Uzasadnienie
W dniu 26 lipca 2002 r. zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w R. zgłoszenie VAT-Z o zaprzestaniu wykonywania przez Spółkę Cywilną A z siedzibą w R. czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z dniem 7 czerwca 2002 r.
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. Spółki Cywilnej A. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. zostało wszczęte postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r., byłej Spółki Cywilnej A na wspólnika tej Spółki G. O. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. zostało wszczęte postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r., byłej Spółki Cywilnej A na drugiego wspólnika tej Spółki M. T..
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał postanowienie Nr [...], [...], [...] w sprawie połączenia w jedno postępowanie wszczętych wcześniej postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. oraz przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe zlikwidowanej Spółki Cywilnej A na jej wspólników, uzasadniając je tym że na podstawie art. 115 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.05.8.60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. do orzeczenia odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości zlikwidowanej spółki nie jest wymagane wcześniejsze wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, bowiem w takich sytuacjach określenie zobowiązania podatkowego następuje w ramach decyzji wydanej przeciw byłym wspólnikom, orzekającej o ich odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Na postanowienie z dnia [...] pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie pismem z dnia [...].
Po przeanalizowaniu materiału informacyjno-dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na w/w postanowienie organu odwoławczego pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 14 września 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając mu naruszenie:
- - art. 166 § 1 w zw. z art. 15 § 1 Ordynacji poprzez uznanie za zasadne połączenie przez organ I instancji trzech odrębnych spraw w jedno postępowanie, do prowadzenia którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie jest właściwym miejscowo organem podatkowym wobec M. T.,
- - art. 115 § 4 cytowanej ustawy poprzez stwierdzenie, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. miał zastosowanie także do spółki, która uległa likwidacji,
- - art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wskazane przepisy dają możliwość orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania zlikwidowanej spółki cywilnej,
- - art. 123 w zw. z art. 138 § 3 w/w ustawy poprzez wskazanie, że bezzasadne jest twierdzenie pełnomocnika skarżącego o konieczności wyznaczenia kuratora dla nieistniejącej Spółki A, a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu na etapie przeprowadzonego postępowania w Spółce oraz uniemożliwienie składania żądań i wniosków dowodowych z uwagi na brak osób uprawnionych do działania w imieniu Spółki,
- - art. 17 a Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu z uwagi na to, że przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2003 r., a postępowanie skarżącego dotyczy miesiąca listopada 2000 r.
Wskazując w/w naruszenia przepisów prawa pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lodzi zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny między stronami nie jest sporny. Natomiast spór dotyczy interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawę wydania zaskarżonego postanowienia.
Przede wszystkim należy wskazać, iż likwidacja spółki cywilnej powoduje, że traci ona zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jednakże okoliczność ta nie powoduje, że nie można określić zobowiązania podatkowego zlikwidowanej spółki. Zgodnie z art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów, po rozwiązaniu spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki. Zgodnie natomiast z art. 115 § 4 Ordynacji w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. orzeczenie o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej spółki, bowiem w tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki następuje w drodze decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
A więc w takiej sytuacji stroną postępowania stają się solidarnie wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej i do nich powinna być kierowana decyzja określająca zakres obowiązku podatkowego (por. wyrok NSA z 18.06.2001 r., sygn. akt: I S.A./Lu 672/00,POP 2003/4/99; wyrok NSA z 11.10.2000 r., sygn. akt: I SA/Łd 2416/98).
Zgodnie z art. 17 a Ordynacji w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji - organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że organem podatkowym właściwym miejscowo dla podatnika był Urząd Skarbowy w R., gdyż na podstawie art. 17 § 1 Ordynacji tą właściwość ustala się według między innymi adresu siedziby podatnika. A skoro organem właściwym dla podatnika był US w R., to również jest on właściwy dla wspólników zlikwidowanej Spółki na podstawie art. 17 a Ordynacji podatkowej, niezależnie od tego czy wszyscy spośród wspólników tej Spółki zamieszkują w obrębie właściwości Urzędu Skarbowego w R., czy też nie.
W świetle powyższych okoliczności sprawy i na podstawie przytoczonych przepisów zdaniem Sądu zasadne było połączenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z [...] Nr [...], [...], [...] postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. ciążącego na zlikwidowanej Spółce Cywilnej A i postępowań w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na wspólników zlikwidowanej Spółki. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest również art. 166 § 1 Ordynacji, którego błędne zastosowanie zarzucił pełnomocnik skarżącego, zgodnie z którym w sprawach w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Organy podatkowe również prawidłowo wskazały stronę prowadzonego postępowania podatkowego i nie ma potrzeby powoływania przez Sąd, na wniosek organu podatkowego, kuratora dla zlikwidowanej Spółki A, bowiem w myśl art. 138 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej organ występuje do sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.