Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2006 roku.
Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpił ze skargą kasacyjnej, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.
W złożonym następnie na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 11-letnim synem. Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Od dnia 22 stycznia 2013 roku zawiesił działalność gospodarczą, gdyż była "prowadzona na stracie", natomiast w 2011 roku strata stanowiła kwotę 18.000 zł. Jednocześnie skarżący podał, że jego majątek stanowi nieruchomość w postaci działki w R. o pow. 0,8 ha. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że na jego utrzymaniu pozostaje syn. Wydatki na utrzymanie syna wynoszą 400 zł. Dodatkowo ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynajmuje, w kwocie ok. 800 zł miesięcznie. Dodał, że utrzymuje się z zajęć dorywczych i nie jest w stanie podać wysokości dochodów, gdyż są one nieregularne. Aktualnie poszukuje pracy.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 1 września 2014 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do: nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2013 bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenia informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego - wskazania składników jej majątku z podaniem ich wartości, a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, a ponadto wskazania, w jakiej części partycypuje ona w kosztach utrzymania syna, nadesłania deklaracji podatkowych potwierdzających wykazaną we wniosku stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych oraz firmowych) oraz wskazania kwoty środków uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał w dniu 15 września 2014 roku ponownie wypełniony urzędowy formularz (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, pomijając przy tym milczeniem kwestię przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, szczegółowo wskazanych w zarządzeniu Referendarza sądowego z dnia 1 września 2014 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do Referendarza sądowego kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą.
Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący wystąpił z kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 roku Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to, z uwagi na brak sprzeciwu skarżącego, stało się prawomocne i stosownie do art. 259 § 3 p.p.s.a. wywołuje skutki prawomocnego orzeczenia sądu.
Powyższa okoliczność nie wyklucza wprawdzie możliwości ponownego ubiegania się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Jednakże skarżący, zwłaszcza reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, nie może zapominać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Analiza treści oświadczeń skarżącego zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że są one dosłownym powtórzeniem oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącego z dnia 19 grudnia 2013 roku i żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącego uległa pogorszeniu. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 11-letnim synem. Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Od dnia 22 stycznia 2013 roku zawiesił działalność gospodarczą, gdyż była "prowadzona na stracie", natomiast w 2011 roku strata wyniosła 18.000 zł. Majątek skarżącego stanowi nieruchomość w postaci działki w R. o pow. 0,8 ha. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje syn. Wydatki na utrzymanie syna wynoszą 400 zł. Ponadto skarżący ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynajmuje, w kwocie ok. 800 zł miesięcznie.
Utrzymuje się z zajęć dorywczych i nie jest w stanie podać wysokości dochodów, gdyż są one nieregularne. Aktualnie poszukuje pracy. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że skarżący, nie wykonując wyżej powołanego zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 1 września 2014 roku, ponownie uchylił się od złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, które niewątpliwie stanowiłyby przedmiot oceny Referendarza sądowego rozpoznającego aktualnie złożony wniosek o prawo pomocy w kontekście wykazania przez skarżącego nowych okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Z całą pewnością za realizację obowiązków wynikających z tego zarządzenia nie można uznać ponownie nadesłanego formularza urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), bowiem oświadczenia w nim zawarte nie wnoszą nic nowego do sprawy i stanowią jedynie powtórzenie wcześniejszych oświadczeń skarżącego w tym względzie.
Uwagę zwraca przy tym fakt, iż mimo deklarowanej trudnej sytuacji majątkowej skarżący wygospodarował środki na wcześniejsze koszty sądowe i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, uznać zatem należało, że ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Referendarza sądowego nie wskazuje on bowiem na zmianę okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 18 lutego 2014 roku o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
mko