Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę. Przede wszystkim należy zauważyć, iż osądowi w rozpatrywanej sprawie nie podlega rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia kwoty różnicy miedzy ceną pobraną a ceną zastosowaną, podjęte na podstawie art. 21 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./, gdyż zaskarżona decyzja Izby Skarbowej dotyczy wyłącznie zastosowania ulgi; skarżący złożył odwołanie jedynie od rozstrzygnięcia Urzędu Skarbowego o odmowie zaniechania poboru ustalonej kwoty, natomiast nie odwołał się od wymiaru tej kwoty. Dlatego jedynie na marginesie można zauważyć, iż przepis par. 2 ust. 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 25 listopada 1993 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku informowania przez jednostkę gospodarczą /sprzedawcę/ izb skarbowych o zamiarze podwyższenia ceny umownej /M.P. nr 62 poz. 560/ nie odnosi się do podmiotów świadczących usługi.
Natomiast zaskarżona decyzja została oparta na art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, mającym zastosowanie do należności wynikających z przepisów o cenach stosownie do par. 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych (...) /Dz.U. nr 6 poz. 40 ze zm./. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 31, dotyczący umarzania zaległości podatkowych, gdyż termin uiszczenia ustalonej przez Urząd Skarbowy kwoty już upłynął /14 dnia od doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego zgodnie z par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 1989 r. w sprawie terminu i trybu wpłacania do budżetu państwa kwot nienależnych, kwot dodatkowych oraz innych kwot z tytułu stosowania nieprawidłowych cen - Dz.U. nr 49 poz. 279/ i kwota ta - jako nie uiszczona w terminie - stała się zaległością.
Ze wskazanego przepisu art. 31 - podobnie jak i z art. 8 ust. 2 - ustawy o zobowiązaniach podatkowych wynika, że zastosowanie ulgi może nastąpić w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych. Zastosowanie ulgi czy to w postaci zaniechania poboru, czy umorzenia zaległości jest instytucją nadzwyczajną. Dlatego Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, iż do zastosowania ulgi wystarczającą okolicznością jest nieznajomość prawa, która doprowadziła do wymierzenia mu kwoty przewidzianej w art. 21 ust. 1 ustawy o cenach. Okoliczność ta mogłaby być rozważana jako wypadek społecznie uzasadniony w rozumieniu art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ale tylko wtedy gdyby skarżący został wprowadzony w błąd przez organy administracji. Jednakże w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca; jak stwierdził sam skarżący we wniosku o zastosowanie ulgi i w odwołaniu, zwracał się do pracownika Urzędu Skarbowego z zapytaniem dotyczącym jedynie możliwości opodatkowania w formie podatkowej, a nie kwestii związanych ze stosowaniem przepisów o cenach.
Przepis art. 9 Kpa nie może być rozumiany tak szeroko, aby obligował organ administracji do informowania podmiotu gospodarczego w każdym wypadku o wszystkich przepisach, mogących mieć ewentualne zastosowanie w prowadzonej przez ten podmiot działalności. Za szczególną okoliczność uzasadniającą umorzenie zaległości nie można uznać potrzeb skarżącego w zakresie wyposażenia zakładu w odpowiednie urządzenia.
Chociaż skarżący w toku postępowania administracyjnego nie powoływał się na swoją sytuację materialną, organy I i II instancji odniosły się do tej sytuacji. Organ I instancji oparł się na danych wynikających z protokołu kontroli, a organ odwoławczy - na protokole o stanie majątkowym skarżącego sporządzonym w postępowaniu odwoławczym. Dane, którymi dysponował organ odwoławczy, niewątpliwie świadczą o tym, że sytuacja materialna i życiowa skarżącego nie może być uznana za uzasadniającą zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Stałe źródło dochodów skarżącego i jego żony, wyposażenie zakładu, warunki mieszkaniowe /dom jednorodzinny/ oraz wyposażenie mieszkania świadczą o przynajmniej średnim - jeżeli nie o ponadprzeciętnym - standardzie życiowym. Organ odwoławczy oparł się przy tym na oświadczeniu samego skarżącego, nie analizując - jak podkreślono w odpowiedzi na skargę - wartości, wieku i wielkości posiadanego sprzętu elektronicznego /telewizor, magnetowid, antena satelitarna/, ponieważ skarżący nie życzył sobie, aby pracownik Urzędu oglądał jego mieszkanie; natomiast wiek swojego samochodu skarżący różnie wskazywał /do protokołu kontroli podał jako rok produkcji 1994, do protokołu o stanie majątkowym - 1992 r., a w skardze twierdzi, że jest to samochód sześcioletni/.
W tej sytuacji - nawet biorąc pod uwagę fakt utrzymywania przez skarżącego dwojga studiujących dzieci - należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego, na którym oparta jest konstrukcja ulgi przewidzianej w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.