Uzasadnienie
W dniu 10 lutego 2014 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiające podatnikowi wszczęcia postępowania w przedmiocie dokonania żądanego zwrotu podatku od towarów i usług.
W skardze zawarto wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i wyjaśnień udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich emerytury w łącznej kwocie 2.260 zł oraz prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, która jednak według jego oświadczenia przynosi straty. Wnioskodawca wskazał, że oboje rodzice są schorowani (mama onkologicznie) i wymagają leczenia i rehabilitacji, wydatki na leki mamy wynoszą ok. 100 zł miesięcznie.
Skarżący mieszka w lokalu należącym do matki, o powierzchni 42 m2. Jest właścicielem samochodu marki Opel Combo z 2002 r. Nie posiada innego majątku ani oszczędności. Dokumentując ponoszone miesięcznie koszty utrzymania przedstawił rachunek za energię elektryczną w wysokości 55 zł miesięcznie oraz gaz 90 zł miesięcznie, z informacji udzielonych przez skarżącego do sprawy sygn. akt I SA/Łd 1522/13 wynika że opłata za czynsz wynosi około 500 zł.
Z nadesłanej kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że w okresie od listopada 2013 r. do stycznia 2014 r. miesięczne przychody z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wahały się w granicach 19.200 zł – 20.600 zł. Wnioskodawca udokumentował także stałe koszty prowadzonej działalności gospodarczej - ok. 1050 zł składki ZUS, 130 zł opłata za parking, usługi księgowe 190 zł, miesięczna opłata za pawilony handlowe 1.611 zł.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata, natomiast oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia 12 maja 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw, w którym wniósł o umorzenie kosztów sądowych w wysokości 100 zł. Do sprzeciwu załączył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 r. wraz z informacją o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej (PIT/B), z których wynika, że poniósł stratę w wysokości 16.827,08 zł. Ponadto złożył trzy dokumenty wpłat gotówkowych na rachunek w Banku A z dnia 8 listopada 2013 r. – wpłata 1.234,50 zł, z dnia 11 lutego 2014 r. – wpłata 363.79 zł, z dnia 25 marca 2014 r. – wpłata 363,77 zł. Skarżący oświadczył, że na rachunku bankowym posiada 7,98 zł "...za prowadzone konto i robione w nim przelewy...".
Skarżący ponownie wskazał, że jego rodzice są ciężko chorzy. Matka posiada drugą grupę inwalidzką. Poniósł, że płaci liczne należności: składki na ubezpieczenie społeczne, leki, opłaty za mieszkanie, wodę, energię elektryczną, wywóz śmieci, podatek gruntowy. Do sprzeciwu załączył przekaz pocztowy z dnia 25 kwietnia 2014 r. dotyczący wypłaty renty I. B. w wysokości 1.205,16 zł, dowód zapłaty czynszu w wysokości 541,44 zł, dowód zapłaty za zużycie gazu w wysokości 178,13 zł z dnia 12 maja 2014 r. oraz fakturę z dnia 12 maja 2014 r. dotyczącą należności za zakup leków przez matkę, w wysokości 95.73 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Z przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 P.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 P.p.s.a.).
Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co tym samym uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Niemniej jednak w ocenie sądu, w świetle przedstawionych okoliczności, poniesienie przez skarżącego całkowitych kosztów postępowania w niniejszej sprawie wiązałoby się z istotnym ograniczeniem możliwości poczynienia niezbędnych dla rodziny wydatków związanych z utrzymaniem, rehabilitacją oraz zakupem lekarstw dla matki i ojca skarżącego i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa, aczkolwiek jedynie w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.
Jednocześnie sąd zwraca uwagę, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem partycypacji strony w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dokonywane cyklicznie przez skarżącego wpłaty na rachunek bankowych (tytułem: "zasilenie konta") pozwalają przyjąć, że w ramach przychodów osiąganych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący jest w stanie wygospodarować ich część na pokrycie kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł, co tym samym uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
mko