Uzasadnienie
W dniu 14 kwietnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga A. S. na zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. w przedmiocie niezalegania w podatkach lub stwierdzające stan zaległości.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości.
W przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawodawca zamieścił katalog aktów, które mogą zostać poddane sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Istotnym jest, iż jest to katalog wyczerpujący, co oznacza, iż skarga wykraczająca poza wskazany zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna.
Zaświadczenie jest czynnością organu administracji publicznej o cechach całkowicie odrębnych od typowych aktów administracyjnych, poddanych kontroli sądów administracyjnych, jak decyzje czy postanowienia. Zgodnie z przepisami regulującymi wydawanie zaświadczeń (art. 306a – 306n Ordynacji podatkowej) oraz przyjętego orzecznictwa – zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Przy jego pomocy organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy.
W tym kontekście nie można zatem mówić, że zaświadczenie "dotyczy" uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W żaden bowiem sposób zaświadczenie nie kształtuje uprawnień, ani obowiązków osoby ubiegającej się o jego wydanie, nie determinuje także ich istnienia, ani zakresu. Powyższe uzasadnia, zdaniem Sądu, stwierdzenie, że czynność, jaką jest wydanie zainteresowanemu zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości nie mieści się w pojęciu innych aktów lub czynności z zakresu administracji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przez takie akty można bowiem rozumieć wyłącznie te, które w sposób prawnie wiążący wpływają na sytuację prawną określonego podmiotu bądź przez to, że same tę sytuację wyznaczają bądź przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2004 r. II SA 4182/03).
Także w literaturze wskazuje się na zaświadczenia jako przykłady działań administracji publicznej, które nie mieszczą się w kategorii aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 66-72.; postanowienie NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 760/14).
Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Kwestia ta nie podlega dyskusji, albowiem wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa.
Zatem można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono fałsz. Natomiast nie może ono - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - być oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu. Właściwy organ może odmówić postanowieniem, na które służy zażalenie, wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeżeli miałoby to prowadzić do poświadczenia stanu prawnego niezgodnego z danymi wynikającymi z prowadzonej przez organ ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 88/06; postanowienie NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 760/14; postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 561/15; postanowienie WSA w Opolu z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Op 531/19 - CBOIS).
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, iż prawidłowość zaświadczenia wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż sąd administracyjny nie dysponuje danymi, które pozwoliłyby zweryfikować zgodność z prawdą treści zaświadczenia. Ponadto, wykracza ona poza zakres funkcji sądu, ograniczonej do kontroli zgodności z prawem działań administracji publicznej (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 704/09).
Przedstawione okoliczności sprawy obligują Sąd do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. mko