Uzasadnienie
I SA/Łd 1424/10
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powołując się m.in. na art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), uchyliło własną decyzję z [...] r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił swoje wcześniejsze decyzje z [...] r. nr [...] oraz z [...] r. nr [...], którymi ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości właścicielom nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 46.
Po wydaniu tej decyzji (z [...] r.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z [...] r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Postanowienie to, jak również decyzja Kolegium z [...] r. nr [...] o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., zostały doręczone adw. A. P., jako pełnomocnikowi E., M. i B..K..
W odwołaniu od decyzji z [...] r., wniesionym przez E., M., B. oraz R. K., podatnicy wskazali m.in. na wadliwe doręczenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i postanowienia wszczynającego postępowanie nieważnościowe. Pełnomocnictwo jakiego udzielili adw. A. P. obejmowało bowiem jedynie upoważnienie do działania w sprawie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., nie obejmowało zaś postępowania w sprawie unieważnienia ww. decyzji. Co więcej ww. adwokat w ogóle nie był umocowany do działania w imieniu R. K.. Ponadto podatnicy wskazali na naruszenie art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na uchyleniu i zmianie jedną decyzją przez Prezydenta Miasta Ł. dwóch decyzji wydanych przez ten organ.
Wydając zaskarżoną decyzję z [...] r. Kolegium uznało, że doręczenie zarówno postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, jak i wydanej w jego efekcie decyzji z [...] r., osobie, która nie była stroną postępowania, spowodowało wadliwość tej decyzji. Powołując art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, Kolegium podniosło, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w toczącym się postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wobec tego nie zapewnienie wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w postępowaniu od momentu jego wszczęcia w oczywisty sposób naruszało ten przepis. W niniejszej sprawie stronami postępowania byli współwłaściciele obciążeni podatkiem od nieruchomości i to oni winni być adresatami ww. aktów.
W skardze na powyższą decyzję R. K. wniósł o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Uzasadnieniem tego żądania były argumenty podniesione już w odwołaniu od decyzji Kolegium z 3 września 2010 r., a sprowadzające się do tego, że podatnik został pozbawiony czynnego udziału w toczącym się postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W jego ocenie Kolegium nie ustosunkowało się do zarzutów stawianych w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji, dotyczących naruszenia art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej. W odczuciu skarżącego organ podatkowy miał obowiązek ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji także do tych zarzutów i wyjaśnienia ich adresatom decyzji, nawet jeżeli oceniał je jako nietrafne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem - jak słusznie zauważyło Kolegium w odpowiedzi na skargę - w postępowaniu podatkowym nie stosuje się przepisów tej ustawy, lecz Ordynację podatkową.
Zaskarżona decyzja została podjęta w toku postępowania odwoławczego, co ma istotne znaczenie dla zakresu uprawnień organu, a w konsekwencji i dla oceny zasadności żądań skarżącego co do stwierdzenia jej nieważności. Tok postępowania odwoławczego regulują przepisy art. 220–235 Ordynacji podatkowej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną uchylenia decyzji SKO w Ł. z dnia [...]. było wadliwe zainicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej, co spowodowało także niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom postępowania – współwłaścicielom nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 46.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało zaskarżoną decyzję na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
Wydając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy może jedynie wskazać, jakie okoliczności (fakty) należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie może natomiast uwzględniać lub odrzucać merytorycznych zarzutów strony, odnoszących się do istoty sprawy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo, co prawda postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Takie rozumienie przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej wynika również z treści art. 229 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.
W sytuacji gdy postępowanie przed pierwszą instancją nie było przeprowadzone w całości lub w znacznej części, albo w toku tego postępowania doszło do istotnego naruszenia reguł postępowania, to okoliczności faktyczne sprawy nie zostały ustalone w sposób prawidłowy, a w konsekwencji nie jest możliwe prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego.
Wbrew zarzutom skargi, decyzja kasacyjna jest decyzją, o której stanowi art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej. Jest bowiem decyzją kończącą sprawę w inny sposób, tj. nie rozstrzygający co do istoty sprawy będącej przedmiotem postępowania.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
P.Z-C.