajdującego się w aktach materiału porównawczego, odnoszącego się do towarów identycznych, podwyższenie wartości celnej było uzasadnione. Strona skarżąca ani w odwołaniu, ani w skardze nie kwestionowała podwyższenia wartości celnej towaru. W tym stanie rzeczy nie można uznać za trafną oceny, że wartość celna była nieznaczna. Dodatkowo trzeba podkreślić, że w artykule II ust. 1 Konwencji stwierdza się, iż władze celne "będą brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek".
Należy także zauważyć, że zwolnienie na podstawie artykułu II Konwencji dotyczy próbek, które "będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania".
Istotne znaczenie zatem ma sposób użycia sprowadzonych próbek. Z niewątpliwych ustaleń poczynionych w toku postępowania i opartych na oświadczeniu samej strony /odwołanie z dnia 4 września 1996 r./ wynika, że sprowadzone materiały miały służyć do przeprowadzenia prób laboratoryjnych w zakładach porcelany, ceramiki oraz w hutach szkła. Przeprowadzenie prób miało umożliwić ostatecznym odbiorcom sprawdzenie przydatności preparatów i ewentualne ich zamówienie w ilości niezbędnej do produkcji.
Konwencja nie przypisuje potocznego znaczenia terminowi "próbka", które normalnie oznacza towar służący do "przeprowadzenia badań, prób, doświadczeń" /Słownik języka polskiego, PWN 1988, tom II, str. 947/.Termin "próbka" w rozumieniu artykułu II Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, podpisanego w Genewie dnia 7 listopada 1952 r., nie został powiązany z badaniami nad możliwościami wykorzystania sprowadzonego towaru, ale z "reprezentacją" towarów, które mają być sprowadzone na podstawie próbek. Wykorzystanie sprowadzonych próbek do testów i badań nie ma znaczenia dla zwolnienia od cła. Zwolnienie takie bowiem nie przysługuje towarom służącym do przeprowadzania prób technologicznych, ale towarom, które służą do porównania dostarczonego towaru, jako próbki "reprezentujące" ten towar /przykładowo: gdy na podstawie sprowadzonych próbek ma zostać zawarta lub realizowana umowa zobowiązująca eksportera do dostarczenia towaru zgodnego z próbką/.
W artykule II Konwencji przez użycie słów "jedynie" i "towary reprezentowane" wskazuje się wyłączny cel, któremu ma służyć próbka: "(...) jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania". Próbkami w rozumieniu artykułu II Konwencji zatem nie są materiały służące do prób i testów technologicznych czy też do sprawdzenia przydatności towaru dla importera lub innego ostatecznego odbiorcy.
Zaskarżona decyzja nie narusza również art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. Przepis ten podobnie uzasadnia zwolnienie od cła: zwolnieniu podlegają wyłącznie towary, które są przeznaczone do reklamy lub akwizycji.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.