Uzasadnienie
Pismem z 11 stycznia 2010 r. B.L., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Skarga – zgodnie z pouczeniem zawartym w treści zaskarżonego aktu – została zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na rachunek tego sądu uiszczono też wpis sądowy.
Po otrzymaniu skargi organ podatkowy przekazał ją do właściwego miejscowo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Postanowieniem z 24 marca 2010 r. WSA w Łodzi odrzucił skargę B.L. przyjmując, że jej pełnomocnik nie uiścił we właściwym czasie wpisu stałego. Sąd wskazał, że dla zachowania terminu do uiszczenia wpisu konieczne było jego uiszczenie gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego albo też przelewem na rachunek bankowy tego sądu. Tymczasem wpis sądowy został wniesiony na rachunek niewłaściwego sądu (WSA w Warszawie).
Wnioskiem z 7 kwietnia 2010 r. pełnomocnik strony zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu podniósł, że uiszczając wpis na rachunek WSA w Warszawie kierował się pouczeniem zawartym w kwestionowanym postanowieniu. Zdaniem pełnomocnika strona nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego pouczenia. W jego ocenie organ podatkowy wprowadził skarżącą w błąd, a konsekwencje tego błędu dotknęły wyłącznie stronę. Na marginesie pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że gdyby organ podatkowy przesłał skargę zgodnie z wolą strony do WSA w Warszawie sąd ten przesłałby ją wraz z wpisem zgodnie z właściwością do WSA w Łodzi. Wraz z przedmiotowym wnioskiem strona uiściła wpis na rachunek tutejszego sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1-2 p.p.s.a.).
Przesłanka braku winy w uchybieniu terminu jest w orzecznictwie i doktrynie konsekwentnie oceniana przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 149).
W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika (por. B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 258). Jeżeli zatem strona reprezentowana jest przez adwokata dla oceny czy przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy należy uwzględniać także wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez pełnomocnika.
W rozpatrywanej sprawie strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), który powinien mieć świadomość wagi poprawnego dokonywania czynności procesowych. Zdaniem sądu ze względu na poziom wiedzy i doświadczenie zawodowe można wymagać od adwokata zachowania nie tylko terminu do wykonania określonej czynności ale również tego, by czynność została wykonana przed właściwym sądem. Niedochowanie tych wymogów oznacza, że nie została zachowana należyta staranność w działaniach pełnomocnika.
Wbrew stanowisku wnioskodawcy, na ocenę czynności podjętych przez pełnomocnika nie może mieć wpływu wadliwość pouczenia zawartego w zaskarżonym akcie. Profesjonalny pełnomocnik nie jest związany treścią pouczenia, jest natomiast zobowiązany postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Pouczenie zawarte w zaskarżonym akcie nie zwalnia adwokata od obowiązku weryfikacji jego poprawności, a w razie stwierdzenia wadliwości – od zastosowania właściwego trybu postępowania.
Podkreślić należy, że unormowania określające właściwości sądu w sprawach dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, obowiązują już od dłuższego czasu (weszły w życie w październiku 2008 r.). Właściwość sądu w takich sprawach określa się według miejsca zamieszkania (siedziby) strony skarżącej. Stanowi o tym sformułowany w sposób jednoznaczny § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. nr 163, poz. 1016).
Pominięcie tego unormowania przez pełnomocnika strony nie może stanowić niezawinionej okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu.
Skoro zatem strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
P.Pij.