Wyrok WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2020 r., I SA/Łd 2/20

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I

Rozpoznanie

w dniu 21 kwietnia 2020 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Joanna Tarno przewodniczący
Sędzia WSA Bożena Kasprzak sprawozdawca
Sędzia WSA Paweł Kowalski

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., podstawie art. 216, art. 228 § 1 pkt 2 i § 2, art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900, ze zm.) - dalej: O.p., w związku z odwołaniem J. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] 2015r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 24000 zł, stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] 2015r.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wyjaśnił, iż w dniu [...] 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzją nr [...] wymierzył J. J. karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry w łącznej kwocie 24000 zł. Decyzja wysłana na adres strony doręczona została w trybie zastępczym w dniu 20.08.2015r. W dniu 15.10.2019r., tj. po upływie ponad 4 lat od dnia doręczenia zastępczego decyzji, J. J. zgłosiła się do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w celu zapoznania się z aktami sprawy o nr [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu 15.10.2019r. J. J. zapoznała się z aktami sprawy i wykonała fotokopie, co potwierdziła składając podpis na przedmiotowej decyzji. Następnie w dniu 25.10.2019. złożyła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...]2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.

Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin dla wniesienia odwołania oblicza się według przepisu art. 12 O.p., który stanowi w § 1 i 6, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. W przedmiotowej sprawie, jak podał organ, ostatni dzień terminu do wniesienia zażalenia przypadał na dzień 20 sierpnia 2015r., a zatem odwołanie nadane na poczcie w dniu 13 marca 2019r. złożone zostało z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia. W takim przypadku, na podstawie 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 235 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy. Uchybienie terminowi zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. J. tłumaczyła, że nie wiedziała o wydanej decyzji, bo nie docierały do niej jakiekolwiek awiza i że dopiero w dniu 02.10.2019r., gdy otrzymała upomnienie do zapłaty kary pieniężnej ze [...] Urzędu Skarbowego, "zaczęła drążyć, o co chodzi". Przyznała, że otrzymała dwa pisma urzędowe, dnia 10.04.2015r. i dnia 20.05.2015r., ale przekazała je przedstawicielowi firmy A, która miała zapewnić jej ochronę prawną. Wyjaśniła też, że wynajęła 3 m² powierzchni pod automaty, które stały tylko 3 dni i zostały zabrane przez UCS i że to był koniec automatów w lokalu oraz że z tego wynajęcia nie miała żadnych korzyści. Podniosła, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu, dowiedziała się dopiero 25.10.2019r. po przejrzeniu akt.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wskazania także wymaga, że sąd administracyjny orzeka na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, które w niniejszej sprawie jest przedmiotem skargi, należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie. Tak więc, skarga na takie postanowienie mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie naruszył bowiem przepisów materialnych i procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu jest stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżąca uchybiła 14 - dniowemu terminowi do wniesienia odwołania.

Powyższą kwestię regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) – dalej O.p. Zgodnie z art. 223 § 2 cyt. ustawy O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Z kolei w myśl art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

O ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Treść tego przepisu została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi.

Organ, jak wynika z akt sprawy, decyzję z dnia [...] 2015 r. prawidłowo wysłał adresatowi, tj. stronie skarżącej i doręczył w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 20 sierpnia 2015 r. Przesyłka zawierająca decyzję została awizowana przez doręczyciela w dniu 6 sierpnia 2015 r. i powtórnie w dniu 14 sierpnia 2015 r., a następnie w dniu 24 sierpnia 2015 r. zwrócona do nadawcy. Przy czym doręczyciel we właściwym punkcie zwrotnego poświadczenia odbioru wskazał, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, zaś awiza pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Podkreślić przy tym należy, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Co prawda możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 194 § 3 O.p.), ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu, spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżąca takiego dowodu nie przedłożyła. Organ dysponował adresem skarżącej wskazanym na przesyłce, pod tym adresem prowadził czynności w toku postępowania podatkowego z udziałem strony, która nie wskazywała innego miejsca doręczenia korespondencji w trakcie tego postępowania.

Wersji skarżącej, iż nie docierały do niej jakiekolwiek awiza nie potwierdzają żadne argumenty, które można uznać za przekonujące. Twierdzenie skarżącej, iż listonosz dwukrotnie nie zostawił awiza, są gołosłowne. Skarżąca sama stwierdziła, że w toku postępowania podatkowego odbierała korespondencję organu podatkowego kierowaną na ten sam adres w dniach 10 kwietnia 2015 r. i 20 maja 2015 r. Nie ma zatem żadnych racjonalnych przesłanek przemawiających za twierdzeniem, że w przypadku korespondencji zawierającej decyzję kończącą postępowanie listonosz dwukrotnie nie pozostawił awiza.

Zdaniem Sądu, obalenie domniemania doręczenia decyzji w trybie zastępczym nie jest możliwe poprzez zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w jej skrzynce pocztowej.

Sąd dokonał oceny zwrotnego potwierdzenia przesyłki, znajdującego się w aktach sprawy i uznał, że dokument ten zawiera wszelkie niezbędne informacje zarówno co do sposobu awizowania, dat tej czynności, wreszcie zwrotu przesyłki do nadawcy oraz podpisy – parafki doręczyciela. Dlatego Sąd stwierdza, iż wniosek organu odwoławczego, że przesyłka kierowana do skarżącej została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 20 sierpnia 2015 r., tj. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia i pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym, jest w pełni uzasadniony.

W tej sytuacji 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji z [...] 2015 r. minął w dniu 3 września 2015 r. Należy przy tym zaznaczyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pojawiła się błędnie wskazana data, do której odwołanie powinno zostać złożone (20.08.2019 r. zamiast 3.09.2019 r.) oraz nieprawidłowa data wpływu odwołania skarżącej (13.03.2019 r. zamiast 25.10.2019 r.), ale w ocenie Sądu pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż w tym samym uzasadnieniu wcześniej wskazano prawidłowe daty ww. zdarzeń. Odwołanie, co jest poza sporem, zostało wniesione w dniu 25 października 2019 r., a to oznacza, że zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia i w tej sytuacji organ - zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - został przez ustawodawcę zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę. Z uwagi na brak wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie orzeczono o kosztach.

mko