Uzasadnienie
W dniu 29 grudnia 2003 r. Stowarzyszenie A w C. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi skargę na akt Zarządu Powiatu w K. z dnia [...]. Aktem tym Zarząd Powiatu w K. postanowił odrzucić wniosek skarżącego o wypłatę dotacji dla [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w K. Powołując się na art. 16 ust. 1 pkt. 4 i art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74,poz. 369 z późn.zm.) Stowarzyszenie (prowadzące wskazane wyżej Liceum) domagało się uchylenia zaskarżonego aktu oraz zobowiązania organu powiatu do wypłacenia dotacji dla skarżącego w wysokości określonej przepisami prawa. W jego ocenie akt organu powiatu opiera się na błędnej interpretacji art. 90 ust. 2 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 67,poz. 329 z późn.zm.).Z ostrożności procesowej skarżący podniósł także, iż nie został pouczony o środkach zaskarżenia przysługujących mu od wydanego przez zarząd powiatu aktu.
Gdyby więc doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, wnosił o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Do skargi załączono także wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skierowane do organu powiatu.
Zarząd powiatu w K. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł także, iż w jego ocenie skarga jest niedopuszczalna, albowiem skarżący wbrew przepisom art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270) złożył skargę przed wyczerpaniem środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku przed złożeniem odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W wyniku wezwania do usunięcia naruszenia prawa Zarząd Powiatu przychylił się do wezwania w tym sensie, iż uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę Staroście [...] do rozpoznania. Ten ostatni wydał w dniu [...] decyzję, od której strona mimo pouczenia nie złożyła odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Zaskarżony akt został wydany wskutek złożenia przez skarżącego w dniu 15 września 2003 r. do Zarządu Powiatu w K. wniosku o wypłatę dotacji dla [...] Liceum Ogólnokształcącego Stowarzyszenia [...] w K. Akt ten został opatrzony pieczęcią nagłówkową Zarządu Powiatu i organ ten został wskazany jako podmiot, od którego rozstrzygnięcie to pochodzi. Jednocześnie jednak z jego treści (i z treści akt administracyjnych) nie wynika, aby był on wynikiem działania organu kolegialnego. Został on podpisany przez Przewodniczącego Zarządu Powiatu, będącego jednocześnie Starostą Powiatu. W jego treści nie wymieniono personaliów członków zarządu, którzy brali udział w jego podejmowaniu. Zawiera on oznaczenie strony, do której jest skierowany, rozstrzygnięcie (odrzucenie wniosku) i uzasadnienie, w którym wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawarto wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione.
W dniu 27 listopada 2003 r. strona skarżąca wezwała Zarząd Powiatu do usunięcia naruszenia prawa, domagając się wypłaty dotacji.
W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 19 grudnia 2003r. opatrzonym pieczęcią nagłówkową Starosty [...] i podpisanym przez Starostę poinformowano stronę, iż Zarząd Powiatu w K. postanowił przekazać sprawę Staroście [...] jako organowi właściwemu z mocy art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz. 1592 z późn.zm.) do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej.
W dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję, którą odmówił udzielenia dotacji za okres od 1 września 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. [...] Liceum Ogólnokształcącemu w K., dla którego organem prowadzącym jest skarżący. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w sprawie nią wszczętej nie zostało do tego dnia zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1, art.85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153,poz. 1271 z późn.zm.) i art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa ta podlegała zatem rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W każdym przypadku przed rozpoznaniem skargi Sąd winien ocenić jej dopuszczalność. Oceniając dopuszczalność skargi w tej sprawie przede wszystkim należy ustalić, jaki organ wydał zaskarżony akt i czy przysługiwały od niego stronie środki zaskarżenia.
Organami powiatu zgodnie z art. 8 ust. 2 powołanej ustawy o samorządzie powiatowym jest rada powiatu i zarząd powiatu. Zarząd powiatu jest organem kolegialnym (art. 26 ust.2 i art. 27 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym). Jego rozstrzygnięcia mogą mieć formę uchwał (podejmowanych zwykłą większością głosów - art. 13 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym) bądź w sprawach indywidualnych, ale tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie -decyzji (art. 38 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym). Decyzje takie podpisuje starosta, a wymienia się w niej z imienia i nazwiska członków zarządu, biorących udział w jej wydaniu (art. 38 ust. 2 a ustawy o samorządzie powiatowym). W indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu i niezastrzeżonych do właściwości zarządu decyzje wydaje starosta (art. 38 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym).
W treści zaskarżonego aktu wymieniono z imienia i nazwiska tylko jednego członka Zarządu Powiatu w K. -jego przewodniczącego, będącego jednocześnie starostą (art. 26 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym). Z akt administracyjnych nie wynika również, aby w wydaniu aktu brali udział inni członkowie zarządu, a zatem, aby było to rozstrzygnięcie podejmowane kolegialnie. Mimo wskazania w treści rozstrzygnięcia jako organu wydającego akt Zarządu Powiatu jest to w istocie akt wydany przez Starostę [...]. Aktem tym, kierowanym do oznaczonego indywidualnie adresata odmówiono mu przyznania określonego uprawnienia (wypłaty dotacji). Skoro nie jest to uchwała organu powiatu (uchwała pochodzić bowiem musi od organu kolegialnego) i ponadto akt ten dotyczy sprawy indywidualnej, to nie ma do niego zastosowania tryb przewidziany w art.87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (art. 89 ustawy o samorządzie powiatowym). Nie ma więc podstawy do wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 87 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie powiatowym).
Zgodnie z art. 90 ust. 2 powołanej ustawy o systemie oświaty niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują dotacje z budżetu powiatu. W celu uzyskania dotacji winny one złożyć w odpowiednim, wskazanym w ustawie terminie informację dotyczącą planowanej liczby uczniów. Informację tę podają organowi właściwemu do udzielania dotacji i jest to warunek jej uzyskania (art. 90 ust. 2 a ustawy o systemie oświaty). Ze sformułowania zawartego w powołanym art. 90 ust. 2 a ustawy o systemie oświaty wynika, iż udzielenie dotacji należy do kompetencji władczych właściwego organu samorządu terytorialnego. Organ ten bowiem udziela dotacji po sprawdzeniu, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki. Uprawnienie do dofinansowania działalności z budżetu powiatu nie wynika zatem wprost z ustawy. Zaskarżony akt nie może więc być uznany za akt, o którym mowa w art. 16 ust.1 pkt. 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (obecnie art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nie ma do niego tym samym zastosowania art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym(obecnie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zaskarżony akt nosi przy tym wszelkie niezbędne cechy, pozwalające uznać go za decyzję w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Jest to bowiem jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach normy prawnej dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podjęte przez ten organ w sferze stosunków zewnętrznych. Posiada ono minimum elementów decyzji: oznaczenie organu, strony i rozstrzygnięcie oraz jego uzasadnienie (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2001 r., sygn. V SA 2938/99,opubl. w Wyd. Prawniczym Lex Temida(CD) pod nr 51259).Stronie przysługiwał zatem od tego rozstrzygnięcie środek odwoławczy w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (i to zarówno przy przyjęciu, iż była to decyzja Zarządu, jak i decyzja Starosty -art. 38 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym). Strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, tym samym jej skarga do Sądu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd zauważa przy tym, iż strona nie została prawidłowo pouczona o przysługujących jej środkach odwoławczych. Obowiązek taki spoczywa na organie administracji publicznej z mocy art. 107 § 1 k.p.a. Błędne pouczenie (lub brak pouczenia) nie może szkodzić stronie (art. 112 k.p.a.). Oznacza to, iż strona po powzięciu informacji o faktycznie przysługujących jej środkach zaskarżenia może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do ich złożenia. Niewyczerpanie środków zaskarżenia (niezależnie od przyczyn tego zaniechania) stanowi zaś zawsze o niedopuszczalności skargi do Sądu (por. też poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 1998 r. sygn. IV SA 792/96, opubl. w LEX TEMIDA pod. Nr 45670 i postanowieniu z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt III SA 6382/97, opubl. tamże pod Nr 43739).
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.
Wobec odrzucenia skargi już po doręczeniu jej odpisu organowi brak było podstaw do zwrotu wpisu (art. 232 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).