Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok.
W dniu 29 listopada 2012 roku do sąd wpłynęła skarga kasacyjna podatniczki od powyższego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie posiada obecnie środków na ich opłacenie wobec zajęcia jej rachunku bankowego.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego, sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek, produkcji wyrobów tartacznych sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 405.913 zł, ujemny wynik finansowy spółka notuje od 2006 roku. Zgodnie z bilansem za 2011 rok skarżąca nie posiadała środków trwałych, jej aktywa trwałe zamykały się kwotą 481.464zł zł (poz. A.I. bilansu); aktywa obrotowe kwotą 4.529.445 (poz. B.I, II, III.).
Jednocześnie zobowiązania spółki stanowiły w tym czasie kwotę 5.883.741 zł Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Saldo na rachunku bankowym na dzień 31 grudnia 2012. wynosiło -35 zł, przy czym skarżąca nie dostarczyła dowodów jego zajęcia. Z nadesłanych przez skarżącą deklaracji podatkowych (VAT-7) za ostatnie 4 miesiące wynika, że jej przychód we wrześniu 2012 roku wyniósł 808.521 zł, w tym miesiącu skarżąca dokonała także nabycia towarów i usług za kwotę 477.453 zł, w październiku wartości te wynosiły odpowiednio przychód 610.443 zł, nabycie 615.488 zł, w listopadzie przychód 610.964 zł, nabycie 585.975 zł, zaś w grudniu przychód zamknął się kwotą 359.085 zł, a nabycie wyniosło 281.703 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów wynika, że skarżąca spółka od 2006 roku ponosi straty z prowadzonej działalności gospodarczej jej strata za rok 2011 wyniosła 405.913 zł, skarżąca nie wskazała wyniku finansowego za rok 2012. Średnie miesięczne obroty spółki w okresie ostatnich 4 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku ustalone w oparciu o deklaracje VAT-7 wynosiły około 597.253 zł. Przy czym w poszczególnych miesiącach spółka dokonywała także zakupów towarów i usług na kwoty w granicach 280.000 – 600.000 zł miesięcznie. Powyższe świadczy o tym, iż w bez przeszkód prowadzi ona działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i przeczy jej twierdzeniom o trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej partycypacje w kosztach procesu. Wątpliwości budzi także oświadczenie spółki dotyczące posiadanych rachunków bankowych. W formularzu PPPr nie wskazał ona numeru żadnego z rachunków podnosząc, iż jej konto zostało zablokowane, faktu tego w żaden sposób jednak nie wykazała.
W odpowiedzi na wezwanie nadesłała wyciąg za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2012 roku z rachunku, którego saldo początkowe wynosiło -32 zł zaś końcowe na dzień 31 grudnia 2012 roku -35 zł, a suma uznań w tym okresie zamknęła się kwotą 69 zł. Zestawienie, z jednej strony deklarowanego przez spółkę stanu jej rachunku bankowego, tj. -35 zł, z drugiej zaś, podstawy opodatkowania z tytułu "dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju", wynoszącej według deklaracji VAT-7 za grudzień 2012 roku 359.085 zł uzasadnia przypuszczenie, że skarżąca posiada jeszcze inne rachunki bankowe, które nie zostały ujawnione na potrzeby prowadzonego postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Stosownie bowiem do przepisu art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447). dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.
Wielkość obrotów oraz zakupów spółki za miesiące listopad i grudzień 2012 roku wynikająca z przedłożonych deklaracji VAT-7 wskazuje na konieczność dokonywania ich za pośrednictwem rachunku bankowego, z którego wyciąg nie został przedstawiony w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2012 roku sygn. akt II FZ 496/12).
Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie (1.000 zł) oraz treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez nią okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Wielkość miesięcznych obrotów firmy świadczy o tym, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie i to mimo podnoszonej przez nią blokady rachunku bankowego, której w żaden sposób nie udokumentowała.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Twierdzenie skarżącej o braku środków koniecznych na opłacenie postępowania sądowego w sytuacji, w której jej obrót w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 359.085 zł, i w miesiącu tym dokonała ona także zakupu towarów i usług za kwotę 281.703 zł świadczyć może jedynie o preferencyjnym traktowaniu zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, które w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru toczonego przez skarżącą postępowania na podatników.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
mk