Uzasadnienie
W dniu 20 listopada 2017 roku A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 roku. W skardze tej zawarty był wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego w związku z utratą płynności finansowej przez spółkę.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Nie posiada środków na rachunkach bankowych, a rachunki te zostały zamknięte. Spółka nie posiada także żadnych nieruchomości ani środków trwałych. Spółka nie udzieliła informacji o winku finansowym za 2017 rok. Zgodnie z nadesłanym zeznaniem podatkowym CIT-8 w roku 2016 odnotowała stratę w wysokości 87.076 zł, zaś rok 2015 zakończyła zyskiem na poziomie 203.446 zł. Z nadesłanego odpisu bilansu za okres od 31 grudnia 2016 roku do 31 lipca 2017 roku wynika, że kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 7.612.000 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości 5.588.886 zł, zaś jej zyski z lat ubiegłych zamykają się kwota 4.245.617 zł. Spółka nie posiada środków trwałych. Aktywa obrotowe spółki zamykają się kwotą 17.531.195 zł i stanowią je należności z tytułu podatków 12.990.206 zł oraz należności krótkoterminowe z innych tytułów w wysokości 4.540.988 zł. Odnośnie źródeł pokrycia swojego bieżącego funkcjonowania skarżąca oświadczyła, że środki na ten cel pochodzą z pożyczek od innych spółek, ale obecna sytuacja finansowa spółki nie pozwala na udzielenie jej kolejnych pożyczek.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r.,poz. 1369 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie 7.753 zł., czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżąca spółka w związku z toczącymi się wobec niej postępowaniami podatkowymi oraz zatrzymaniem zwrotu podatku VAT zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z nadesłanym zeznaniem podatkowym CIT-8 w roku 2016 odnotowała stratę w wysokości 87.076 zł, zaś rok 2015 zakończyła zyskiem na poziomie 203.446 zł. Z nadesłanego odpisu bilansu za okres od 31 grudnia 2016 roku do 31 lipca 2017 roku wynika, że kapitał zakładowy spółki stanowi kwota 7.612.000 zł, strona posiada także kapitał zapasowy w wysokości 5.588.886 zł, zaś jej zyski z lat ubiegłych zamykają się kwotą 4.245.617 zł. Spółka nie posiada środków trwałych. Aktywa obrotowe spółki zamykają się kwotą 17.531.195 zł i stanowią je należności z tytułu podatków 12.990.206 zł oraz należności krótkoterminowe z innych tytułów w wysokości 4.540.988 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (7.753 zł), stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter wyjątkowy oznacza to, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych winien być spowodowany czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi i nie może być przez nią zawiniony.
W orzecznictwie za utrwalone uznać należy stanowisko zgodnie z którym osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i co za tym idzie, nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że środków tych nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951, z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 553/13, LEX nr 1460148, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni zaprzestała co prawda prowadzenia działalności gospodarczej, a więc nie uzyskuje bieżących przychodów jednak w dalszym ciągu pozostaje w obrocie gospodarczym i dzięki pożyczce od innych spółek reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne.
Zobowiązaniom tym nie można przyznać pierwszeństwa przed należnościami z tytułu opłaty sądowej. Nadto skarżąca posiada kapitał zapasowy w wysokości wielokrotnie przewyższającej wysokości wpisu od przedmiotowej skargi. Odnośnie oświadczenia skarżącej wskazującego, że nie ma możliwości na udzielenie kolejnej pożyczki wskazać należy, że w przypadku spółek, Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych. W sytuacji zatem, gdy spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, udziałowcy mają możliwości prawne by wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki nie tylko w formie udzielania pożyczek przez udziałowca.
Zaznaczyć też należy, że zasadniczym celem funkcjonowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie celu zarobkowego. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie może ona działać powinna zostać zlikwidowana, a ewentualne dalsze jej funkcjonowanie, jeśli łączy się tylko z kosztami, powinno obciążać wyłącznie jej wspólników, nie zaś innych obywateli.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AKE.