Uzasadnienie
J. Z. reprezentowany przez radcę prawnego J. K. wniósł skargę za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., -[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. Do skargi dołączono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, z uwagi na nieporozumienia skarżącego z poprzednim pełnomocnikiem radcą prawnym K. B..
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, pełnomocnik skarżącego wskazał, że przedmiotowa decyzja wpłynęła do ówczesnego pełnomocnika strony [...] roku. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 10 listopada 2010 roku. Już wówczas dochodziło do pewnych nieporozumień pomiędzy skarżącym, a jego ówczesnym pełnomocnikiem. Skarżący chciał zrezygnować z jego usług i cofnąć mu pełnomocnictwo. Nie wiedział jednak jak ma to zrobić oraz jakie czynności powinien wykonać. W dniu [...]r. sporządził pismo (w załączeniu), które pocztą wysłał do swojego pełnomocnika radcy prawnego K. B. Próbował też skontaktować się z nim telefonicznie, jak również czynił próby spotkania się z nim w P., w celu odbioru dokumentów. Prawdopodobnie z uwagi na długi weekend 10 – 15 listopada kontakt z pełnomocnikiem był utrudniony. Dokumenty otrzymał dopiero 16 listopada i wówczas to uzyskał wiedzę o decyzji [...]r., o dacie jej doręczenia do kancelarii, a także terminie do wniesienia skargi do sądu.
W tak przedstawionym stanie faktycznym pełnomocnik skarżącego założył, że były pełnomocnik nie wnosił skargi, gdyż wiedział, że nie jest już pełnomocnikiem, a mógł sądzić, że podatnik nie chce skargi takiej wywodzić. Skarżący natomiast cofając pełnomocnictwo nie wiedział jeszcze o żadnej decyzji i terminie do wniesienia skargi. W jego ocenie żadna ze stron nie może ponosić za to odpowiedzialności ani winy. Nie można też czynić nikomu zarzutu z niemożności skomunikowania się za pomocą technicznych środków przekazu, z uwagi na czas powyższych zdarzeń tj długi weekend listopadowy. Dawny pełnomocnik realizował swoje plany bez wiedzy o planach strony, a ta z kolei nie miała możliwości powiadomienia go o swoich zamiarach.
W konkluzji wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że sytuacja wyjaśniła się dopiero w dniu 16 listopada 2010 r., gdzie po konsultacji z klientem stwierdził on możliwość ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej: "P.p.s.a.", czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. podobnie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260).
W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu, nie stanowią podstawy do jego uwzględnienia. Skarżący bowiem nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, zgodnie z wymogiem art. 87 § 2 P.p.s.a.
W literaturze, czy orzecznictwie wskazuje się, że okoliczności, uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności są przeszkodami, których nie da się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przykładowo należą do nich: przerwa w komunikacji, nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Natomiast okoliczności wskazywane przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, na pewno do takich nie należą. W ocenie Sądu, oznaczają one brak staranności, wobec czego nie można uznać, że strona uchybiła terminowi z uwagi na brak swojej winy.
Należy przy tym podkreślić, że sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika najwyższej staranności. Profesjonalny pełnomocnik podlega bowiem dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu (w tym przypadku radcy prawnego), w związku z czym można od niego oczekiwać należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu.
Na marginesie Sąd zauważa, że oczywista nierzetelność pełnomocnika może stanowić podstawę do dochodzenia naprawienia szkody powstałej z tego tytułu, na gruncie odpowiedzialności kontraktowej przez sądem cywilnym, nie spełnia to jednak kryterium braku winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowo - administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
P.Z-C.