Uzasadnienie
Spółka z o.o. "L." w Ł. dokonała importu mandarynek według 8 dokumentów SAD z 12, 15, 16, 17, 18 i 19 listopada 1999 r., wykazując podatek od towarów i usług w ogólnej kwocie 163.289 zł. Zapłaty należności celnych i podatkowych wynikających z podanych zgłoszeń celnych dokonano 17, 19, 22 i 25 listopada 1999 r. Na skutek wniosków Spółki z dnia 1 lutego 2000 r o zastosowaniu wobec importowanych towarów preferencyjnych stawek celnych, Dyrektor Urzędu Celnego w G. decyzją z dnia 29 lutego 2000 r. uznał wymienione zgłoszenia celne za nieprawidłowe i określił prawidłowe kwoty długu celnego, zarządzając zwrot cła. W związku z powyższym Spółka podaniem z dnia 3 lipca 2000 r., powołując się na art. 79 par. 2 Ordynacji podatkowej, wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości 8.164,50 zł.
Decyzją z dnia 13 czerwca 2002 r. Urząd Skarbowy w Ł., powołując się na art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, odmówił sprostowania obliczenia podatku od towarów i usług według wymienionych dokumentów celnych, stwierdzenia nadpłaty i dokonania zwrotu podatku w wysokości 8.164,50 zł. W uzasadnieniu podano, że podatnik wystąpił z wnioskiem dotyczącym nadpłaty po terminie przewidzianym w art. 11b, to jest miesiąca od dnia pobrania podatku przez organ celny. Natomiast wskazany przez podatnika art. 79 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawie.
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia 1 października 2002 r. Izba Skarbowa w (...) - po rozpatrzeniu odwołania spółki "L." - utrzymała w mocy wymienioną decyzję Urzędu Skarbowego. Izba Skarbowa zgodziła się z organem I instancji, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o nadpłacie, gdyż ma zastosowanie szczególny tryb postępowania uregulowany w art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług. Skoro podatek został pobrany w listopadzie 1999 r., a wniosek strona złożyła dopiero 3 lipca 2000 r., to naruszyła termin wymieniony w podanym przepisie; termin ten ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Podany w odwołaniu art. 171 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawie, gdyż wniosek Spółki do Urzędu Celnego w G. z 1 lutego 2000 r. dotyczył jedynie zastosowania preferencyjnych stawek celnych. Z jego treści nie wynikało, że dotyczy kilku spraw, lecz tylko określenia prawidłowej kwoty długu celnego; nie było w nim w ogóle mowy o podatku od towarów i usług. Ponadto został i tak złożony po upływie terminu jednego miesiąca od dnia pobrania podatku przez organ celny.
W skardze spółka "L." zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 11 ust. 2 i art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 80 par. 1 pkt 1 lit. "c" Ordynacji podatkowej przez błędne zastosowanie tych przepisów oraz naruszenie art. 171 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności strona podała, że miesięczny termin przewidziany do wystąpienia z żądaniem sprostowania obliczenia podatku o którym stanowi wskazany art. 11b, dotyczy sytuacji, gdy organ celny dokonuje sprostowania należności podatkowych w trybie art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Tym samym postępowanie to dotyczy wyłącznie nieprawidłowego obliczenia należności podatkowych, podczas gdy należności celne zostały obliczone prawidłowo. Jeżeli zatem urząd celny nie prostuje kwot podatków wykazanych przez podatnika, lecz zmienia wartość celną /klasyfikację PCN lub kwotę cła/ przez co zmienia podstawę opodatkowania, nie mamy do czynienia z trybem określonym w art. 11b w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Gdy pomyłka w wyliczeniu i poborze tego podatku jest wynikiem nieprawidłowego ustalenia takich elementów, jak wartość celna, klasyfikacja towarów czy kwota cła, korekta tego podatku może być dokonana dopiero po wydaniu stosownej decyzji przez organ celny. Tryb art. 11b dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nie zostaje wydana przez organ celny decyzja, lecz jedynie następują czynności materialno-techniczne, polegające na obliczeniu i pobraniu innej niż wykazana przez podatnika kwoty podatku. Natomiast tryb ten nie dotyczy sytuacji, gdy urząd celny uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe i wydaje decyzję.
Odpowiadając na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Po złożeniu skargi strona skarżąca przedstawiła opinię prawną dr A. M. oraz powołała się na wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2002 r. I SA/Łd 327/01 i z dnia 7 lutego 2003 r. I SA/Łd 1048/01. Natomiast Izba Skarbowa powołała się na wyroki z dnia 4 października 2002 r. I SA/Łd 2224/00 i I SA/Łd 2225/00.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim trzeba zauważyć, że skarżąca Spółka nie domagała się wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku w trybie art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, lecz wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nadpłaty na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
Należy przy tym zgodzić się ze stroną skarżącą, że w rozpatrywanej sprawie przepis art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten stanowi, że jeżeli podatnik kwestionuje obliczenie podatku z tytułu importu towarów, o którym mowa w art. 11 ust. 2, lub istnienie obowiązku podatkowego, może on, w terminie miesiąca od dnia pobrania tych podatków przez organ celny, wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika, z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ma on zastosowanie tylko do sytuacji, gdy obliczenie podatków z tytułu importu nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 11 ust. 2 omawianej ustawy, to znaczy, gdy po sprawdzeniu kwot podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym organ celny uznał je za nieprawidłowe i w związku z tym obliczył te podatki w innej wysokości i wykazał w zgłoszeniu celnym, a także wtedy, gdy organ celny uznał, że import danego towaru podlega opodatkowaniu i obliczył podatek, mimo że podatnik zgłosił go jako niepodlegający obowiązkowi podatkowemu.
Omawiane czynności, jak trafnie zauważono w przedstawionej przez stronę skarżącą opinii prawnej, obejmują tylko obszar podatkowy, nie dotyczą natomiast obliczenia wartości celnej i cła. Oznacza to, że tryb wskazany w art. 11 ust. 2 i art. 11b analizowanej ustawy dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nie toczy się odrębne postępowanie celne. Natomiast jeżeli w wyniku postępowania celnego doszło do obniżenia kwoty wartości celnej lub kwoty cła odpowiednią decyzją w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe /art. 65 par. 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny - Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, a tym samym nastąpiła zmiana podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług jako że wartość celna powiększona o należne cło stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie towarów - art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług/, wskazane przepisy art. 11 ust. 2 i art. 11b nie mają zastosowania.
Wtedy podatnik może wystąpić o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej /w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r.; obecnie art. 75 par. 1/; prawa to wygasa dopiero po upływie pięciu lat do dnia pobrania podatku przez płatnika /art. 80 par. 1 pkt 1 lit. "a" Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., obecnie art. 79 par. 2 pkt 1 lit. "a"/.
Sąd w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie podzielił stanowisko wyrażone w powołanych przez stronę skarżącą wyrokach NSA z dnia 13 grudnia 2002 r. I SA/Łd 327/01 i z dnia 7 lutego 2003 r. I SA/Łd 1048/01. Natomiast jeżeli chodzi o wyroki z dnia 4 października 2002 r., powołane przez Izbę Skarbową, to nie była w nich w ogóle rozważana kwestia relacji między art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług a przepisami Ordynacji podatkowej dotyczącymi stwierdzenia nadpłaty /co wyraźnie wynika z uzasadnień tych wyroków/, ponieważ podatnik domagał się rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie w trybie art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług z tytułu importu, odwołując się nie do treści zgłoszeń celnych, które okazały się nieprawidłowe w zakresie wysokości cła, ale wskazywała na ostateczną decyzję organu celnego określającą prawidłowe /niższe od wykazanych w zgłoszeniach celnych/ kwoty należnego cła. Oznacza to, że organy podatkowe, rozpatrując wniosek skarżącej Spółki z dnia 3 lipca 2000 r. w trybie art. 11b w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, dopuściły się naruszenia tych przepisów przez błędne ich zastosowanie. Wniosek skarżącej Spółki powinien zostać rozpatrzony na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących stwierdzenia nadpłaty.
Wobec wykazanego naruszenia przepisów prawa materialnego nie ma potrzeby odnoszenia się do zarzutu skargi dotyczącego art. 171 Ordynacji podatkowej, gdyż kwestia to pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie.
Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 29 oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.