Wyrok NSA oz. w Łodzi z 15 listopada 2001 r., I SA/Łd 18/01

Sprawa

sprawy ze skargi "P.-D." S.A. z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).

Teza

1. Wartością transakcyjną w rozumieniu art. 23 par. 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ jest cena /zapłacona lub należna/, a nie wartość rzeczywista lub rynkowa towaru.
2. Gdy przyczyną zakwestionowania wiarygodności na podstawie art. 23 par. 7 Kodeksu celnego nie są wady formalne dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru, ale uznanie przez organy celne, że cena zgłoszonego towaru jest rażąco niska, istotne znaczenie dowodowe ma wyjaśnienie wszystkich okoliczności transakcji.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

W dniu 14 kwietnia 1999 r. Spółka Akcyjna "P.-D." z siedzibą w Ł. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci mąki z pszenicy, typ 550/65, 550/74, wnioskując o zastosowanie stawki celnej w wysokości 17,5 procent. Wartość celną towaru określono na kwotę 6.240 DEM.

Decyzją z dnia 14 kwietnia 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz zastosowanej stawki celnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 23 par. 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Organ celny stwierdzając, że cena sprzedaży jest zaniżona w stosunku do rzeczywistej wartości towaru, ma prawo w oparciu o kryteria określone w art. 25-28 Kodeksu celnego, ustalić inną wartość celną. Wartość celną ustalono na podstawie art. 26 Kodeksu celnego przyjmując cenę towaru podobnego wprowadzonego na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towar, dla którego ustalana jest wartość celna. Towar podobny zgłoszony został w Urzędzie Celnym w Sz., Oddział Celny w K. w okresie od 8 grudnia 1998 r. do 28 stycznia 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. ustalając, iż cena za towar podobny wynosiła 0,36 DEM/kg przyjął powyższą kwotę za podstawę ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że wartość celna towaru jest niezależna od tego, czy importer kupił go za granicą po wyjątkowo niskiej cenie, bowiem cena winna odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru. Uzasadniając zastosowanie stawki celnej. Dyrektor Urzędu Celnego wyjaśnił, iż zgodnie z postanowieniami wstępnymi załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1036 ze zm./, zastosowano stawkę celną autonomiczną, ponieważ jest niższa niż stawka celna konwencyjna.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka "P.-D." podniosła zarzut naruszenia między innymi art. 23 par. 7, art. 29 par. 1 oraz art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 122 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, iż decyzja wydana została w oparciu o dowolne ustalenia faktyczne i bez wnikliwego rozważenia okoliczności sprawy. Wskazano, że do zgłoszenia celnego dołączone zostały dokumenty służące do określenia wartości celnej. Organ celny powinien, zatem podać przyczyny, dla których uznał przedstawione dokumenty za niewiarygodne, bowiem nie wystarczające jest wskazanie na istnienie innego dokumentu, dotyczącego innej sprawy. Podniesiono, iż w gospodarce rynkowej istnieje duża rozbieżność cen. Spółka zaakcentowała, że Dyrektor Urzędu Celnego ustalając wartość celną towaru nie uwzględnił również zróżnicowania cen ze względu na okoliczności sprzedaży, ilości i jakości sprzedawanych towarów oraz że nabycie mąki nastąpiło w ramach wieloletniego kontraktu. Pominięcie tych faktów jest przejawem dowolności postępowania dowodowego. W odniesieniu do określenia stawki celnej odwołująca się Spółka wskazała, że organ celny nie wyjaśnił, dlaczego przyjął jako niższą stawkę celną autonomiczną oraz dlaczego zastosował stawkę specyficzną w maksymalnej wysokości.Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że w świetle art. 23 par. 7 Kodeksu celnego faktura nie jest wiarygodna, gdyż w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości, co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. W niniejszej sprawie faktura została zakwestionowana z uwagi na niską cenę /0,26 DEM/ za kilogram sprowadzonego towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Cena podobnego towaru sprowadzonego w zbliżonym czasie, z tego samego kraju, odbiegała o ponad 38 procent od ceny zawartej w umowie sprzedaży. Zgodnie z art. 26 par. 1 Kodeksu celnego, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25 Kodeksu celnego, za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Cena kilograma mąki pszennej typ 550 pochodzącej z tego samego kraju, sprowadzonej w zbliżonym okresie wynosiła 0,36 DEM. Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł w świetle art. 23 par. 1 Kodeksu celnego kwestią drugorzędną są rozważania dotyczące tego, ile w rzeczywistości podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą zapłacił za towar celny, lub też czy w ogóle uiścił umówioną cenę albo jakąkolwiek cenę.

Odnosząc się do przyjętej stawki celnej. Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż sprowadzona mąka pochodziła z Niemiec, zatem należne cło określa się przez porównanie kwot wyliczonych według stawki konwencyjnej i autonomicznej. Cło z zastosowaniem stawki konwencyjnej /17,5 procent + 0,19 EURO/kg/ wynosi 22 926 zł 80 gr, tymczasem cło z zastosowaniem stawki autonomicznej /25 procent + 0,1 EURO/kg/ wynosi 15 065 zł 40 gr. Zastosowano stawkę autonomiczną, gdyż wyliczone cło jest wówczas mniejsze od cła obliczonego według stawki konwencyjnej.