Uzasadnienie
I SA/Łd 1228/05
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wystawił dla małżonków M. i M. W. tytuł wykonawczy obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., który następnie skierował do organu egzekucyjnego celem realizacji.
W dniu 17 września 2004 r. organ egzekucyjny wystosował do spółek: A., B., C., D. i E., a także do F., G.i F. zawiadomienia dotyczące zajęć praw majątkowych stanowiących wierzytelności pieniężne u dłużników zajętych wierzytelności.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. zajął zawiadomieniami z dnia 8, 11 i 12 października 2004 r. wierzytelności z rachunków bankowych M. i M. W..
W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych naliczono koszty i wydatki egzekucyjne w postaci: opłaty manipulacyjnej w kwocie 3.114,90 zł, opłaty za zajęcia wierzytelności dokonane w dniu[...] w kwocie 15. 574,60 zł, wydatków egzekucyjnych dotyczących czynności z dnia [...] w kwocie 21,20 zł, opłaty za zajęcie wierzytelności z kont bankowych dokonane w dniu 8 października 2004 r. w kwocie 135,90 zł, wydatków egzekucyjnych dotyczących czynności dokonanych w dniu 8 października 2004 r. w kwocie 21,20 zł, opłaty za zajęcie wierzytelności z kont bankowych z dnia [...] w kwocie 19,40 zł, opłaty za zajęcie wierzytelności z kont bankowych z dnia [...] w kwocie 6,50 zł oraz wydatków egzekucyjnych dotyczących czynności z dnia 11 i 12 października 2004 r. w kwocie 42,40 zł.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. obciążył małżonków M. i M. W. kosztami egzekucyjnymi powstałymi w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w kwocie 18.936,10 zł.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie, w którym podniósł, iż koszty manipulacyjne i koszty zajęcia wierzytelności były niewspółmiernie wysokie w stosunku do rzeczywistych kosztów, jakie zostały poniesione przez organ egzekucyjny w toku czynności. Zarzucił, że zajęcia wierzytelności w części były nieskuteczne, a szereg "pustych" zajęć w sposób sztuczny i niezasadny wytworzyło koszty egzekucyjne obciążające skarżącego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W dniu [...] strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na wyżej wskazane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zarzucając naruszenie art. 64 § 1 pkt 4, § 6 oraz 64 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie przepisów, które są sprzeczne z konstytucyjną zasadą państwa prawnego i zasadami sprawiedliwości społecznej. Podniosła ponadto, iż zastosowane w toku postępowania egzekucyjnego środki egzekucyjne spowodowały powstanie niewspółmiernych kosztów egzekucyjnych, nieadekwatnych do rzeczywistych kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny. Ponadto poddała w wątpliwość czynności polegające na zajęciu wierzytelności z tytułu rachunków bankowych w bankach, w których podatnik i jego małżonka w ogóle nie mieli kont.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził niekonstytucyjności art. 64 § l pkt 4, § 6 oraz 64 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo obliczono też kwoty kosztów egzekucyjnych z tytułu kolejnych zajęć wierzytelności z rachunków bankowych dokonanych przez organ egzekucyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W związku z treścią zarzutów zgłaszanych pod adresem zaskarżonego postanowienia w skardze skierowanej do sądu administracyjnego oraz we wcześniejszych pismach procesowych w wnoszonych w ramach postępowania podatkowego w pierwszym rzędzie podnieść wypada, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 64 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powołanym przepisem organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego.
W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony. Uprawnienie organów egzekucyjnych do pobierania opłat za czynności egzekucyjne wynika stąd, że nadanie przedmiotowego tytułu wykonawczego (wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności) nastąpiło w urzędzie pocztowym w dniu 20 września 2004r. tj. przed upływem 14 dni od wystawienia tego tytułu (k. 9 akt administracyjnych). Powołany wyżej 14 dniowy termin został więc zachowany.
Po wtóre nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, że koszty zajęcia wierzytelności są niewspółmiernie wysokie w stosunku do rzeczywistych kosztów jakie zostały poniesione przez organ egzekucyjny w toku czynności egzekucyjnych. W myśl art. 64 § 1 pkt 4 cytowanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. za zajęcie wierzytelności pieniężnej (innej niż określonej w punktach 2 i 3) pobiera się opłatę w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Oznacza to, że opłata za zajęcie wierzytelności jest stała i zawsze wynosi określony wyżej procent kwoty egzekwowanej.
W tym sensie wysokość opłaty odrywa się od rzeczywiście wykonanych czynności przez organ egzekucyjny. Nie ma zatem znaczenia, ile tego typu zajęć w ramach danego postępowania zostało przedsięwziętych, jak również i to, które z nich przyniosły zaspokojenie wierzyciela. Zawsze bowiem pobierana jest z tego tytułu jedna opłata w wysokości 5% egzekwowanej należności.
W tej sytuacji bezzasadne i nie mające podstaw prawnych jest twierdzenie, że pobieranie opłat egzekucyjnych w wysokości nie mającej odniesienia do rzeczywistych kosztów egzekucji ponoszonych przez organ jest sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej i państwa prawa.
Ustalenie kosztów egzekucyjnych nie jest też jak wywiedziono w skardze dodatkową sankcją dla dłużnika nie mająca uzasadnienia w prawie, lecz ustawowym obowiązkiem wynikającym z konieczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z zasady obciążającym dłużnika.
Powyższe uwagi w całej rozciągłości odnoszą się również do wysokości opłaty manipulacyjnej. Na podstawie art. 64 § 6 cytowanej ustawy organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Także zatem w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej ustawodawca określił jej wysokość jako określony procent należności objętej danym tytułem wykonawczym uniezależniając ją od rzeczywistych czynności manipulacyjnych wykonanych przez organ egzekucyjny.
Jednocześnie zaś godzi się z ponownie podkreślić, że w istniejącym stanie prawnym ilość zajęć wierzytelności i zajęć bankowych dokonanych w toku egzekucji nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości opłat egzekucyjnych z tego tytułu nawet wówczas, gdy niektóre, czy nawet większość z nich okażą się zajęciami "pustymi" jak nazwał je autor skargi do sądu.
Dobitnie przekonuje o tym treść art. 64 § 4 zgodnie z którym opłaty za zajęcia, o których mowa w § 1 pkt 2-6, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane.
Nie może być także wątpliwości co do zasadności ustalenia wysokości wydatków egzekucyjnych. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że w odróżnieniu od regulacji dotyczącej opłaty manipulacyjnej i opłaty za zajęcie wierzytelności wydatki egzekucyjne w myśl art. 64b cytowanej ustawy ustala się w wysokości wydatków faktycznie poniesionych.
Wreszcie nie sposób stracić z pola widzenia i tej istotnej okoliczności, że organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały przepis art. 64 § 5 cytowanej ustawy, zgodnie z którym jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6 (tj. między innymi zajęcia wierzytelności i zajęcia rachunków bankowych) opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata. W tej sytuacji organy egzekucyjne zasadnie naliczyły opłatę egzekucyjną (od kolejnych zajęć) jedynie od wzrostu odsetek należnych na dzień wykonania tychże zajęć od niezapłaconej kwoty należności głównej.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.