Uzasadnienie
W dniu 5 listopada 2015 roku A Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w K. Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października do grudnia 2007 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata J. B. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach, oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka od 2008 roku nie prowadzi działalność gospodarczej, nie posiada żadnego majątku ani środków finansowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej wspólników spółki, a obecnie jej likwidatorów D. Ł. oświadczył, iż nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, dodatkowo od marca 2007 roku na skutek umowy majątkowej małżeńskiej wyłączony został łączący ich ustrój ustawowej wspólności majątkowej i zastąpiony ustrojem rozdzielności majątkowej, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.314 zł netto miesięcznie. D. Ł. oświadczył, że zamieszkuje wspólnie z siostrą i szwagrem w należącym do nich mieszkaniu partycypując w kosztach utrzymania mieszkania typu M-4, ponadto ok. 300 zł miesięcznie przeznacza na dojazdy do pracy, ok. 200 zł miesięcznie wydaje na leki. Drugi ze wspólników J. W. oświadczył, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i pozostaje z nią w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zamieszkuje wspólnie ze swoją matką, a źródłem utrzymania ich gospodarstwa domowego jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 457 zł miesięcznie w firmie prowadzonej przez jego syna, oraz emerytura matki w wysokości 1.444 zł netto miesięcznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek skarżącej jest zasadny.
Zgodnie z postanowieniami przepisów ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1030 ze zm.)- art. 4 pkt 1 i art. 22 § 1- spółka jawna jest spółką osobową która z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa i przedsiębiorcą - art. 251 § 1 powołanej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skoro skarżąca spółka jawna była podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że spółka, znajduje się w likwidacji, zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nie posiada majątku. W sytuacji jednak gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na wynikającą z art. 22 § 2 K.s.h. nieograniczoną odpowiedzialność jej wspólników za zobowiązania spółki należało przy ocenie zasadności wniosku spółki wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników. Źródłem utrzymania D. Ł., który nie posiada żadnego majątku jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.314 zł netto miesięcznie. Drugi ze wspólników J. W. również nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zamieszkuje wspólnie ze swoją matką, a źródłem utrzymania ich gospodarstwa domowego jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 457 zł miesięcznie oraz emerytura matki w wysokości 1.444 zł netto miesięcznie.
Uwzględniając powyższe, fakt, że przed tutejszym sądem równocześnie ze skarg spółki zawisły trzy sprawy, w których łączna wysokość wpisów od skarg wynosi ponad 6.000 zł. oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie środkami takimi ani majątkiem umożliwiającym pokrycie obciążających spółkę kosztów sądowych nie dysponują także byli wspólnicy, a obecnie likwidatorzy spółki i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.J.