Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę W.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w żądanej wysokości.
W dniu 14 maja 2009 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach W.P. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu ich emerytur zamyka się kwotą 4.001 zł brutto. Skarżący jest właścicielem dwóch domów o powierzchni 100 m2 i 90 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 5,25 ha nie posiada innego majątku, ruchomego ani oszczędności.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że W.P. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód z tytułu emerytur zamyka się kwotą 4.001 zł brutto. Skarżący jest właścicielem dwóch domów o powierzchni 100 m2 i 90 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 5,25 ha. nie posiada innego majątku, ruchomego ani oszczędności. Uwzględniając fakt, iż skarżący dysponuje stałym dochodem miesięcznym oraz biorąc pod uwagę jego stan majątkowy i wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu (wpis od skargi kasacyjnej 128 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika), stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że W.P. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zaznaczyć należy, że celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Instytucja ta stanowi wyjątek od wyrażonej w przepisie art. 199 p.p.s.a. zasady, że to strona ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, iż ocena wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy w kontekście wydatków związanych z koniecznymi kosztami toczonego postępowania sądowego oraz wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika referendarz sądowy uznał, iż czyniąc oszczędności we własnych wydatkach skarżący będzie wstanie ponieść te koszty samodzielnie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.