Uzasadnienie
W dniu 6 września 2000 r. przedstawiciel firmy "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. dokonał zgłoszenia towaru (sztucznych kwiatów) wg SAD nr [..], wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., w celu weryfikacji wartości celnej towaru, wszczął z urzędu w dniu 6 września 2000 r. postępowanie celne, w toku którego dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii. Biegły sporządził opinię w dniu 25 września 2000 r. Decyzją z [..] nr [..] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., w oparciu o ww. opinię biegłego, uznał zgłoszenie celne z dnia [..] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej zgłoszonego towaru i ustalił tę wartość metodą zastępczą wyceny określoną w art. 29 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Ponadto postanowieniem z [..] nr [..] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł., na podstawie art. 71 § 4 kodeksu celnego, obciążył skarżącą spółkę kosztami sporządzenia ww. opinii biegłego w kwocie 1.064,57 zł.
Po rozpoznaniu odwołania od decyzji z [..] Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. decyzją z dnia [..] nr [..] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wartości celnej i ponownie orzekł w tym zakresie, a następnie postanowieniem z dnia [..] nr [..] utrzymał w mocy postanowienie z [..] o obciążeniu skarżącego kosztami sporządzenia opinii biegłego.
Zarówno na decyzję, jak i na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia [..] wydanym w sprawie o sygn. akt [..] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Wyrokiem z [..] w sprawie o sygn. akt [..] NSA o/z w Łodzi uchylił również postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z [..]. przyjmując, iż obciążenie strony kosztem sporządzenia opinii było przedwczesne z uwagi na to, że decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł została uchylona, a stwierdzenie nieprawidłowości zgłoszenia celnego jest przedmiotem sporu między stronami.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [..] z dnia [..] uchylił decyzję organu I instancji z [..] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie postanowieniem z [..] nr [..] – zawiesił postępowanie w przedmiocie obciążenia strony kosztami sporządzenia opinii, do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego.
Decyzją z dnia [..] nr [..] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. uznał zgłoszenie celne z [..] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej zgłoszonego towaru. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł., decyzją z dnia [...] nr [..], utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.
Postanowieniem z [..] nr [..] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie obciążenia skarżącej spółki kosztami sporządzenia opinii biegłego z [..] W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że – stosownie do treści art. 71 § 4 kodeksu celnego – koszty przeprowadzenia analiz i badań w czasie weryfikacji złożonego zgłoszenia celnego ponosi podmiot dokonujący zgłoszenia, o ile w ich wyniku zostanie stwierdzone, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W wyniku zbadania towaru objętego zgłoszeniem celnym z [..] organy obu instancji ustaliły, że zadeklarowana przez skarżącą spółkę wartość towaru została zaniżona i wydały w tym przedmiocie decyzje o uznaniu ww. zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W tej sytuacji, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., zachodzą przesłanki do obciążenia skarżącej spółki kosztami wykonania badań przez biegłego.
W dniu 11 grudnia 2003 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż kwestia prawidłowości zgłoszenia celnego [..] jest nadal przedmiotem sporu. Skarżący złożył bowiem skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. o uznaniu ww. zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Obciążenie w tej sytuacji strony skarżącej kosztami opinii biegłego, na której oparte zostały rozstrzygnięcia organów celnych, przed ostatecznym stwierdzeniem nieprawidłowości zgłoszenia celnego z [..] jest zatem, w ocenie skarżącego, co najmniej przedwczesne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja z [..] została wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. jako organ odwoławczy, a zatem jest decyzją ostateczną. Zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 71 § 4 kodeksu celnego wobec braku ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego, jest zatem – zdaniem organu administracji – nieuzasadniony. Ponadto stosownie do art. 61 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 71 § 4 Kodeksu celnego w związku z brakiem – zdaniem strony – ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego należy uznać za nieuzasadniony.
Wyrokiem z dnia [..], wydanym w sprawie [..], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [..] Nr [..]
Postanowieniem z dnia [..], wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu, skoro wyrokiem z dnia [..] Sąd w innej sprawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, w której rozstrzygnięcie oparto na opinii rzeczoznawcy, a kosztami tej opinii obciążono skarżącego, to rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku tego postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji, skoro orzeczenie Sądu wydane w sprawie [..] jest nieprawomocne, zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania.
Jak wynika z załączonych akt sprawy [..] wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [..] uprawomocnił się 24 grudnia 2004 r.
Na rozprawie w dniu 18 marca 2005 r., Sąd ogłosił postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Okazał także decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] uchylającą, po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [..] i uznającą zgłoszenie celne nr [..] z dnia [..] za prawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
- a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
- 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie, badając legalność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji Sąd stwierdził takie naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było rozstrzygnięcie co do obciążenia strony kosztami dowodu z opinii biegłego z zakresu włókiennictwa i ekonomii, przeprowadzonego w toku weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia [..]
Stosownie do art. 71 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.), koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz towaru ponosi zgłaszający, jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. Koniecznym warunkiem obciążenia zgłaszającego kosztami badań i analiz jest zatem ustalenie, że towar został zgłoszony nieprawidłowo.
Niewątpliwie w dacie wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego Ł. postanowienia obciążającego “A" Spółkę z o.o. w Ł. kosztami sporządzenia opinii biegłego i następnie w dacie wydania postanowienia, utrzymującego powyższe postanowienie w mocy, w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. uznająca zgłoszenie celne z dnia [..] za nieprawidłowe.
Z chwilą uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [..] w sprawie [..], uchylającego tę decyzję Dyrektora Izby Celnej, odpadła jednak podstawa do obciążenia strony skarżącej kosztami opinii biegłego.
Stwierdzenie, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, stanowi bowiem w myśl cytowanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego materialnoprawną przesłankę obciążenia zgłaszającego kosztami przeprowadzonych badań i analiz.
Oznacza to, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, naruszały wskazany przepis prawa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W myśl art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Taka sytuacja zaistniała z chwilą uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie [..] z dnia [..]., gdyż uchylona tym wyrokiem decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. utrzymująca w mocy decyzję uznającą zgłoszenie celne z dnia [..] za nieprawidłowe, miała wpływ na treść zaskarżonego postanowienia (art. 240 § 1 pkt 7 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 262 Kodeksu celnego).
Zwrócić należy także uwagę, o czym poinformowała strona skarżąca, że następnie Dyrektor Izby Celnej w Ł. w dniu [..] wydał decyzję uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [..] i uznającą zgłoszenie celne nr [..] z dnia [..] za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [..]. i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z [..]
Z uwagi na to, że skarga została uwzględniona Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 2 i § 18 ust. 1 pkt 1a, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz firmy "A" sp. z o.o. w Ł. kwotę 205,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na tą sumę złożyła się: kwota 180 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika, kwota 10 zł tytułem zwrotu wpisu oraz kwota 15 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Orzekając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do dnia uprawomocnienia się wyroku Sąd uwzględnił treść art. 152 p.p.s.a. zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.