Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 31 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 195/26

Uzasadnienie

A. na prawach powiatu (dalej także: Miasto, Skarżąca, Strona lub Wnioskodawca) w dniu 3 listopada 2025 r. wystąpiło do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej także: Dyrektor KIS) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności związanych z zawarciem ugody sądowej.

We wniosku Skarżąca przedstawiła stan faktyczny, zgodnie z którym Miasto jest jednostką samorządu terytorialnego, która jako wspólnota samorządowa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153, dalej także: ustawa o samorządzie gminnym) obejmuje swoim zakresem działania wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Miasto posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Miasto realizuje zadania własne polegające na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty oraz zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, jak również z zakresu organizacji przygotowań i przeprowadzania wyborów powszechnych oraz referendów. Miasto posiada status miasta na prawach powiatu w myśl art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 107 z późn. zm.). Miasto jest podatnikiem podatku VAT zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny.

Do zadań realizowanych przez Wnioskodawcę należy m.in. gospodarowanie nieruchomościami, zarówno tymi należącymi do Miasta, jak i stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Zasady gospodarowania nieruchomościami zostały określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1990 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej także: ustawa o gospodarce nieruchomościami).

W związku z powyższym, realizując te zadania Miasto zawiera umowy cywilnoprawne, których przedmiotem jest:

1. • sprzedaż nieruchomości (tj. nieruchomości zabudowanych oraz niezabudowanych, a także lokali mieszkalnych lub użytkowych) lub udziału w nieruchomości,
2. • wniesienie nieruchomości do spółek, w których Miasto posiada udziały (tzw. spółki miejskie) jako wkład niepieniężny,
3. • zamiana nieruchomości,
4. • oddanie nieruchomości gruntowych w użytkowanie wieczyste,
5. • najem i dzierżawa nieruchomości.

Z budżetu oraz sprawozdań z wykonania budżetu Miasta za poszczególne lata wynika, że pozycja wpływy ze sprzedaży mienia komunalnego Miasta, stanowi co roku stały element dochodów Wnioskodawcy.

Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2014 r., Miasto zwróciło się do Ministra Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku VAT, w zakresie obowiązku uwzględnienia w kalkulacji proporcji sprzedaży obrotu z tytułu sprzedaży środków trwałych (w tym nieruchomości), prawa użytkowania wieczystego, gruntów oraz z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na ww. wniosek została wydana interpretacja IPTPP4/443-616/14-4/BM z 2 grudnia 2014 r. (dalej także: Interpretacja z 2014 r.), w której Dyrektor IS w Łodzi uznał m.in., że: "Biorąc pod uwagę sformalizowanie procesu dostawy przez Wnioskodawcę środków trwałych (w tym nieruchomości), prawa użytkowania wieczystego, gruntów oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie jest możliwe uznanie, że jakakolwiek z takich transakcji mogłaby mieć przypadkowy charakter.

Dostawa środków trwałych (w tym nieruchomości), prawa użytkowania wieczystych, gruntów oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, nie stanowi uzupełnienia (dopełnienia) głównej działalności Wnioskodawcy, lecz jeden z elementów składowych działalności Wnioskodawcy - tj. realizację zadań nałożonych na Miasto, jako jednostkę samorządu terytorialnego, wynikających z przepisów regulujących cele i zasady działania samorządu w Polsce. W świetle powyższych regulacji prawnych oraz odnosząc się do opisu sprawy, należy stwierdzić, iż obrót uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, gruntów oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, Gmina winna uwzględnić przy obliczaniu proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że mienie to zaliczane jest przez Wnioskodawcę do środków trwałych.

Ponadto jak wynika z wniosku, Gmina w ramach czynności cywilnoprawnych dokonuje ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntów, dzierżawy gruntów i budynków, sprzedaży lokali mieszkalnych, użytkowych a także gruntów i budynków oraz ich najmu." Interpretacja z 2014 r. została utrzymana w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2019 r., sygn. I FSK 1720/15.

Miasto posiada także interpretację indywidualną z 20 października 2022 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.548.2022.2.ŻR (dalej także: Interpretacja z 2022 r.) wydaną w zakresie obowiązku uwzględniania przez Miasto obrotu z tytułu transakcji nieruchomościowych przy kalkulacji prewspółczynnika, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał m.in. że: "Odnosząc się do wątpliwości Państwa Miasta wskazać należy, że działalność prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego - Miasto, działające w charakterze podatnika VAT, ma szczególny charakter w porównaniu do pozostałych podatników, w tym podmiotów biznesowych rozliczających się w oparciu o tzw. współczynnik.

Zauważyć należy, że czynności, które stanowią istotną część transakcji realizowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (działalność gospodarczą) to zbycie mienia komunalnego, w tym aporty środków trwałych do spółek, które są właściwe tylko dla gminy/miasta. Zatem przedmiotowa sprzedaż nieruchomości/aport nieruchomości do spółek nie mogą zostać uznane za pomocnicze, lecz stanowiące jeden z głównych rodzajów działalności Miasta. Ponadto czynności dotyczących nieruchomości nie można uznać za przypadkowe lub nieregularne. W kontekście corocznego uchwalania budżetu Państwa Miasta należałoby uznać, że jest to wręcz działalność charakteryzująca się stałością.

Ponadto, należy zwrócić uwagę, że dokonywana przez Miasto sprzedaż i aport nieruchomości, jest działalnością konieczną dla rozszerzenia podstawowej działalności polegającej na realizacji zadań własnych i zleconych, a dodatkowo pozwala na bezpośrednie finansowanie wykonywanych zadań. Czynności te są składową podstawowej działalności Miasta. Przy czym, należy podkreślić, że oceniając, czy transakcje te mają charakter pomocniczy, obrót uzyskany z tytułu ich realizacji należy odnosić do czynności realizowanych przez Miasto jako podatnika podatku od towarów i usług, a nie do całokształtu podejmowanych przez niego czynności. Istotną kwestią w tym zakresie jest wartość przewidywanych wpływów z tytułu tych transakcji w kontekście uchwalania budżetu. Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałoby zniekształcenie proporcji służącej do odliczania podatku naliczonego przez Miasto, które ze swej istoty w głównej mierze wykonuje czynności niepodlegające opodatkowaniu, a zatem takie, z tytułu których obrót w ogóle nie jest brany pod uwagę przy wyliczaniu proporcji.

Wobec powyższego, przedmiotowe czynności – sprzedaż nieruchomości/aport nieruchomości do spółki, o których mowa w opisie sprawy - dokonywane przez Państwa Miasto mają charakter nieprzypadkowy. Stanowi więc składową podstawowej działalności Miasta, wobec czego należy stwierdzić, że transakcje których przedmiotem będzie sprzedaż nieruchomości/aport nieruchomości do spółki stanowi jeden z elementów działalności realizowanej przez Państwa Miasto jako podatnika VAT."

Zasób nieruchomości Miasta jest efektem następujących zdarzeń: nabycie z mocy prawa w efekcie procesu komunalizacji, zakup nieruchomości, zamiana nieruchomości, spadkobranie, zasiedzenie, postępowania sądowe, wywłaszczenie.

W związku z nieruchomościami Miasto podejmuje także takie działania jak: administrowanie, wydzierżawianie, oddanie w użyczenie, wynajmowanie, zlecanie remontów nieruchomości oddanych w najem lub dzierżawę, zlecanie wycen nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, ogłaszanie przetargów na sprzedaż nieruchomości, sprzedaże bezprzetargowe oraz darowizny, pozyskiwanie nowych nieruchomości, regulacja stanów prawnych, zatrudnianie wykwalifikowanych pracowników, itp. Aktem notarialnym z dnia 22 maja 2023 r. Repetytorium A numer [...] (dalej także: Akt Notarialny) Wnioskodawca i "T." sp. z o.o.(dalej także: Spółka) zawarli Ugodę, z której wynika, że:

§1 A. Reprezentant Spółki w imieniu i na rzecz Spółki oświadczył, że jak wynika z prowadzonej przez XVI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi księgi wieczystej nr [...] na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości, sporządzonej przez M. S. - notariusza w Ł., w dniu 07 października 2003 roku za Rep. A nr [...] reprezentowana przez niego Spółka jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] ([...]), położonej w Ł., przy ulicy [...], o obszarze 1,5628 ha (jeden hektar i pięć tysięcy sześćset dwadzieścia osiem metrów kwadratowych), - w dziale III wpisane jest ostrzeżenie, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, z uwagi na to, iż na podstawie decyzji krajowej komisji uwłaszczeniowej z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] Gmina nabyła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własność nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 15.628 m2, dla której prowadzona jest niniejsza księga wieczysta,

1. - innych wpisów w dziale III oraz żadnych wpisów w działach l-Sp i IV nie ma, w księdze tej nie zostały także ujawnione żadne wzmianki.

§1 B. Reprezentant Spółki w imieniu i na rzecz Spółki oświadczył, że jak wynika z prowadzonej przez XVI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi księgi wieczystej nr [...] na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości, sporządzonej przez M. S. - notariusza w Ł., w dniu 07 października 2003 roku za Rep. A nr [...] reprezentowana przez niego Spółka jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] ([...]), położonej w Ł., przy ulicy [...] pod nr [...], o obszarze 8,8851 ha (osiem hektarów i osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt jeden metrów kwadratowych), - w dziale III wpisane są:

* służebność przesyłu na czas nieoznaczony polegająca na:

1. 1. prawie korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], objętej niniejszą księgą wieczystą, w zakresie utrzymania i eksploatacji nadziemnej i podziemnej sieci ciepłowniczej 2xdn600, przebiegającej przez tą nieruchomość na odcinku o długości 227 m, w tym strefie nadziemnej 150 m, w tym strefie podziemnej 77 m, zajmującym wraz z strefą ochronną oraz terenem nieprzydatnym do wykorzystania pas gruntu o łącznej powierzchni 2851 m2,
2. 2. prawie nieograniczonego w czasie i miejscu nieodpłatnego dostępu do wybudowanej na nieruchomości sieci ciepłowniczej w celu wykonywania konserwacji, remontów i modernizacji sieci oraz usuwania jej awarii; wykonywanie konserwacji, remontów i modernizacji sieci następować będzie w terminach wcześniej uzgodnionych z właścicielem nieruchomości, w sposób możliwie najmniej kolidujący z bieżącym użytkowaniem i funkcjonowaniem nieruchomości, wpisana na rzecz D. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł.,

* ostrzeżenie, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, z uwagi na to, iż na podstawie decyzji krajowej komisji uwłaszczeniowej z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] Gmina nabyła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własność nieruchomości położonej w Ł., przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 88851 m2, dla której prowadzona jest niniejsza księga wieczysta,

1. - innych wpisów w dziale III oraz żadnych wpisów w działach l-Sp i IV nie ma, w księdze tej nie zostały także ujawnione żadne wzmianki.

§1 C. Jak wynika z dwóch wypisów z rejestru gruntów, wydanych przez Prezydenta Miasta Łodzi w dniu 19 maja 2023 roku, za nr [...]:

1. - wymieniona w §1A nieruchomość objęta księgą wieczystą nr [...] stanowi działkę nr [...], zawiera obszar 1,5628 ha, położona jest w Ł., przy ulicy [...], należy do obrębu [...] i stanowi jednostkę rejestrową nr [...], zaś jako rodzaj użytków stanowi tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba,
2. - wymieniona w §1B nieruchomość objęta księgą wieczystą nr [...] stanowi działkę nr [...], zawiera obszar 8,8856 ha, położona jest w Ł., przy ulicy [...], należy do obrębu [...]i stanowi jednostkę rejestrową nr [...], zaś jako rodzaj użytków stanowi tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba.

§2. Pełnomocnik Miasta w imieniu i na rzecz Miasta oraz reprezentant Spółki w imieniu i na rzecz Spółki oświadczyli, że:

* w stosunku do wyżej opisanych nieruchomości są prowadzone postępowania administracyjne w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych o stwierdzenie nabycia tychże nieruchomości przez Miasto z mocy prawa,

* w dniu 21 maja 2020 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr: [...] uchyliła zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 20 maja 2014 r. (znak: [...]) oraz decyzją nr [...] uchyliła zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 22 maja 2014 r. (znak: [...]) i stwierdziła nabycie przez Miasto z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności wyżej opisanych nieruchomości, zaś Spółka złożyła skargi administracyjne na decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej - obecnie w tej sprawie prowadzone są postępowania sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt: I SA/WA/1512/20 oraz sygn. akt: I SA/WA/1513/20,

* Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniami z dnia 11 maja 2015 r. oddalił wniosek Miasta o wpis, na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] oraz z dnia 29 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia nieruchomości przez gminę, na mocy przepisów art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach, Miasta jako właściciela wyżej opisanych nieruchomości, z uwagi na brak zachowania ciągłości wpisów - brak wykazania następstwa prawnego Miasta po Spółce,

* usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym i ujawnienie prawa własności wyżej opisanych nieruchomości w prowadzonych dla nich księgach wieczystych na rzecz Miasta byłoby ewentualnie możliwe w drodze wytoczenia powództwa cywilnego o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2019.2204 t.j. z dnia 2019.11.14), w którym to procesie Spółce przysługiwałby zarzut rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece,

* z uwagi na trwający proces komunalizacyjny zachodzi niepewność co do stanu prawnego wyżej opisanych nieruchomości, wyłączająca możliwość gospodarowania nimi oraz piany inwestycyjne, co bezpośrednio przekłada się na postępującą degradację i niszczenie tych nieruchomości,

* w celu określenia aktualnej wartości wyżej opisanych nieruchomości zostały sporządzone operaty szacunkowe przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego - nieruchomość opisana w §1 A została oszacowana na kwotę 35.973.000,00 zł (trzydzieści pięć milionów dziewięćset siedemdziesiąt trzy tysiące złotych), zaś nieruchomość opisana w §1 B została oszacowana na kwotę 44.995.000,00 zł (czterdzieści cztery miliony dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy złotych); strony nie wnoszą uwag zarówno w zakresie przyjętej metodologii opracowania, jak i wyniku końcowego w postaci oszacowania wartości obydwu nieruchomości,

* stosownie do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 stycznia 2016 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie [...] i ulic: [...] do terenów kolejowych, [...] oraz projektowanej [...] działka gruntu nr [...] jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym położona jest na terenach oznaczonych jako 7PU - zabudowa produkcyjna, składy, magazyny oraz zabudowa usługowa z wyłączeniem usług handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, szpitali i domów opieki zdrowotnej, społecznej i socjalnej, obiektów oświaty, obiektów zamieszkania zbiorowego oraz IUZ - zabudowa usługowa w zieleni z wyłączeniem usług handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, szpitali i domów opieki zdrowotnej, społecznej i socjalnej, obiektów oświaty, stacji paliw, stacji obsługi samochodów, myjni samochodowych.

§3. Pełnomocnik Miasta w imieniu i na rzecz Miasta oraz reprezentant Spółki w imieniu i na rzecz Spółki oświadczyli, że zawierają Ugodę w wyżej opisanym przedmiocie, w ten sposób, że:

1. 1) Miasto, biorąc pod uwagę dobrą wiarę Spółki z chwili nabycia nieruchomości zrzeka się wszelkich roszczeń związanych z nabyciem opisanych wyżej nieruchomości przez Spółkę, w szczególności roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, wobec opisanej w §1 A nieruchomości,
2. 2) wskutek zawarcia niniejszej Ugody i poczynionych w niej oświadczeń o zrzeczeniu się roszczeń oraz mając na uwadze rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, o której mowa w art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nieruchomość objęta księgą wieczystą [...] została skutecznie nabyta przez Spółkę na podstawie przeniesienia własności nieruchomości w drodze aportu, przez Skarb Państwa, w zamian za objęcie udziałów w Spółce przez Skarb Państwa, aktem notarialnym z dnia 7 października 2003 roku, rep. [...], sporządzonym przed notariuszem M. S. prowadzącym Kancelarię Notarialną w Ł., i Spółka do dzisiaj pozostaje jej właścicielem,
3. 3) Gmina zobowiązuje się, że nie będzie podważała tytułu własności Spółki do nieruchomości opisanej w §1 A,
4. 4) Spółka w zamian za zrzeczenie się przez Miasto wszelkich roszczeń co do opisanej w §1 A nieruchomości oraz w związku ze wszelkimi uzgodnieniami zawartymi w niniejszej Ugodzie, w celu uchylenia niepewności co do stanu prawnego nieruchomości opisanej w §1B, przenosi własność nieruchomości opisanej w §1B, stanowiącej działkę nr [...], objętą księgą wieczystą nr [...], w stanie wolnym od obciążeń oraz praw i roszczeń osób trzecich (za wyjątkiem ujawnionych w niniejszej Ugodzie lub aktualnie wpisanymi w księdze wieczystej) na rzecz Miasta, a Miasto powyższe nabywa,
5. 5) w związku z powyższym przeniesieniem własności nieruchomości opisanej w §1 B Spółka zrzeka się wszelkich roszczeń co do tej nieruchomości, w tym ewentualnych roszczeń o nakłady lub innych roszczeń wynikających z jej nabycia oraz posiadania jej w dobrej wierze, w tym ewentualnego roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, w stosunku do nieruchomości opisanej §1B powyżej,
6. 6) w zamian za zrzeczenie się przez Spółkę roszczeń do nieruchomości opisanej w §1 B oraz w związku z powyższym przeniesieniem własności tej nieruchomości Miasto zobowiązuje się do zapłaty na podstawie niniejszej Ugody na rzecz Spółki kwoty w wysokości 4.511.000,00 zł (cztery miliony pięćset jedenaście tysięcy złotych), przelewem na rachunek bankowy nr [...], w terminie do dnia 29 maja 2023 roku.

§4. Strony oświadczyły, że powyższa Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia między Miastem i Spółką związane z powyższymi nieruchomościami i nie będą w przyszłości podnosić żadnych innych roszczeń w zakresie spraw objętych niniejszą Ugodą.

§5. Strony oświadczyły, że wydanie nieruchomości opisanej w §1 B na rzecz Miasta nastąpi nie wcześniej niż w dniu 31 lipca 2023 roku oraz nie później niż do dnia 31 sierpnia 2023 roku; koszty i ciężary związane z nieruchomością strona nabywająca ponosić będzie od chwili wydania, zaś pożytki i inne dochody związane z nieruchomością opisaną w §1 B strona nabywająca będzie pobierać od dnia następnego po dniu wydania.

§6.1. Pełnomocnik Miasta w imieniu i na rzecz Miasta oświadczył, iż odnośnie do powyższego obowiązku zapłaty zgodnie z powyższą Ugodą na rzecz Spółki kwoty 4.511.000,00 zł poddaje Miasto wprost z aktu niniejszego egzekucji na rzecz Spółki w trybie art. 777 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego do kwoty 4.511.000,00 zł, przy czym zdarzeniem, od którego uzależnione jest wykonanie tego obowiązku jest upływ terminu zapłaty.

Pełnomocnik Miasta w imieniu i na rzecz Miasta oświadczył, że Spółka może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności nie później niż w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r.

2. Reprezentant Spółki w imieniu i na rzecz Spółki oświadczył, iż co do opisanego wyżej obowiązku wydania zabudowanej nieruchomości opisanej w §1 B we wskazanym wyżej terminie poddaje reprezentowaną przez siebie Spółkę egzekucji na rzecz Miasta wprost z tego aktu na podstawie art. 777 §1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego.

§7.1. Miasto zobowiązuje się odstąpić od złożenia skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt: I SA/WA/1512/20 oraz sygn. akt: I SA/WA/1513/20.

2. Na wypadek oddalenia przez sąd wieczystoksięgowy wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej [...] Miasta jako właściciela lub wniosku o wykreślenie ostrzeżeń aktualnie wpisanych w księgach wieczystych [...] i [...], Strony zobowiązują się współdziałać przy wytoczeniu powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej w tym zakresie, w celu doprowadzenia do ujawnienia w księdze wieczystej [...] prawa własności nieruchomości Miasta oraz do wykreślenia opisanych wyżej ostrzeżeń z przedmiotowych ksiąg wieczystych.

3. Realizując postanowienia niniejszej Ugody, Strony dołożą wszelkich starań w celu wypełnienia jej postanowień, a także dążyć będą do unikania nieporozumień. W razie potrzeby, Strony podejmą niezwłoczne konsultacje w celu zwiększenia prawidłowości wykonywania postanowień niniejszej Ugody.

4. Strony oświadczyły, że niniejsza Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia między Miastem i Spółką związane z powyższymi nieruchomościami objętymi księgami wieczystymi nr [...] i [...] oraz nie będą w przyszłości podnosić żadnych innych roszczeń w zakresie spraw objętych niniejszą Ugodą.

§8. Strony zażądały, aby czyniący notariusz na podstawie oświadczeń objętych tym aktem dokonał czynności polegającej na złożeniu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wniosku wieczystoksięgowego obejmującego następujące żądania:

* wykreślenia z działu III księgi wieczystej nr [...] wpisanego tam ostrzeżenia, o tym, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym jako obecnie bezprzedmiotowego,

* wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...] Miasta jako właściciela objętej tą księgą nieruchomości,

* wykreślenia z działu III księgi wieczystej nr [...] wpisanego tam ostrzeżenia, o tym, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym jako obecnie bezprzedmiotowego.

§9. Notariusz poinformował Strony o: o treści art. 917 kodeksu cywilnego, o treści art. art 5 i 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, o treści art. art. 6264, 777 i 786 ustawy kodeks postępowania cywilnego, o obowiązku podatkowym wynikającym z ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 roku o fakcie, okresie i zasadach przetwarzania oraz przechowywania danych osobowych przez administratora danych osobowych, to jest notariuszy prowadzących tutejszą Kancelarię Notarialną i informacje te Stawający przyjmują do wiadomości.

§10. Koszty tego aktu ponosi Miasto i Spółka po połowie. Wypisy tego aktu wydawać Stronom i ich następcom prawnym w dowolnych ilościach.

§11. Niniejsza czynność nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 roku o tymże podatku (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r., Nr 101, poz.649 z późn.zm.).

Ponadto z Aktu Notarialnego wynika, że: Pobrano wynagrodzenie notariusza, uiszczono opłatę sądową oraz opłatę za umieszczenie w repozytorium elektronicznym wypisu aktu notarialnego; Akt ten został odczytany, przyjęty i podpisany; Akt ten został podpisany przez Stawających (reprezentant Spółki i pełnomocnik Miasta) i notariusza.

Miasto, w celu nabycia nieruchomości opisanej w §1 B Aktu Notarialnego, z zgodnie ze zobowiązaniem wynikającym z zawartej Aktem Notarialnym Ugody (§3 pkt 6 Aktu Notarialnego), dokonało zapłaty na rzecz Spółki kwoty w wysokości 4.511.000,00 zł. Miasto dokonało zapłaty w dniu 26 maja 2023 r.

Następnie, zgodnie z postanowieniami zawartej Aktem Notarialnym Ugody (§5 Aktu Notarialnego), Spółka wydała nieruchomość położoną przy ul. [...] (nieruchomość opisana w §1B Aktu Notarialnego) na rzecz Miasta. Do wydania tej nieruchomości przez Spółkę na rzecz Miasta doszło w dniu 31 sierpnia 2023 r.

Zgodnie zaś ze zobowiązaniem wynikającym z zawartej Aktem Notarialnym Ugody (§7.1. Aktu Notarialnego), Miasto nie wniosło w ustawowym terminie skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt: I SA/Wa 1512/20 oraz sygn. akt: I SA Wa 1513/20, a termin na złożenie skarg kasacyjnych już upłynął. W efekcie, powołane wyroki posiadają status orzeczeń prawomocnych.

Z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1512/20 wynika, że Sąd ten uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 15 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] z mocy prawa przez Miasto.

Z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1513/20 wynika, że Sąd ten uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] z mocy prawa przez Miasto.

Zgodnie z postanowieniami §8 Aktu Notarialnego, notariusz na podstawie oświadczeń objętych Aktem Notarialnym dokonał czynności polegającej na złożeniu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wniosku wieczystoksięgowego obejmującego następujące żądania:

* wykreślenia z działu III księgi wieczystej nr [...] wpisanego tam ostrzeżenia, o tym, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym jako obecnie bezprzedmiotowego,

* wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...] Miasta jako właściciela objętej tą księgą nieruchomości,

* wykreślenia z działu III księgi wieczystej nr [...] wpisanego tam ostrzeżenia, o tym, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym jako obecnie bezprzedmiotowego.

Powyższy wniosek wieczystoksięgowy złożony przez notariusza w dniu 23.05.2025 r. zainicjował postępowania wieczystoksięgowe, w efekcie których Referendarz Sądowy oddalił w całości wniosek wieczystoksięgowy złożony przez notariusza w zakresie wpisów w obu powyższych księgach wieczystych.

Postanowienia Referendarza Sądowego zostały skarżone do Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy uwzględnił skargi na postanowienia Referendarza Sądowego w zakresie odmowy wykreślenia ostrzeżeń o tym, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy zgodnie z wnioskiem wieczystoksięgowym oraz na podstawie przedstawionych temu Sądowi prawomocnych wyroków WSA w Warszawie z 12 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1625/18 oraz sygn. akt I SA/Wa 1624/18 uchylających decyzje z dnia 19 stycznia 2015 r. [...] i [...] (decyzje te stanowiły podstawę wpisu w dziale III ksiąg wieczystych w zakresie ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym) wydał zarządzenia o wykreśleniu z działu III księgi wieczystej nr [...] oraz z działu III księgi wieczystej nr [...]- ostrzeżeń dotyczących niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym.

Sąd Rejonowy nie uwzględnił natomiast skargi na postanowienie Referendarza Sądowego w zakresie wpisania Miasta jako właściciela w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...].

Postanowienie Sądu Rejonowego zostało zaskarżone i ostatecznie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2025 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny (Sygnatura akt [...]) uzgodniona została treść księgi wieczystej nr [...]. Miasto zostało ujawnione w dziale II jako właściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] (nieruchomość opisana w § 1B Aktu Notarialnego).

Skargi do Sądu Rejonowego oraz do Sądu Okręgowego były składane zarówno przez Miasto jak i przez Spółkę - każdy składał swoje skargi na postanowienia Referendarza Sądowego i na postanowienia Sądu Rejonowego.

Obecnie z ksiąg wieczystych wynika, że:

1. - Spółka zgodnie z księgą wieczystą [...] jest ujawniona jako właściciel nieruchomości przy ul. [...] (nieruchomość opisana w §1A Aktu Notarialnego),
2. - Miasto zgodnie z księgą wieczystą [...] jest ujawnione jako właściciel nieruchomości przy ul. [...] (nieruchomość opisana w §1 A Aktu Notarialnego),
3. - nie istnieją ostrzeżenia co do niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie obu powyższych nieruchomości.

Miasto zamierza przeznaczyć zakupioną od Spółki nieruchomość opisaną w §1 B Aktu Notarialnego na sprzedaż. Zamiar taki przyświecał już Miastu przy podpisywaniu Ugody.

Z uwagi natomiast na przeciągający się proces ujawnienia Miasta jako właściciela w księdze wieczystej Miasto nie podejmowało działań sprzedażowych. Obecnie (tj. od 31 sierpnia 2023 r. jako dzień wydania nieruchomości przez Spółkę) Miasto jako właściciel nieruchomości kontynuuje wykonanie przejętych od Spółki umów najmu lokali użytkowych mieszczących się nieruchomości przy ul. [...].

Miasto nie dysponowało nigdy władztwem ekonomicznym wobec nieruchomości przy ul. Fabrycznej 25 opisanej w §1 A Aktu Notarialnego. Spółka władała tą nieruchomością od momentu wniesienia jej przez Skarb Państwa aportem do Spółki w 2003 r.

W zakresie nieruchomości przy ul. [...] (opisanej w §1B Aktu Notarialnego) jak wskazano wyżej nieruchomość ta została wydana Miastu przez Spółkę w dniu 31 sierpnia 2023 r. Przed tym dniem Miasto nie dysponowało nigdy władztwem ekonomicznym wobec tej nieruchomości. Spółka władała tą nieruchomością od momentu wniesienia jej przez Skarb Państwa aportem do Spółki w 2003 r. do dnia wydania jej Miastu.

Nieruchomości opisane w §1 A i §1 B Aktu Notarialnego są to nieruchomości zabudowane, w szczególności starymi budynkami fabrycznymi, magazynowymi, biurowymi.

Z ostrożności w deklaracji JPK_VAT(7) składanej za miesiąc 05/2023 r., na podstawie dokumentu wewnętrznego Miasto wykazało podatek VAT należny w kwocie 8 273 790,00 zł.

Z ostrożności jako podstawę opodatkowania Miasto przyjęło wynikającą z operatu szacunkowego wartość nieruchomości, o której mowa w §1 A Aktu Notarialnego. Miasto nie wyceniało natomiast wartości ewentualnych świadczeń Miasta, ponieważ w ocenie Miasta nie było to konieczne.

Miasto chciałoby mieć pewność, że w związku z zawarciem Aktem Notarialnym Ugody ze Spółką, a co za tym idzie wypełnieniem przez Miasto jego zobowiązań i złożeniem oświadczeń wynikających z zawartej Ugody Miasto nie wykonało czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i w efekcie, że Miasto nie było zobowiązane do rozliczenia należnego podatku VAT.

Po uzyskaniu od tutejszego Organu potwierdzenia prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy, Miasto zamierza skorygować rozliczenie VAT za miesiąc maj 2023 r. i wystąpić o zwrot nadpłaconego podatku.

W związku z powyższym Strona zadała następujące pytanie: Czy w związku z zawartą Ugodą i co za tym idzie wypełnieniem przez Miasto jego zobowiązań wynikających z zawartej Ugody i złożeniem oświadczeń wynikających z zawartej Ugody Miasto wykonało czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z tytułu których powinno rozliczyć podatek należny?

Wnioskodawca przedstawił swoje stanowisko w sprawie, zgodnie z którym w związku z zawartą Ugodą i co za tym idzie wypełnieniem przez Miasto jego zobowiązań wynikających z zawartej Ugody i złożeniem oświadczeń wynikających z zawartej Ugody Miasto nie wykonało żadnych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W efekcie, Miasto nie powinno rozliczyć należnego podatku od towarów i usług.

W ocenie Skarżącej nie ulega wątpliwości, że gospodarowanie nieruchomościami jest jednym z przejawów prowadzonej przez Miasto - jako podatnika VAT - działalności gospodarczej. Stanowisko Miasta znajduje potwierdzenie w wydanych na jego rzecz interpretacjach indywidualnych (Interpretacja z 2014 r. i Interpretacja z 2022 r.), z których wynika, że transakcje nieruchomościowe Miasta stanowią jeden z elementów działalności realizowanej przez Miasto jako podatnika VAT. Tak wskazał Dyrektor KIS w Interpretacji z 2022 r.: "(...) przedmiotowe czynności - sprzedaż nieruchomości/aport nieruchomości do spółki, o których mowa w opisie sprawy - dokonywane przez Państwa Miasto mają charakter nieprzypadkowy. Stanowi więc składową podstawowej działalności Miasta, wobec czego należy stwierdzić, że transakcje których przedmiotem będzie sprzedaż nieruchomości/aport nieruchomości do spółki stanowi jeden z elementów działalności realizowanej przez Państwa Miasto jako podatnika VAT".

Jednostki samorządu terytorialnego uznawane są także za podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie nieruchomości przez sądy administracyjne. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. I FSK 2416/18 z 4 marca 2020 r. wskazał: "Gmina działająca na rynku, poprzez szerokie kompetencje w zakresie gospodarki gruntami oraz gospodarki komunalnym zasobem mieszkaniowym, może kształtować i wpływać na rynek nieruchomości; ma także istotny wpływ na kształtowanie polityki przestrzennej. Gmina oddziałuje na lokalny rynek nieruchomości zarówno od strony popytowej, jak i podażowej. Występuje na rynku w roli właściciela i zarządcy nieruchomości, zbywcy bądź nabywcy praw do nieruchomości (dotyczy to również praw najmu i dzierżawy) oraz zleceniodawcy usług dla podmiotów działających na rynku. Przy odpowiednim poziomie aktywności może w widoczny sposób wpływać na kształtowanie się cen na rynku lokalnym.

Powyższe pozwala uznać, że gmina na rynku obrotu nieruchomościami ma pozycję taką jak przedsiębiorca, który z tego tytułu uzyskuje stałe dochody. Rekapitulując, brak jest podstaw do stwierdzenia, że sprzedaż taka stanowi jedynie zarządzanie majątkiem prywatnym, gdyż mienie gminne nie ma charakteru prywatnego, a publiczny, a jego zbywanie - jako realizacja strategii gospodarczej gminy - nie służy realizacji celów prywatnych, lecz publicznych, oddziałując przy tym istotnie na lokalny rynek nieruchomości poprzez kształtowanie polityki przestrzennej, jak również od strony popytowej i podażowej, wpływając tym samym zasadniczo na kształtowanie się cen na rynku lokalnym. Gmina zatem w tym zakresie powinna być traktowana jako podatnik VAT prowadzący działalność handlową spornymi gruntami, będącą formą gospodarowania zasobami gminnymi".

Zdaniem Strony z perspektywy definiowania dla celów podatku VAT pojęcia "działalność gospodarcza" istotne jest także określenie, ile i jakie czynności mogą składać się na działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku VAT. Jak wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej [dalej: Trybunał lub TSUE], wyrażenie "wszelka działalność", zawarte w definicji działalności gospodarczej, oznacza, że działalność gospodarcza może składać się z kilku czynności następujących po sobie oraz że nie musi to być jedna czynność (zob.: pkt 20 i 21 wyroku TSUE w sprawie C-32/03, Fini H; pkt 22 wyroku TSUE w sprawie C-268/83, Rompelman). Za czynności składające się na działalność gospodarczą należy uznać także czynności przygotowawcze (zob.: pkt 23 wyroku TSUE w sprawie C-268/83, Rompelman), jak również czynności wykonywane w celu zakończenia wykonywanej działalności gospodarczej (zob.: pkt 22-24 wyroku TSUE w sprawie C-32/03, Fini H).

Z powyższego wynika, że na działalność gospodarczą podatnika VAT składają się wielorakie czynności, spośród, których tylko niektóre stanowią sprzedaż zdefiniowaną w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT jako "odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów". Gro czynności składających się na działalność gospodarczą podatnika polega na działalności przygotowawczej, reklamowej, marketingowej, zakupowej, zatrudnianiu pracowników lub zleceniobiorców, utrzymywaniu i zabezpieczaniu zasobów, itp.

Odnosząc powyższe do sytuacji Miasta, nie można więc stwierdzić, że jedynym przejawem prowadzonej przez Miasto działalności gospodarczej w zakresie nieruchomości będzie ich sprzedaż, wynajem bądź dzierżawa. Na działalność gospodarczą Miasta w zakresie nieruchomości będzie składać się także wiele innych czynności, np. remonty nieruchomości oddanych w najem lub części wspólnych budynków, w których znajdują się wynajmowane pomieszczenia, wyceny nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, ogłaszanie przetargów na sprzedaż nieruchomości, pozyskiwanie nowych nieruchomości, zatrudnianie wykwalifikowanych pracowników, itd.

Zobowiązania i oświadczenia Miasta w zakresie Ugody zawartej przez Miasto ze Spółką. W zakresie Ugody zawartej przez Miasto ze Spółką, Miasto złożyło szereg oświadczeń oraz zobowiązało się do wykonania szeregu czynności. W Akcie Notarialnym pierwsze oświadczenia Miasta, które Pełnomocnik Miasta złożył razem z Reprezentantem Spółki znajdują się w §2 Aktu Notarialnego.

W ocenie Miasta, bez zawartej Ugody Miasto nie byłoby w stanie sprostać "zasadzie prawidłowej gospodarki" gminnym zasobem nieruchomości, nie osiągnęłoby tym samym ani maksymalnych korzyści ekonomicznych z punktu widzenia właściciela ani też żadnej użyteczności społecznej.

Dlatego też zdaniem Miasta zawarcie przedmiotowej Ugody i złożenie w związku z Ugodą szeregu oświadczeń i zobowiązań (oraz ich wypełnienie) stanowiło przejaw działania Miasta w jego własnym interesie, a nie na rzecz Spółki. W analizowanej sprawie, w ocenie Miasta po jego stronie nie wystąpiło więc świadczenie usług ponieważ brak było tu beneficjenta usługi - konsumenta.

Kwestia braku beneficjenta w kontekście potwierdzenia, czy dane świadczenie stanowi świadczenie usług była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa TSUE. Przykładowo, w wyroku z 18.12.1997 r. w sprawie C-384/95 Landboden Agrardienste GmbH & Co., TSUE podkreślił, że: "świadczenie usług nie może mieć (...) miejsca bez ustalenia konsumenta, tj. podmiotu będącego beneficjentem danej usługi." Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyrokach w sprawach C-102/86 Apple and Pear Development Council oraz C-16/93 Tolsma.

W analizowanej sprawie, brak jest także odpłatności za oświadczenia/zobowiązania Miasta poczynione w Ugodzie. Jedyne zapisy o odpłatności jakie zawiera Ugoda dotyczą obowiązków Miasta i zawierają się w czynnościach wyszczególnionych wyżej jako czynności (i). W tym miejscu Wnioskodawca pragnie ponownie wskazać, że aby dane świadczenie mogło zostać uznane za "świadczenie usług" podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

(i) musi zostać zidentyfikowane konkretne świadczenie, (ii) które jest wykonywane na rzecz konkretnego, zindywidualizowanego nabywcy będącego jego beneficjentem/konsumentem, (iii) za odpłatnością (z wyjątkami określonymi w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT), a (iv) wykonawcą takiego świadczenia jest podatnik podatku VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, w analizowanej sprawie niespełnione są aż dwa warunki spośród wskazanych wyżej (i) - (iv), a mianowicie:

1. - warunek (ii) - nie występuje tu konkretny, zindywidualizowany nabywca będący beneficjentem/konsumentem świadczenia. Wszelkie oświadczenia i zobowiązania Miasto dokonało bowiem we własnym interesie i w celu prowadzenia prawidłowej gospodarki gminnym zasobem nieruchomości, a nie na rzecz Spółki.
2. - warunek (iii) - nie występuje tu także odpłatność na rzecz Miasta w związku z zawartą Ugodą.

Gdyby Dyrektor KIS uznał, że beneficjentem/konsumentem wszystkich lub niektórych oświadczeń, zobowiązań Miasta wynikających z Ugody jest Spółka, wówczas w ocenie Miasta, po stronie Wnioskodawcy również nie wystąpi świadczenie usług, które należy opodatkować dla celów podatku VAT. A to dlatego, że w takim przypadku zastosowanie znajdzie wyłączenie z opodatkowania na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ zawarcie Ugody przez Miasto wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej Miasta jako podatnika podatku VAT.

Analizując treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, zauważyć bowiem należy, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy tego przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, świadczenie tych usług musi się bowiem odbyć bez związku z potrzebami prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

Jak wskazano wyżej, w odniesieniu do Miasta, w świetle posiadanych przez Miasto interpretacji indywidualnych (Interpretacja z 2014 r. i Interpretacja z 2022 r.) oraz w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, nie ulega wątpliwości, że w zakresie gospodarowania nieruchomościami Miasto posiada status podatnika podatku VAT. Wszelkie czynności, które dokonuje Miasto w związku z gospodarowaniem zasobem nieruchomości, w związku z pozyskaniem nowych nieruchomości, czy też w związku z regulowaniem sytuacji nieruchomości o niepewnym stanie prawnym - są wykonywane dla celów działalności gospodarczej podatnika. A w tym miejscu warto także zaznaczyć, że nieruchomość opisana w §1 B Aktu Notarialnego, którą Miasto nabyło od Spółki, była już w momencie podpisania Ugody przeznaczona przez Miasto do sprzedaży.

Wszystko to wskazuje więc na nierozerwalny związek oświadczeń i zobowiązań Miasta z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Wnioskodawcę jako podatnika VAT. W efekcie, zdaniem Miasta nie wystąpiły w analizowanej sytuacji przesłanki aby po stronie Miasta można było stwierdzić, że świadczyło ono nieodpłatne usługi na cele inne niż jego działalność gospodarcza. W ocenie Wnioskodawcy, nie można także stwierdzić, że Miasto dokonało dostawy nieruchomości w opisanym stanie faktycznym. Miasto nie władało bowiem wcześniej nieruchomościami opisanymi w Akcie Notarialnym (§1 A i §1 B) jak właściciel. Jak wynika ze stanu faktycznego od dnia aportu przez Skarb Państwa do Spółki nieruchomości te znajdowały się we władaniu Spółki. Dopiero z dniem 31 sierpnia 2023 r. nieruchomość znajdująca się przy ul. [...] (opisana w §1 B Aktu Notarialnego) została wydana przez Spółkę na rzecz Miasta.

Konsekwentnie, w ocenie Miasta nie było ono także zobowiązane do rozliczenia należnego podatku VAT.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 28 stycznia 2026 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.1063.2025.1.OS uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu przywołał treść art. 2 pkt 22, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 art. 15 ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm., dalej także: u.p.t.u.) oraz art. 13 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 z późn. zm., dalej także: Dyrektywa 2006/112/WE). Dyrektor KIS wskazał, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

1. - podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
2. - podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.

Dyrektor KIS wyjaśnił, że z opisu sprawy wynika, iż Strona zawarła ugodę w formie aktu notarialnego z T. Spółka z o.o., dotyczącą nieruchomości opisanych we wniosku jako nieruchomość w § 1A i nieruchomość w §1B. Jak wynika z opisu sprawy miedzy stronami trwał spór dotyczący własności opisanych działek. Z uwagi na trwający proces komunalizacyjny zachodziła niepewność co do stanu prawnego opisanych nieruchomości, wyłączająca możliwość gospodarowania nimi oraz plany inwestycyjne, co bezpośrednio przekłada się na postępującą degradację i niszczenie tych nieruchomości.

Zgodnie z zawartą ugodą Pełnomocnik Miasta w imieniu i na rzecz Miasta oraz reprezentant Spółki w imieniu i na rzecz Spółki oświadczyli, że zawierają Ugodę, w ten sposób, że:

1. - Miasto, biorąc pod uwagę dobrą wiarę Spółki z chwili nabycia nieruchomości zrzeka się wszelkich roszczeń związanych z nabyciem opisanych wyżej nieruchomości przez Spółkę, w szczególności roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, wobec opisanej w §1 A nieruchomości,
2. - wskutek zawarcia niniejszej Ugody i poczynionych w niej oświadczeń o zrzeczeniu się roszczeń oraz mając na uwadze rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, nieruchomość w §1 A objęta księgą wieczystą [...] została skutecznie nabyta przez Spółkę na podstawie przeniesienia własności nieruchomości w drodze aportu, przez Skarb Państwa, w zamian za objęcie udziałów w Spółce przez Skarb Państwa, i Spółka do dzisiaj pozostaje jej właścicielem,
3. - Gmina zobowiązuje się, że nie będzie podważała tytułu własności Spółki do nieruchomości w §1A,
4. - Spółka w zamian za zrzeczenie się przez Miasto wszelkich roszczeń co do opisanej nieruchomości w §1A oraz w związku ze wszelkimi uzgodnieniami zawartymi w niniejszej Ugodzie, w celu uchylenia niepewności co do stanu prawnego nieruchomości w § IB, przenosi własność nieruchomości w §1B, w stanie wolnym od obciążeń oraz praw i roszczeń osób trzecich (za wyjątkiem ujawnionych w niniejszej Ugodzie lub aktualnie wpisanymi w księdze wieczystej) na rzecz Miasta, a Miasto powyższe nabywa,
5. - w związku z powyższym przeniesieniem własności nieruchomości w §1 B Spółka zrzeka się wszelkich roszczeń co do tej nieruchomości, w tym ewentualnych roszczeń o nakłady lub innych roszczeń wynikających z jej nabycia oraz posiadania jej w dobrej wierze, w tym ewentualnego roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stosunku do nieruchomości w § 1B,
6. - w zamian za zrzeczenie się przez Spółkę roszczeń do nieruchomości w § 1B oraz w związku z powyższym przeniesieniem własności tej nieruchomości Miasto zobowiązuje się do zapłaty na podstawie niniejszej Ugody na rzecz Spółki kwoty w wysokości 4.511.000,00 zł (cztery miliony pięćset jedenaście tysięcy złotych),
7. - Strony oświadczyły, że powyższa Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia między Miastem i Spółką związane z powyższymi nieruchomościami i nie będą w przyszłości podnosić żadnych innych roszczeń w zakresie spraw objętych niniejszą Ugodą,
8. - Strony oświadczyły, że wydanie nieruchomości opisanej w §1B na rzecz Miasta nastąpi nie wcześniej niż w dniu 31 lipca 2023 roku oraz nie później niż do dnia 31 sierpnia 2023 roku; koszty i ciężary związane z nieruchomością strona nabywająca ponosić będzie od chwili wydania, zaś pożytki i inne dochody związane z nieruchomością opisaną w §1B strona nabywająca będzie pobierać od dnia następnego po dniu wydania,
9. - Miasto zobowiązuje się odstąpić od złożenia skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
10. - Miasto, w celu nabycia nieruchomości w §1B, zgodnie ze zobowiązaniem wynikającym z zawartej ugody dokonało zapłaty na rzecz Spółki kwoty w wysokości 4.511.000,00 zł,
11. - Miasto nie wniosło w ustawowym terminie skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności opisanych nieruchomości z mocy prawa przez Miasto.

W wyniku podejmowanych przez Strony czynności obecnie z ksiąg wieczystych wynika, że:

1. - Spółka zgodnie z księgą wieczystą [...] jest ujawniona jako właściciel nieruchomości przy ul. [...],
2. - Miasto zgodnie z księgą wieczystą [...] jest ujawnione jako właściciel nieruchomości przy ul. [...],
3. - nie istnieją ostrzeżenia co do niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie obu powyższych nieruchomości.

Organ interpretacyjny zauważył pojęcie usługi w prawie polskim zostało zdefiniowane bardzo szeroko. Ponadto, pomocniczo należy przywołać art. 25 Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym: Świadczeniem usług jest każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zobowiązaniowego, które niekoniecznie polega na fizycznym wykonaniu jakiekolwiek czynności lub podjęcia działania. Dyrektywa obejmuje definicją świadczenia usług również zobowiązanie do zaniechania działania bądź do tolerowania czynności lub sytuacji.

Wobec tego, każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania lub sytuacji stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1. - w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2. - świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.

Przy czym z treści powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Dyrektor KIS nadmienił, że w świetle art. 353 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm., dalej także: Kodeks cywilny): Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.

Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu, polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji). Na świadczenie mogą się również składać jednocześnie zachowania polegające na działaniu oraz na zaniechaniu.

Dyrektor KIS stwierdził, że za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

1. - istnieje związek prawny między dostawcą towaru i jego odbiorcą / między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
2. - wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę / usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz odbiorcy towaru / usługobiorcy,
3. - istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
4. - odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
5. - istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W związku z powyższym organ interpretacyjny uznał, że świadczenie Miasta na rzecz Spółki w postaci zaniechania dochodzenia swoich praw do nieruchomości w §1A i zrzeczenie się wszelkich roszczeń związanych z nabyciem nieruchomości przez Spółkę, odstąpienie od podważania tytułu własności do nieruchomości, należy traktować jako świadczenie za wynagrodzeniem podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż istnieje związek miedzy wymienionymi ww. czynnościami a otrzymaniem świadczenia wzajemnego. Jak bowiem wynika z opisu sprawy Spółka w zamian za zrzeczenie się przez Miasto wszelkich roszczeń co do opisanej w §1 A nieruchomości oraz w związku ze wszelkimi uzgodnieniami zawartymi w niniejszej Ugodzie, zrzeka się wszelkich roszczeń co do nieruchomości w §1B, w tym ewentualnych roszczeń o nakłady lub innych roszczeń wynikających z jej nabycia oraz posiadania jej w dobrej wierze, oraz w celu uchylenia niepewności co do stanu prawnego nieruchomości opisanej w § IB przenosi własność nieruchomości opisanej w §1B, na rzecz Miasta, a Miasto powyższe nabywa.

Przedmiotowa transakcja ma charakter ekwiwalentny - świadczenie jednej strony stosunku zobowiązaniowego następuje w zamian za odpowiadające mu określone świadczenie drugiej strony. Tym samym w opisanej sprawie wystąpi element wzajemności, konieczny aby uznać, że zaniechanie dochodzenia swoich praw do nieruchomości i odstąpienie od wszelkich roszczeń oraz uznanie własności prawnej do danej nieruchomości stanowi świadczoną usługę.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wzajemne ustępstwa i niedochodzenie wszelkich roszczeń oraz uznaniu własności prawnej nieruchomości. Jak stwierdzono wyżej, świadczeniem jest każde zachowanie polegające na działaniu, zaniechaniu działania lub znoszeniu (tolerowaniu) określonej sytuacji lub stanu rzeczy. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usług przez Stronę, gdyż w zamian za zaniechanie dochodzenia swoich praw do nieruchomości w § 1A i zrzeczenie się wszelkich roszczeń związanych z nabyciem opisanej nieruchomości przez Spółkę, Spółka uzyskuje bezpieczeństwo prawne w odniesieniu do przysługujących jej praw do nieruchomości w związku z zwartą ugodą. W analizowanej sprawie istnieje związek prawny między Gminą i Spółką, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne.

W konsekwencji, zrzeczenie się przez Stronę wszelkich roszczeń związanych z nabyciem nieruchomości przez Spółkę oraz uznaniu własności prawnej nieruchomości, należy traktować jako określone świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W analizowanej sprawie spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wykonywanymi przez Gminę czynnościami a świadczeniem wzajemnym ze strony Spółki, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wykonane przez Skarżącą czynności w związku z zawartą ugodą, stanowią czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym przedstawione w opisie sprawy czynności dokonane w związku z zawartą ugodą, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 u.p.t.u.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 28 stycznia 2026 r. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła:

1. • naruszenie prawa materialnego:
2. - art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania polegającą na ich zastosowanie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do uznania przez Dyrektora KIS, że przedstawione w opisie sprawy czynności Miasta dokonane w związku z zawartą Ugodą podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, w sytuacji w której nie istnieje związek pomiętą czynnościami wykonywanymi przez Miasto a świadczeniem wzajemnym ze strony Spółki ponieważ Miasto postępując zgodnie z Ugodą i odstępując od roszczeń względem nieruchomości opisanej w §1A Aktu Notarialnego nie działało na rzecz Spółki, ale w swoim interesie, natomiast w związku z nabyciem przez Miasto nieruchomości opisanej w §1B Aktu Notarialnego Miasto uiściło kwotę w wysokości 4.511.000,00 zł;
3. - art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania polegającą na braku jego zastosowania w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuznaniu przez Dyrektora KIS, że czynności dokonane przez Miasto w związku z zawartą Ugodą nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie wyłączenia z opodatkowania przewidzianego w tym przepisie dla nieodpłatnego świadczenia usług w celu działalności gospodarczej;
4. • naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy;
5. - art. 14c § 1 i § 2 w związku z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm., dalej także jako: O.p.), poprzez nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w związku z wybiórczym podejściem i pominięciem podnoszonych okoliczności, według których: (i) Skarżąca w związku z nieruchomościami podejmuje szereg działań, a wśród nich pozyskiwanie nowych nieruchomości i regulacja stanów prawnych, (ii) z Aktu Notarialnego wynika, że Skarżąca była zobowiązana do zapłaty kwoty 4.511.000,00 zł za nieruchomość opisaną w §1B Aktu Notarialnego oraz (iii) Skarżąca kwotę tą uiściła w dniu 26 maja 2023 r.;
6. - art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych ze względu na pominięcie okoliczności opisanych przez Skarżącą we Wniosku i wybiórcze podejście, a także przyjęcie zasady wykładni profiskalnej.

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o:

1. 1. uwzględnienie skargi w całości oraz na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej także jako: p.p.s.a.), uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości;
2. 2. zasądzenie od Dyrektora KlS na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla interpretację w całości albo w części jeżeli stwierdzi: (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 151 p.p.s.a., w przypadku niestwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi na interpretację w całości albo w części, skarga podlega oddaleniu w całości albo w części.

W realiach niniejszej sprawy przypomnieć trzeba, iż zgodnie z art. 14b § 2 O.p. wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 O.p.).

Z kolei stosownie do przepisu art. 14c § 1 O.p., interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.).

Nie budzi zatem wątpliwości, że organ interpretacyjny winien wyczerpująco i kompleksowo odnieść się do stanowiska wnioskodawcy, a przedstawiając własny pogląd w sprawie zobowiązany jest go rzetelnie i konkretnie uzasadnić. Przy czym argumentacja ta nie może ograniczać się wyłącznie do powołania przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie. Pominięcie w wydanym rozstrzygnięciu elementów ważkich z punktu widzenia oceny stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, świadczy o wadliwym działaniu organu w sprawie i stanowi istotne naruszenie procedury, w wyniku którego to uchybienia strona nie dostaje wystarczającej informacji prawnej o przysługujących jej prawach lub ciążących na niej obowiązkach.

Tym samym brak pełnego odniesienia się przez organ do zajętego we wniosku stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji indywidualnej uniemożliwia realizację celu wydania tej interpretacji, czyli uzyskania przez podatnika rzetelnej i pełnej informacji o jego sytuacji prawnopodatkowej w konkretnym stanie faktycznym. Uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej, spełniające wymagania wynikające z art. 14c § 2 O.p. powinno zatem zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko, ale również wyjaśnienie znaczenia tych przepisów w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), ze wskazaniem jego istotnych znamion (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 17 maja 2017r., sygn. akt I SA/Po 1066/16; w Krakowie z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 921/22; w Szczecinie z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 464/17; wyroki NSA: z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1271/18; z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2421/18 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywołany pogląd jest powszechnie i jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Przypomnieć należy, że Skarżąca wystąpiła o uzyskanie interpretacji indywidualnej w zakresie pytania – czy w związku z zawartą Ugodą i co za tym idzie wypełnieniem przez Miasto jego zobowiązań wynikających z zawartej Ugody i złożeniem oświadczeń wynikających z zawartej Ugody, Miasto wykonało czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z tytułu których powinno rozliczyć podatek należny.

Sąd zauważa, że udzielenie odpowiedzi na sformułowane pytanie we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wymagało od organu interpretacyjnego przeprowadzenia analizy wszystkich elementów opisanego stanu faktycznego w kontekście odpowiednich przepisów. W tym wypadku przytoczonych przez organ interpretacyjny przepisów u.p.t.u. (art. 2 pkt 22, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 art. 15 ust.

1. 6) oraz Dyrektywy 2006/112/WE, w szczególności jej art. 13 ust. 1.

Sąd stwierdza, że organ interpretacyjny powołał się na treść art. 15 ust. 1 u.p.t.u. (Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności), art. 15 ust. 2 u.p.t.u. (Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych), art. 15 ust. 6 u.p.t.u. (Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych) oraz art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE) - jednakże ograniczył się jedynie do przytoczenia ich treści, uchylając się od przeprowadzenia wyczerpującej wykładni, kontekście przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego.

Ma to kluczowe wpływ na wynik kontroli legalności rozpoznawanej sprawy, gdyż art. 15 ust. 6 u.p.t.u. jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE.

Zgodnie bowiem z akapitem pierwszym art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE zasadą jest, że: Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Wyjątek od tej zasady został określony w akapicie drugim art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE (Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji) oraz akapicie trzecim art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Oznacza to, że organ interpretacyjny w żaden sposób nie wyjaśnił w jaki sposób podejmowane przez Gminę czynności polegające na pozyskaniu przedmiotowej nieruchomości i regulacji jej stanu prawnego stanowią przejaw działalności gospodarczej prowadzonej przez Gminę.

Sąd zwraca uwagę, że definicja działalności gospodarczej w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług jest określona w cytowanym wyżej art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Istotą uznania działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. jest podejmowanie aktywnych działań. Samo podejmowanie handlowych czynności prawnych nie powinno przesądzać o charakterze działalności, jeżeli brakuje elementów związanych z ciągłością i zorganizowaniem danej działalności. Jednakże liczba przeprowadzonych transakcji przez podmiot może, wraz z innymi okolicznościami (takimi jak zorganizowanie i ciągłość transakcji), świadczyć o tym, że dana działalność posiada przymioty działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 28 listopada 2014 r., I FSK 1899/13, «Lex» nr 1590759).

Sąd zauważa, że dla przyjęcia wykonywania roli handlowca przez dany podmiot (w rozpoznawanej sprawie byłaby to Gmina) należy ustalić, czy wykonywał on czynności w sposób profesjonalny oraz zorganizowany, dążący do osiągnięcia pewnego celu ekonomicznego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27 września 2017 r., I SA/Po 773/17, «Lex» nr 2366385). Analogiczne stanowisko prezentuje również doktryna prawa podatkowego (por. T. Szuladziński, Podatnik VAT w nieprofesjonalnym obrocie gospodarczym – istotna zmiana interpretacji, «Nowy Przegląd Notarialny» 3/2011, s. 85-89, oraz T. Szuladziński, Definicja podatnika a opodatkowanie sprzedaży nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych i VAT, «Nowy Przegląd Notarialny» 4/2005, s. 87).

Nie można przecież uznać działalności za profesjonalną, jeżeli składa się tylko z jakichś pojedynczych, niepowiązanych ze sobą części, bez dążenia do osiągnięcia celu ekonomicznego. Każda działalność w obrocie gospodarczym powinna być uzasadniona osiągnięciem pewnego celu ekonomicznego (por. P. Gajewski, Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Zeszyty Prawnicze 21.3 / 2021, s. 176)

Rację ma zatem Skarżąca zarzucając organowi interpretacyjnemu naruszenie art 14c § 1 i § 2 w związku z art. 14b § 1 O.p. poprzez pominięcie w zaskarżonej interpretacji indywidualnej następujących okoliczności, które zostały przedstawione przez Miasto w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej: (i) Skarżąca w związku z nieruchomościami podejmuje szereg działań, a wśród nich pozyskiwanie nowych nieruchomości i regulacja stanów prawnych, (ii) z Aktu Notarialnego wynika, że Skarżąca była zobowiązana do zapłaty kwoty 4.511.000,00 zł za nieruchomość opisaną w §1B Aktu Notarialnego oraz (iii) Skarżąca kwotę tą uiściła w dniu 26 maja 2023 r.

Zdaniem Sądu brak odniesienia się przez Dyrektora KIS do przytoczonych okoliczności ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż w przypadku Ugody zawartej pomiędzy Miastem i Spółką, nie należy dokonywać wyodrębniania poszczególnych czynności służących realizacji Ugody dla potrzeb podatku VAT w sposób wybiórczy i oderwany od sensu ekonomicznego Ugody, jak czyni to organ interpretacyjny. Wybiórcza ocena poszczególnych czynności wypacza bowiem sens ekonomiczny Ugody, co jak wskazano wyżej może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. uznanie, że czynności dokonane w związku z zawartą Ugodą podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 u.p.t.u.

Sąd podkreśla, że organ interpretacyjny zupełnie również pominął okoliczność, że działalność gospodarcza prowadzona przez Gminę musi charakter ciągły, być nakierowana na osiągniecie zysku i musi prowadzić do znaczących zakłóceń konkurencji. Dyrektor KIS nie wyjaśnił również, w jaki sposób w przypadku Ugody zawartej pomiędzy Miastem i Spółką należy dokonać wyodrębniania poszczególnych czynności służących realizacji Ugody dla potrzeb podatku VAT. Tym samym organ interpretacyjny, w sposób wybiórczy i oderwany od sensu ekonomicznego Ugody ocenił, przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny.

Organ w żaden sposób nie wyjaśnił również dlaczego uznał, że czynności dokonane w związku z zawartą ugodą podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 u.p.t.u., w sytuacji gdy to Gmina była zobowiązana do zapłaty kwoty 4.511.000,00 zł za nieruchomość opisaną w §1B Aktu Notarialnego i kwotę tę uiściła w dniu 26 maja 2023 r., czym naruszył dyspozycję art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p.

Sąd zauważa, że organ interpretacyjny pomijając wskazane wyżej elementy stanu faktycznego tak naprawdę nie wyjaśnił, dlaczego negatywnie ocenił stanowisko Skarżącej. W następstwie powyższego, przedwczesna byłaby kontrola trafności sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Rozpatrując ponownie wniosek organ wyda interpretację, z uwzględnieniem wskazań i ocen prawnych wyrażonych przez Sąd w niniejszym wyroku. Dyrektor KIS winien wyczerpująco i kompleksowo odnieść się do stanowiska Wnioskodawcy, a przedstawiając własny pogląd w sprawie zobowiązany jest go rzetelnie i konkretnie uzasadnić powołując mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.

Uznając za zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację w całości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł. db