Uzasadnienie
W dniu 16 stycznia 2014 roku M. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na wezwanie sądu na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólnie z bezrobotnym mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje wraz z mężem w wynajętym mieszkaniu, całą emeryturę przeznacza na pokrycie kosztów utrzymania i wyżywienie. Zarządzeniem z 12 marca 2014 roku pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości dochodów wnioskodawczyni, na które wskazuje we wniosku; nadesłanie decyzji potwierdzającej posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez męża wnioskodawczyni, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącej i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania jej gospodarstwa domowego; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie 2 miesiące, wskazanie czy wnioskodawczyni w dalszym ciągu pozostaje właścicielka nabytego w spadku mieszkania, ewentualnie kiedy i za jaką kwotę zostało ono zbyte, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 marca br. i pozostało bez odpowiedzi. W dniu 27 marca br. wnioskodawczyni uiściła wpis od skargi w sprawie niniejszej. Z akta sprawy niniejszej wynika, że poza nabytym w spadku lokalem mieszkalnym w W. wnioskodawczyni jest właścicielka nieruchomości o powierzchni 1.390 m2 w miejscowości H. gmina P. Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. wskazała, że wspólnie z bezrobotnym mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Oświadczyła także, że nie posiada oszczędności ani żadnego majątku. W celu weryfikacji złożonych oświadczeń została zobowiązana do ich udokumentowania oraz wyjaśnienia rozbieżności w pomiędzy oświadczeniem strony o braku jakiegokolwiek majątku a wynikającą z akt sprawy informacją o nabyciu w drodze spadku nieruchomości w W.. Jednak pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych na utrzymanie dochodów, wysokość ponoszonych kosztów utrzymania i innych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego. Nie wyjaśniła także czy w dalszym ciągu pozostaje właścicielką nieruchomości. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe.
Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków w żaden sposób nie udokumentowała kwoty bieżących dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Nie nadesłała także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych wartości. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł.
Skarżąca posiadająca stałe dochody z tytuły emerytury oraz niewykazany w złożonym formularzu PPF majątek nieruchomy nie należy do tego kręgu podmiotów. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że w dniu 27 marca br. skarżąca uiściła kwotę 240 zł tytułem wpisów od skargi stosownie do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
ak