Uzasadnienie
W dniu 16 listopada 2016 roku M. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2013 roku oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 9.036 zł skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Do czerwca 2016 roku była zatrudniona w czeskiej firmie z wynagrodzeniem ok. 6.500 zł netto miesięcznie. Obecnie pracuję na umowę zlecenie dla PHU A. sp. z o.o. z wynagrodzeniem w wysokości 650 zł brutto miesięcznie Majątek strony stanowi mieszkanie o powierzchni 48 m2m i wartości ok. 300.000 zł zakupione na kredyt oraz 40 udziałów w B. sp z o.o., które zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym oraz z uwagi na powołanie kuratora dla spółki i jej trudną sytuacje nie przedstawiają obecnie wartości rynkowej. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej zamykają się kwotą ok. 610 zł (energia elektryczna, czynsz, telefon), dodatkowo strona ponosi koszty z tytułu dodatkowego ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia mieszkania w łącznej wysokości 150 zł miesięcznie, opłaca czesne za studia w wysokości 440 zł miesięcznie oraz jest obciążona obowiązkiem spłaty kredytu hipotecznego oraz mieszkaniowego których raty wynoszą ok. 2600 zł miesięcznie.
Wnioskodawczyni nadesłała także wyciągi z dwóch rachunków bankowych na żaden z nich nie wpływają środki od obecnego zleceniodawcy skarżącej źródłem ich zasiania są wpłaty własne strony. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pochodzą one z oszczędności zgromadzonych w trakcie pracy u czeskiego pracodawcy, które jednak się wyczerpały.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z umowy zlecenia w wysokości 650 zł brutto miesięcznie. Majątek strony stanowi mieszkanie o powierzchni 48 m2 i wartości ok. 300.000 zł zakupione na kredyt oraz 40 udziałów w B. sp z o.o., które zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym i nie przedstawiają obecnie wartości rynkowej. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej zamykają się kwotą ok. 610 zł (energia elektryczna, czynsz, telefon), dodatkowo strona ponosi koszty z tytułu dodatkowego ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia mieszkania w łącznej wysokości 150 zł miesięcznie, opłaca czesne za studia w wysokości 440 zł miesięcznie oraz jest obciążona obowiązkiem spłaty kredytu hipotecznego oraz mieszkaniowego których raty wynoszą ok. 2600 zł miesięcznie.
Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej 9.036 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dlatego, w celu umożliwienia realizacji jej prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 1.300 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Przede wszystkim comiesięczne ponoszenie przez stronę kosztów utrzymania oraz rat kredytowych w wysokości wielokrotnie przewyższającej aktualne dochody stawia pod znakiem zapytania prawdziwość oświadczenia skarżącej o braku jakichkolwiek środków mogących stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania. Wątpliwości te pogłębia fakt, że już składając wniosek o prawo pomocy strona oświadczyła, że skończyły się jej źródła dodatkowego finansowania w postaci oszczędności nie udokumentowała jednak tej okoliczności w żaden sposób.
Dodatkowo w wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy ustalono, że strona w kolejnym miesiącu również opłaciła swoje zobowiązania prywatnoprawne zasilając swój rachunek wpłatami własnymi. Przedstawione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawczynię. Za przyznaniem stronie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nie może przemawiać także okoliczność spłacania wysokich rat kredytowych. Wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może bowiem uzasadniać preferencyjne traktowanie przez skarżącą jej zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu zaciągniętych kredytów. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawczyni prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
AKE.