Uzasadnienie
W dniu 12 listopada 2008 roku P.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
W dniu 30 kwietnia 2009 roku skarżący zwrócił się z wnioskiem o pełnomocnika z urzędu. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach P.H. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 3.500 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż jego wynagrodzenie w 60% podlega zajęciu komorniczemu, a pozostała kwota nie wystarcza mu na utrzymanie dlatego zmuszony jest do zaciągania kolejnych długów w celu regulowania bieżących opłat i zobowiązań.
Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2009 roku skarżący został wezwany do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości jego dochodów za dwa ostatnie lata kalendarzowe bądź odpisów rocznych zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; udokumentowania wysokości miesięcznego wynagrodzenia oraz wysokości jego zajęcia oraz miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie złożył żadnego oświadczenia, ani nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarga P.H. dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi korzysta on z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy P.H. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.500 zł brutto miesięcznie, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż jego wynagrodzenie w 60% podlega zajęciu komorniczemu, a pozostała kwota nie wystarcza na utrzymanie. W sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2009 roku doręczonym skarżącemu w dniu 9 czerwca 2009 roku został on wezwany do nadesłania dokumentów obrazujących jego rzeczywistą sytuację materialną, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś sądu jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że P.H. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie udokumentował w żaden sposób wysokości uzyskiwanych dochodów, faktu oraz kwoty wynagrodzenia podlegającego zajęciu, nie wykazał też wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, czyniąc niemożliwym weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.