Uzasadnienie
I SA/Łd 1170/05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił M. i E. małżonkom C. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za 1993 rok w kwocie 5 386,20 złotych, z uwagi na upływ terminu przewidzianego w art. 249 § l pkt l ustawy Ordynacja podatkowa.
Po rozpatrzeniu odwołania podatników Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].
W uzasadnieniu swych rozstrzygnięć organ podatkowy wskazał, iż decyzją z dnia [...] Pierwszy Urząd Skarbowy Ł. określił M. i E. C. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1993 w kwocie 5 386,20 złotych. Powyższą decyzję strony otrzymały w końcu maja 1995 roku i jej nie zaskarżyły. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia zostało wniesione dopiero w dniu 10 września 2004 roku. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 11 maja 2005 roku skargę oddalił.
Następnie organ podatkowy wskazał, iż w dniu 4 lipca 2005 roku M. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...]. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji regulują przepisy art. 248 § l i § 2 pkt l ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika, że postępowanie wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Z uwagi na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest formą nadzoru, organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Organ podatkowy wskazał również, że zgodnie z art. 24 § l ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. Aktualnie termin ten wynosi 5 lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej.
Ponieważ decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. doręczona została podatnikom w roku 1995, a zatem przed dniem 1 stycznia 2003 roku w sprawie zastosowanie mają przepisy art. 249 § l ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 12 września 2002 roku. Zgodnie z ówczesnym brzemieniem art. 249 § 1 organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. został złożony po upływie blisko 10 lat, od kiedy decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] stała się ostateczna, tj. po upływie terminu określonego w art. 249 § l pkt l ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Dodatkowo organ odwoawczy uznał za niezasadny zarzut, iż strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 123 § l i art. 200 § l ustawy Ordynacja podatkowa strony zostały poinformowane, iż przed wydaniem decyzji przysługuje im prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z prawa tego, w ocenie organu podatkowego, strona skorzystała. Także w postępowaniu odwoławczym, pismem z dnia 31 sierpnia 2005 roku poinformowano podatników o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Z prawa tego strona również skorzystała.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] M. i E. C. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Nie precyzując żądania skargi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Uzasadniając skargę skarżący odnieśli się do przebiegu postępowania toczącego się przed organami skarbowymi. Zarzucili organom podatkowym prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z prawem w szczególności z zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu wady wymienione w powołanym wyżej przepisie nie wystąpiły w toku postępowania.
Stosownie do art. 24 § l ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. Skoro zatem decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], stwierdzenia nieważności której domagają się skarżący, została im doręczona w roku 1995 i nie wniesiono od niej w ustawowym terminie odwołania, zastosowanie mają przepisy art. 249 § l ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną przywołaną ustawą z dnia 12 września 2002 r. Zgodnie z ówczesną treścią art. 249 § 1 organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia.
W rozpoznawanej sprawie decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], której dotyczy żądanie skarżących, doręczona została stronom w roku 1995 r. Wniosek zaś o stwierdzenie nieważności ww. decyzji skarżący złożyli w dniu [...], a więc termin roczny nie został zachowany. Warto dodać, iż sprawa doręczenia kwestionowanej decyzji była już przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu. Wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zakreślony przepisem art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej termin jest terminem zawitym i jego przekroczenie ma ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Organ obowiązany jest wówczas odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności.
Dlatego też liczne dokumenty składane przez stronę w trakcie postępowania sądowo administracyjnego, dołączone między innymi do pism procesowych z dnia 10 lutego 2006 r., z dnia 15 lutego 2006 r. oraz z dnia 20 lutego 2006 r. (k. 60 akt), a także z dnia 24 lutego 2006 r. (k. 61 akt), mimo wnikliwej ich analizy dokonanej przez Sąd, nie mogły wpłynąć na inną ocenę niż ta, iż organy podatkowe w przedmiotowej sprawienie nie naruszyły prawa.
Wobec powyższego skargę, podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127 ze zm.), należało oddalić – pkt 1 wyroku.
Stosownie natomiast do art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), przyznano adwokatowi J. S. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu – pkt 2 wyroku