Uzasadnienie
M. S. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.z dnia [...] roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji przenoszącej odpowiedzialność podatkową jako płatnika i określającej wysokość należności z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2008 roku.
We wniosku tym skarżąca podała jedynie, że uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 979,46 zł brutto. Z uwagi na tak niski dochód wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia [...] roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do złożenia jednoznacznego oświadczenia, czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z J. S. (a jeśli tak - zobowiązano do wskazania jego majątku oraz dochodu, zgodnie z wymogami formularza PPF), podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której wraz z nim zamieszkuje, wskazania kwoty środków przeznaczanych przez nią i pozostałe osoby ewentualnie pozostające wraz nią we wspólnym gospodarstwie domowym na utrzymanie i podstawowe świadczenia oraz do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią i powyższe osoby rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało skarżącej doręczone w dniu [...] roku.
W zakreślonym terminie skarżąca nie nadesłała wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, wskazanych w zarządzeniu z dnia [...] roku.
W dniu [...] roku do Sądu wpłynęło pismo J. S. zawierające prośbę o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej. Z pisma tego wynika, że dokumenty wymagane do prawa pomocy z uwagi na komplikacje ze wspólnotą majątkową nie będą składane.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie
Tymczasem z oświadczeń skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy bezspornie wynika jedynie, że uzyskuje ona dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 979,46 zł brutto. Pozostałe zaś okoliczności dotyczące jej możliwości płatniczych, wobec faktu niewykonania zarządzenia z dnia 31 stycznia 2011 roku, w tym zwłaszcza kwestie dotyczące jej stanu rodzinnego i majątkowego, kwoty środków przeznaczanych przez nią i pozostałe osoby pozostające wraz nią we wspólnym gospodarstwie domowym na utrzymanie i podstawowe świadczenia oraz stanu posiadanych przez nią oraz te osoby środków na rachunkach bankowych, nie zostały przez skarżącą wyjaśnione.
Tym samym uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319).
Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
P.Z-C.