Uzasadnienie
W dniu 19 stycznia 2009 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2003 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr), oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, iż Spółka została zlikwidowana, obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku. Podniosła przy tym, że w dniu 8 sierpnia 2008 roku został złożony w Sądzie Rejestrowym wniosek o jej wykreślenie z rejestru.
Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że wartość środków trwałych Spółki na dzień otwarcia likwidacji wynosiła 1.360 zł, na dzień zamknięcia 0 zł, wysokość zysku Spółki na dzień otwarcia likwidacji to kwota 9.939 zł, na dzień jej zamknięcia zaś 61.017 zł. Likwidator Spółki oświadczył ponadto, iż do dnia złożenia wniosku o wykreślenie z KRS skarżąca nie posiadała żadnych należności ani zobowiązań, do tej daty nie zostały wydane także żadne decyzje, nawet nieostateczne, określające skarżącej zobowiązania podatkowe. Powyższe okoliczności znalazły wyraz w nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego bilansie zamknięcia sporządzonym 8 sierpnia 2008 roku. Nadto przedłożone przez skarżącą zeznania podatkowych za lata 2006 i 2007 potwierdziły, iż rok 2006 zakończyła zyskiem w wysokości 32.157 zł, jej zysk za rok 2007 wyniósł zaś 44.933 zł.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż co prawda w chwili obecnej Spółka nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnego majątku, jednak w latach 2006 i 2007 (a więc w okresie, gdy zakończona była już dotycząca jej działalności kontrola podatkowa, a następnie postępowanie podatkowe było już w toku) uzyskiwała zysk w wysokości kilkukrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego. Także kwota zysku wynikająca z bilansu zamknięcia przeznaczona do podziału pomiędzy wspólników (ok. 61.000 zł) przekracza kilkakrotnie wymaganą należność z tytułu wpisu sądowego.
W dniu 23 kwietnia 2009 roku skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podniosła, iż po zamknięciu jej likwidacji nie pozostał żaden majątek do podziału pomiędzy wspólników, a z przedstawionego przez nią bilansu zamknięcia wynika jednoznacznie, iż działalność zakończyła wynikiem finansowym równym "0."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącej jest zasadny.
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Wedle przepisu art. 260 p.p.s.a. z kolei w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.
Z oświadczeń skarżącej wynika, że Spółka znajduje się w likwidacji, zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej i nie posiada żadnego majątku. We wniosku o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście wskazała, iż na dzień zamknięcia likwidacji jej zysk netto wynosił 61.000 zł, jednakże z nadesłanego przez nią bilansu wynika w sposób niewątpliwy, iż tyle samo wynosiła ujemna wartość jej kapitału własnego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisło 9 spraw ze skarg Spółki, w których łączna wysokość wpisu sądowego wynosi 6.203 zł, należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)