Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec i kwiecień 2005 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc styczeń, luty, maj, czerwiec i lipiec 2005 roku.
Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem A. oraz 18–letnią córką D.i 4-letnim synem J. Skarżąca podniosła przy tym, że rodzina nie posiada żadnego majątku i jedyne źródło jej utrzymania stanowi dochód osiągany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1500 zł brutto.
Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że jej mąż jest bezrobotny i zajmuje się utrzymaniem domu. Podkreśliła, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania stanowią kwotę 600 zł, co powoduje, że kwota, którą przeznacza na utrzymanie rodziny, wynosi 900 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 12 maja 2009 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczącej sytuacji majątkowej skarżącej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią oraz jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia dokumentów potwierdzających status męża skarżącej – jako osoby bezrobotnej oraz wskazania dokumentów potwierdzających tytuł prawny do wskazanej we wniosku nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 25 maja 2009 roku wyjaśnił, że mąż skarżącej nie jest zarejestrowany w PUP i pomaga skarżącej w prowadzeniu działalności gospodarczej. Do pisma załączono wyciągi bankowe z rachunków skarżącej i jej męża za ostatnie 3 miesiące, a także umowę zakupu mieszkania i umowę kredytową związaną z tym zakupem.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym i nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem A. oraz 18–letnią córką D. i 4-letnim synem J. Majątek rodziny stanowi lokal mieszkalny o pow. 102,33 m2 oraz garaż o pow. 24,7 m2. Wykazany przy tym dochód skarżącej z tytułu działalności gospodarczej zamyka się w kwocie 1500 zł brutto.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę opłaty sądowej związanej z wniesioną skargą kasacyjną, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, w ocenie Referendarza sądowego, fakt zadłużenia w banku na kwotę 484 000 zł i związana z tym nim konieczność spłacania rat kredytowych, nie tylko nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, a wręcz przeciwnie świadczy o tym, iż sytuacja materialna skarżącej - niewątpliwie brana pod uwagę przy ocenie zdolności kredytowej, pozwala przyjąć, że wnioskodawczyni dysponuje środkami umożliwiającymi uiszczenie kosztów sądowych, w tym zwłaszcza wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej.
Jednocześnie analiza załączonych wyciągów z rachunków bankowych skarżącej dowodzi, że w okresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca dysponowała środkami pieniężnymi w kwotach: 975 zł i 3.200 zł (operacje w dniu 22 kwietnia 2009 r.) i następnie w kwotach: 2.795,86 zł, 1.300 zł oraz 1.200 zł (operacje w okresie: 05.05.2009 r. – 13.05.2009 r.- wykazane jako "wpłaty" na posiadany przez nią rachunek). Uwagę zwraca przy tym kwota środków, którymi dysponuje mąż skarżącej, mimo braku osiągania dochodu (np. operacje w dniach: 04.04.2009 r.- 1.100 zł oraz 29.04.2009 r.- 1.000 zł, a także operacja w dniu 10.03.2009 r. – 15.000 zł – "wpłata").
Ponadto nie bez znaczenia dla powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącej pozostaje fakt, iż mimo wykazanej kwoty dochodu, skarżąca zdołała zgromadzić odpowiednie środki finansowe na skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)