Uzasadnienie
W dniu 12 stycznia 2006 roku "A" Spółka Akcyjna złożyła wniosek o zwrot niesłusznie pobranej opłaty targowej w wysokości 12.774,80 zł wraz z odsetkami.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz R. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za okres od lutego 2004 roku do grudnia 2005 roku. W uzasadnieniu organ administracji podniósł,że obowiązek podatkowy w opłacie targowej wynika z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie organu zasadny jest pobór opłaty targowej, gdy sprzedaż prowadzona jest w budynku, (w jego częściach), który jest jednocześnie targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów aukcji i wystaw. Zdaniem organu podatkowego wnioskodawca w okresie objętym decyzją dokonywał sprzedaży na stoisku handlowym nr [...];C oraz na stoisku handlowym nr [...] na terenie hali, która używana jest do targów, a zatem stanowi targowisko w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów art. 72 Ordynacja podatkowa oraz art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej wskutek zastosowania niedozwolonej w prawie podatkowym rozszerzającej i nieobiektywnej wykładni pojęcia " targowisko".
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Burmistrza R. z dnia [...] znak [...] i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał,że w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa nie ma normy, która pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty pobranej przez inkasenta. Wobec powyższego postępowanie było od początku bezprzedmiotowe, zatem należało je umorzyć.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła spółka "A", wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu oraz wskazała,że stanowisko organu odwoławczego stwarza dla podatnika sytuację "bez wyjścia", co sprzeczne jest z normami art. 120 oraz 121 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Sprawa będąca przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia została wszczęta na żądanie strony z dnia 12 stycznia 2006 roku.Przedmiotem tego żądania był zwrot nadpłaty podatku z tytułu nienależnie, zdaniem strony, pobranej opłaty targowej przez Urząd Gminy R. Nie ulega zatem wątpliwości, że istniał przedmiot postępowania, jakim był zwrot nadpłaty. Kwestia ta także nie budziła żadnych wątpliwości ze strony organu podatkowego, bowiem umarzając postępowanie wskazano na przepis art. 72 § l Ordynacji podatkowej dotyczący nadpłaty. Art. 233 § l pkt 2 lit. a zdanie drugie stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, obejmuje przypadki, w których organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie. O umorzeniu postępowania decyduje organ podatkowy, jeżeli stwierdzi że jest ono lub stało się bezprzedmiotowe.Z kolei bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Oczywistość bezprzedmiotowości może wynikać m.in. z tego, że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ. Zwrócić należy także uwagę, iż w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z brakiem przesłanek do uwzględnienia wniosku strony.
W przypadku, gdy strona domaga się nawet nieprzysługującego jej prawa, czy wręcz nieprzewidzianego w przepisach prawa do zwrotu nadpłaty - a co w tym przypadku miało miejsce - to trzeba odmówić uwzględnienia wniosku, a nie umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego.
A zatem, jeżeli istniał przedmiot postępowania tj. zwrot nadpłaty, to organ podatkowy powinien wniosek ten rozpoznać merytorycznie.W sytuacji gdy uznał, że nadpłata nie przysługuje, powinien odmówić jego zwrotu, a nie umarzać postępowanie. Mając na uwadze powyższe należało uchylić decyzję organu odwoławczego.
Z kolei zasadność zarzutów skargi jak i żądania strony o zwrot nadpłaty nie mogła stanowić przedmiotu oceny Sądu. Stosownie bowiem do art. 133 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.Brak akt sprawy z kolei uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku strony i w konsekwencji uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 15 ust 2a - in fine - ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 roku, Nr 9, poz 84 ze zm.) wskazujące, że sprzedaż dokonywana w hali, w której nie są organizowane imprezy w postaci targów, aukcji i wystawnie nie podlega opłacie targowej, a co wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego m.in. w wyroku z dnia l lutego 2007 roku, sygn. akt IIFSK/06. A zatem nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji i zasadność żądania strony będzie przedmiotem powtórnej oceny przez organ odwoławczy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c,art 152 i art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.