Uzasadnienie
I SA/Łd 1583/05
W dniu [...] pełnomocnik podatniczki I. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniu swojego wniosku pełnomocnik wskazał, że doręczenie powyższej decyzji nastąpiło w trybie zastępczym, określonym w art. 150 Ordynacji podatkowej. Przesyłka była awizowana dwukrotnie w dniach 29 sierpień oraz 6 wrzesień 2005 r. Pełnomocnik podatniczki w tym okresie nie przebywał w miejscu zamieszkania, gdyż w okresie od dnia 26 sierpnia do 13 września 2005 r., korzystając z urlopu, odbywał wędrówki piesze po Beskidzie Niskim oraz Bieszczadach. Nocował wówczas w schroniskach oraz na kwaterach prywatnych. Pełnomocnik wrócił do domu 13 września 2005 r. Niezwłocznie w dniu 14 września 2005 r. udał się na pocztę, lecz przesyłki nie odebrał z uwagi na jej zwrot. Dopiero w dniu 26 września 2005 r. od komornika dowiedział się o powyższej decyzji. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu złożył w terminie 7 dni od tej daty. Z treścią decyzji pobieżnie zapoznał się dopiero 29 września 2005 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., postanowieniem z dnia [...], nr [...], odmówił w oparciu o przepis art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie stwierdził, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi podatniczki w trybie zastępczym z dniem 13 września 2005 r.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przywrócenie terminu jest możliwe, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przywrócenie terminu zaś jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Organ podatkowy podał, że postępowanie podatkowe wszczęto z dniem[...]. W dniu 4 lipca 2005 r. w trybie art. 123 Ordynacji podatkowej pełnomocnik podatniczki został zapoznany z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego. W dniu 12 lipca 2005 r. oraz 15 lipca 2005 r. pełnomocnik w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej złożył wyjaśnienia. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, pełnomocnik miał świadomość o toczącym się postępowaniu podatkowym, które zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej winno być zakończone w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia, a więc do dnia 30 sierpnia 2005 r. W tym stanie faktycznym argument o przebywaniu na urlopie poza miejscem zamieszkania, nie może stanowić usprawiedliwienia w uchybieniu terminu.
Ponadto dodano, że pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów na powoływane przez siebie okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że okoliczności wskazywane przez pełnomocnika stanowiły jedynie utrudnienie we wniesieniu odwołania, a nie stanowiła przeszkody, której osoba należycie dbające o swoje interesy nie mogła usunąć.
Na powyższe postanowienie skargę do Sądu administracyjnego wniósł pełnomocnik podatniczki I. P. Autor skargi zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 162 § 1, art. 163 § 3, 180 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że istotnie nie znał treści art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie może to być jednak podstawa odmowy przywrócenia terminu. Otrzymując pismo o wszczęciu postępowania, nie poinformowano o końcowym terminie zakończenia postępowania. Dlatego też autor skargi wskazał, że termin do wniesienia odwołania minął bez jego winy. Dodał również, że jego teza o urlopie wypoczynkowym nie została zakwestionowana.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazano, że pełnomocnik podatniczki dowiedział się o wydaniu decyzji w dniu [...], a więc na 4 dni przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, albowiem przy wydawaniu zaskarżonego postanowienie naruszono przepisy postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje legalności zaskarżonych aktów. Przedmiotem badania jest zaskarżone postanowienie w aspekcie zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania. Przy czym przede wszystkim podlega badaniu stanowisko organu podatkowego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podatkowy jako podstawowy argument przemawiający za odmową przywrócenia terminu wskazał unormowanie zawarte w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, skoro wszczęto postępowaniu podatkowe w dniu [...], to podatnik powinien wiedzieć, że powinno ono zostać zakończone do dnia [...]. Powyższe stanowisko jest z oczywistych względów błędne i nieprzystające do przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, przewidzianej w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Okoliczność, że decyzja kończąca postępowanie podatkowe w pierwszej instancji powinna zostać wydana w ciągu dwóch miesięcy, nie oznacza obowiązku podatnika pozostawania w stanie gotowości do otrzymania takiej decyzji przez cały ten okres.
Stanowisko takie było by absurdalne. Zatem podatnik, czy też jego pełnomocnik mają prawo korzystać w tym okresie z urlopu wypoczynkowego i mogą opuszczać czasowo miejsce zamieszkania. Krótkotrwały wyjazd nie powoduje obowiązku podatnika powiadamiania organu podatkowego w trybie art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej o zmianie adresu. Stąd też nie sposób zrozumieć i zaakceptować stanowiska organu podatkowego w zakresie zależności regulacji z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej do zawinienia podatnika przy uchybieniu terminowi. Okoliczność, że w okresie dwóch miesięcy przeznaczonym dla organu podatkowego do zakończenia postępowania podatkowego, pełnomocnik podatnika przebywał poza miejscem zamieszkania z uwagi na urlop wypoczynkowy, w sposób oczywisty nie przesądza o zawinieniu strony w uchybieniu terminu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zawarte jest również sformułowanie o nie przedstawieniu przez pełnomocnika dowodów na powoływane przez siebie okoliczności. Trzeba jednak podkreślić, że przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia tych faktów. Jeśli więc organ podatkowy miał wątpliwości powinien wezwać pełnomocnika podatniczki do uprawdopodobnienia pobytu n a urlopie wypoczynkowym. Zresztą już po wniesieniu skargi pełnomocnik podatniczki do akt sprawy sądowej złożył dwa dokumenty wykazujące pobyt na urlopie.
Warto również dodać, że w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pełnomocnik podatniczki dowiedział się o wydaniu decyzji w dniu [...], a więc na 4 dni przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności te po raz pierwszy organ podniósł dopiero na tym etapie postępowania, a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym należy podkreślić, że wywody i okoliczności podniesione dopiero w odpowiedzi na skargę, niestanowiące przedmiotu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia, nie zostały zawarte w jej uzasadnieniu i w konsekwencji nie mogą być przedmiotem oceny sądu (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2001 r., V SA 3659/00). Odpowiedź na skargę nie może być bowiem traktowana jako uzupełnienie uzasadnienia postanowienia (zob. wyrok NSA z dnia 25 maja 2001 r., III SA 2024/00, Prz. Podat. 2002, nr 4, s. 63).
Uwzględniając powyższe uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.