Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego Ł.-W. w firmie "K." należącej do Doroty i Piotra K. działających jako spółka cywilna, stwierdzono, iż kontrolowany podmiot gospodarczy odliczył podatek naliczony od zakupu samochodu w wysokości 9.380 zł według faktur VAT (...) z dnia 30.11.1998 r. Kontrolujący uznali jednak, że nie był to dzień otrzymania towaru przez Spółkę, a tym samym, że doszło do naruszenia art. 19 ust. 3-3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wobec uzyskanego wyniku kontroli Urząd Skarbowy Ł.-W. decyzją z dnia 21.05.1999 r. określił zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 1998 r. w wysokości 9.380 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 2.814 zł.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie. Wyjaśniono w nim, że w dniu 30.11.1998 r. Spółka Cywilna "K" zgodnie z fakturą (...) zakupiła w firmie "J" w Z. samochód marki Renault "Kangoo". Zdaniem skarżącej, był to jednocześnie dzień otrzymania towaru, gdyż tylko z uwagi na konieczność zamontowania dodatkowego wyposażenia zakupiony samochód pozostawiono w serwisie firmy "J.", aż do pierwszych dni grudnia 1998 r. Izba Skarbowa w Ł., decyzją z dnia 30.08.1999 r. (...) uchyliła w całości zaskarżoną decyzję Urzędu i określiła kwotę do zwrotu na rachunek bankowy, zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości za miesiąc listopad 1998 r., zaległość podatkową w podatku od towarów i usług oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
W uzasadnieniu decyzji Izba przypomniała, że zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług, obniżenie kwoty podatku należnego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru. Jednocześnie Izba stwierdziła, iż zgodnie z oświadczeniem właściciela P.P.H.U. "K." z dnia 26.02.1999 r., jak również ze złożonym do protokołu z kontroli wyjaśnieniem, zakupiony samochód został odebrany w dniu 3.12.1998 r. Podatnik nie wypełnił również warunku określonego w art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w postaci dokonania przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ co najmniej połowy ceny /w rozpatrywanej sprawie cena tego towaru wynosiła 52.017,67 zł/. Zdaniem Izby, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w rozstrzyganej sprawie wykazało jednoznacznie, że odliczenie podatku w miesiącu listopadzie 1998 r. było sprzeczne z postanowieniami art. 19 ust. 3-3a omawianej ustawy.
Zdaniem Izby, Spółka spełniła tylko jeden warunek konieczny do realizacji prawa do odliczenia, tzn. otrzymała fakturę, natomiast nie spełniła drugiego koniecznego warunku, a mianowicie wymogu otrzymania towaru. Na decyzję ostateczną Spółka Cywilna "K." wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając ją w całości. Spółka zarzuciła niezgodność z prawem wydanej przez Izbę decyzji, przez naruszenie art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - naruszenie art. 187 par. 1, art. 190 par. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu skargi Spółka ponownie podniosła, że dokonała zakupu samochodu marki Renault "Kangoo" w dniu 30.11.1998 r. zgodnie z fakturą (...), który to dzień uważa jednocześnie za faktyczny odbiór towaru. Odbiór towaru w pierwszych dniach grudnia nie oznaczał odbioru towaru, o którym mowa w art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż tylko ze względu na konieczność zamontowania dodatkowego wyposażenia, samochód pozostawiono u dostawcy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytaczając podane w niej argumenty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, określającym warunki umożliwiające skorzystanie z prawa odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług /ust. 2/, a odliczenie to nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi /ust. 3a/.
Z publicznoprawnego punktu widzenia, prawodawca uzależnił zatem możliwość odliczenia podatku od pewnego stanu faktycznego. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, nie jest to wyrażenie prawne, które można interpretować w kategoriach cywilnoprawnych takich jak zawarcie umowy, posiadanie, nabycie własności. Wprowadzony do ustawy art. 19 ust. 3a jest bowiem jednym z tych przepisów, których uregulowania mają na celu powiązanie obowiązku zapłacenia podatku VAT z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Stąd uprawnienie zawarte w art. 19 ust. 1 może być zrealizowanie przez podatnika, gdy faktura dokumentująca sprzedaż towarów nie tylko odpowiada wymogom określonym w ustawie o VAT /art. 32 ust. 1 i 5/ oraz w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ale zgodna jest ze stanem rzeczywistym, czego dowodzi powiązanie prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia otrzymaniem towaru.
Przez "otrzymanie towaru" należy zatem rozumieć pewien stan faktyczny polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem i nie musi go nawet wykorzystać do celów gospodarczych. Organy podatkowe, badając prawidłowość dokonanego odliczenia, miały zatem obowiązek zbadać, kiedy podatnik faktycznie otrzymał towar. Zdaniem Sądu organy podatkowe w tym zakresie nie naruszyły zasad postępowania, a w szczególności art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie ograniczyły postępowania wyjaśniającego tylko do analiz przedstawionych dokumentów. Starały się ustalić rzeczywisty moment otrzymania towaru przez skarżącego. Choć sam skarżący stwierdził w oświadczeniu z dnia 26 lutego 1999 r., że samochód zakupiony w dniu 30 listopada 1998 r. odebrał z salonu sprzedaży dopiero w dniu 3 grudnia 1998 r., organy podatkowe dokonały kontroli również w firmie sprzedającego. Sprzedający stwierdził, że kupujący dysponował towarem od 7.12.98, bo w tym dniu dopiero przekazał sprzedającemu zapłatę w formie przelewu /K. 19 akt podatkowych/.
Wbrew, zatem twierdzeniu zawartemu w skardze organy podatkowe nie przekroczyły również granic swobodnej oceny dowodów /art. 191 Ordynacji podatkowej/ uznając, że nie potwierdziło się twierdzenie skarżącego, iż samochód został odebrany dopiero w dniu 3 grudnia 1998 r. tylko, dlatego, że samochód pozostawiono w celu zamontowania w nim dodatkowego wyposażenia. Z wyjaśnień sprzedającego wyraźnie wynikało, że samochód został wydany po przekazaniu przez kupującego zapłaty w formie przelewu. W toku wyczerpującego postępowania zebrały one szeroki materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący i ich pełnomocnik brali czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz mieli możliwość zapoznania się i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.