Uzasadnienie
W dniu 4 stycznia 2016 roku B. A. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umów depozytu nieprawidłowego. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad uiszczoną wraz ze skargą kwotę 1.000 zł.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwójką małoletnich dzieci. Skarżąca jest osoba bezrobotną pobierającą z tego tytułu zasiłek w wysokości 717 zł, córka skarżącej nie otrzymuje alimentów od swojego ojca, w okresie od stycznia do września 2014 roku tj. do czasu znalezienia pracy przez skarżącą alimenty w kwocie 400 zł miesięcznie były wypłacane przez fundusz alimentacyjny. Syn skarżącej uzyskuje alimenty od swojego ojca w wysokości 950 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wraz z dziećmi jest właścicielką domu, w którym zamieszkuje położonego w Ł. przy ul. A o wartości ok. 500.000 zł sama posiada także udział 3/4 w zabudowanej nieruchomości położonej w O. Ś., której wartość określiła na kwotę 50.000 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie posiada innego majątku, zaś wszystkie oszczędności przeznaczyła na spłatę zaciągniętych kredytów na dowód spłaty przedstawił stosowne dokumenty bankowe Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżącej zamykają się kwotą ok. 1.000 zł (podatek od nieruchomości, opłata za energię, wodę, ogrzewanie, telefon, telewizję).
Ponadto skarżąca ponosi koszty spłaty kredytu w rachunku bieżącym w wysokości ok. 300 zł miesięcznie oraz opłaca czesne za szkołę córki w wysokości 190 zł miesięcznie. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych skarżącej niedotyczących mimo wezwania okresu ostatnich trzech miesięcy wynika, że z tytułu zatrudnienia do grudnia 2015 roku otrzymywała ona wynagrodzenie za pracę w wysokości blisko 4.000 zł netto miesięcznie. Z kolei z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w 2013 roku źródłem utrzymania skarżącej była działalność gospodarcza z rocznym przychodem na poziomie 318.000 zł
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż wspólnie z dwójką małoletnich dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 1.700 zł netto. Wnioskodawczyni wraz z dziećmi jest właścicielką domu, w którym zamieszkuje położonego w Ł. przy ul. A o wartości ok. 500.000 zł sama posiada także udział 3/4 w zabudowanej nieruchomości położonej w O. Ś., której wartość określiła na kwotę 50.000 zł, nie posiada innego majątku, ponieważ wszystkie oszczędności przeznaczyła na spłatę zaciągniętych kredytów. Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżącej zamykają się kwotą ok. 1.000 zł (podatek od nieruchomości, opłata za energię, wodę, ogrzewanie, telefon, telewizję).
Ponadto skarżąca ponosi koszty spłaty kredytu w rachunku bieżącym w wysokości ok. 300 zł miesięcznie oraz czesnego za szkołę córki w wysokości 190 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej 6.757 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu umożliwienia realizacji jej prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Przede wszystkim wielkość udokumentowanych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (z których nie wszystkie, jak chociażby czesne za szkołę córki czy wydatki na telewizję, można potraktować w kategorii wydatków niezbędnego utrzymania rodziny znajdującej się w niedostatku) w zestawieniu z ujawnionymi źródłami jej utrzymania stawią pod znakiem zapytania prawdziwość oświadczenia skarżącej o braku jakichkolwiek oszczędności, czy dodatkowych dochodów mogących stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania.
Wątpliwości te pogłębia fakt nie przedstawienia przez stronę aktualnych wyciągów z rachunków bankowych pozwalających na przeanalizowanie przepływów gotówkowych. Przeprowadzone postępowanie wykazało także, że sytuacja finansowa skarżącej może uleć zmianie, w chwili obecnej jest osobą bezrobotną, jednak w przeszłości z tytułu swojej pracy osiągał dochody netto przekraczające średnie wynagrodzenie w gospodarce brutto. Dodatkowe źródło jej dochodów stanowiła także prowadzona przez nią działalność gospodarcza. Powyższe wskazuje, że wnioskodawczyni posiada wysokie kwalifikacje – a zatem prawdopodobne jest że jedynie kwestią czasu jest znalezienie zatrudnienia lub samozatrudnienie skarżącej.
Ponadto strona jest właścicielką majątku nieruchomego położonego w Ostrowcu Świętokrzyskim, który może stać się źródłem jej dodatkowego dochodu. Przedstawione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez wnioskodawczynię.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.J.