Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 lutego 2000 r. Spółka Akcyjna P. II z siedzibą w R. /obecnie w Ł./ wystąpiła do Urzędu Skarbowego w Z. o zwrot podatku VAT "naliczonego" przez Urząd Celny od aportu rzeczowego, stanowiącego założycielski kapitał akcyjny Spółki w kwocie 18.690,50 zł.
Decyzją z dnia 14 czerwca 2000 r. Urząd Skarbowy - powołując się na art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - odmówił zwrotu tego podatku. W uzasadnieniu podano, że stanowiący aport samochód osobowy został sprowadzony w dniu 7 stycznia 2000 r., zaś wpłaty podatku dokonano na rachunek Urzędu Celnego w dniu 10 stycznia 2000 r. Natomiast Spółka złożyła wniosek w dniu 29 lutego 2000 r., a więc z uchybieniem terminu wynikającego z powołanego art. 11b.
W odwołaniu pełnomocnik Spółki podniósł, że sprowadzony samochód był zwolniony od podatku VAT, zaś Urząd Celny pobrał ten podatek bez podstawy prawnej, dopuszczając się pełnej samowoli, nie informując podatnika, w jakim terminie może dochodzić zwrotu tego podatku. Odmowa zwrotu tego podatku z powołaniem się na miesięczny termin z art. 11b i niemożność przywrócenia tego terminu /w dniu 25 maja 2000 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu/ sprawia, że podatnik czuje się oszukany w majestacie prawa, uważając, że poczucie sprawiedliwości wymaga spełnienia tej prośby.
Izba Skarbowa w Ł. wezwała pełnomocnika Spółki do wypowiedzenia się, czy wniosek z dnia 29 lutego 2000 r. jest wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty w trybie art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług (...), czy też jest to żądanie stwierdzenia nadpłaty w trybie art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik odpowiedział, że złożone żądanie jest wnioskiem złożonym w trybie art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług (...).
Decyzją z dnia 21 listopada 2000 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu podano, że brak precyzji wniosku nie wykluczał możliwości potraktowania go jako żądania stwierdzenia nadpłaty w trybie art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże pełnomocnik strony /adwokat/ wyjaśnił, że jest to wniosek złożony w trybie art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług (...). Zatem przyjęty sposób rozpatrzenia sprawy jest właściwy. Ponieważ jednak Spółka złożyła wniosek z uchybieniem terminu określonego w powołanym przepisie. Urząd Skarbowy był obowiązany do odmowy wnioskowanego zwrotu. Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do uchylenia decyzji I instancji i wyjaśniła, że nie jest uprawniona do oceny zarzutów podniesionych w stosunku do Urzędu Celnego, zaś odczucia podatnika, wobec bezspornego faktu uchybienia terminu, nie mogą mieć wpływu na rozpatrzenie sprawy.
W skardze do sądu administracyjnego Spółka zarzuciła naruszenie par. 69 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1024; prawidłowo powinno być 1245/. Natomiast w uzasadnieniu skargi podniosła, że termin określony w art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług jest terminem procesowym, a nie terminem prawa materialnego, jak błędnie przyjęły organy podatkowe. Spółka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu zgodnie z art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej. Termin ten powinien być przywrócony i w konsekwencji decyzję o odmowie zwrotu podatku VAT należy uznać za bezpodstawną.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Odnośnie do zarzutu naruszenia par. 69 pkt 3 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r., podniesiono, że organy podatkowe nie naruszyły tego przepisu, bowiem wydane decyzje wynikają z regulacji zawartej w art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług (...). Natomiast zawarte w skardze rozważania na temat charakteru terminu określonego w tym przepisie nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż dotyczą odrębnego postępowania przeprowadzonego na wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu, zakończonego decyzją Izby Skarbowej będącej przedmiotem skargi w sprawie I SA/Łd 2281/00.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż powoływane przez Izbę Skarbową.
Zgodnie z art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm. - dalej ustaw o VAT/, jeżeli podatnik kwestionuje obliczenie podatków z tytułu importu, o którym mowa w art. 11 ust. 2, lub istnienie obowiązku podatkowego, może on, w terminie miesiąca od dnia pobrania tych podatków przez organ celny, wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika, z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ma on zastosowanie tylko do sytuacji, w której obliczenie podatków z tytułu importu nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 11 ust. 2 omawianej ustawy, tzn. gdy po sprawdzeniu kwot podatków wykazanych przez podatnika w zgłoszeniu celnym, organ celny uznał je za nieprawidłowe i w związku z tym obliczył te podatki w innej wysokości i wykazał w zgłoszeniu celnym, a także wtedy, gdy organ celny uznał, że import danego towaru podlega opodatkowaniu i obliczył podatek, mimo że podatnik zgłosił go jako niepodlegający obowiązkowi podatkowemu.
Natomiast w innych sytuacjach, tzn. gdy organ celny nie obliczy i nie wykaże w zgłoszeniu celnym kwoty podatku w innej wysokości niż obliczona przez podatnika, w szczególności, gdy podatnik wykaże w zgłoszeniu celnym i wpłaci podatek nienależny lub w wysokości wyższej od należnej, przepis art. 11b ustawy o VAT nie będzie miał zastosowania. Podatnik może wtedy wystąpić o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokości pobranego podatku, może złożyć żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku.
Należy przy tym wyjaśnić, że organ celny występuje w charakterze płatnika - a nie tylko inkasenta - nawet wtedy, gdy nie zakwestionował kwot podatków obliczonych i wykazanych w zgłoszeniu celnym przez podatnika i nie obliczył ich w innej wysokości /art. 11 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT/, gdyż w procesie sprawdzenia tych podatków /art. 11 ust. 2 zdanie pierwsze tej ustawy/ organ celny dokonuje ich obliczenia, a tym samym spełnia wszystkie obowiązki płatnika /obliczenie podatku, pobranie go od podatnika i wpłacenie organowi podatkowemu - art. 8 Ordynacji podatkowej/; inkasent jedynie pobiera podatek od płatnika i wpłaca organowi podatkowemu /art. 9 Ordynacji podatkowej/.
W rozpatrywanej sprawie - jak wynika ze znajdującej się w aktach podatkowych kopii zgłoszenia celnego z dnia 7 stycznia 2000 r. - podatek od towarów i usług obliczony i wykazany w tym zgłoszeniu przez skarżącą Spółką /w kwocie 18.690,50 zł/ nie był kwestionowany przez organ celny; w zgłoszeniu celnym organ celny nie wykazał innej wysokości podatku niż wykazana przez podatnika. Oznacza to, że obliczenie podatku nie nastąpiło w trybie art. 11 ust. 2 ustawy VAT.
I przede wszystkim z tego powodu żądanie podatnika wydania decyzji w trybie art. 11b ustawy o VAT powinno być załatwione odmownie. Nie było zatem potrzeby rozważania przez organy podatkowe, czy podatnik wystąpił z żądaniem w terminie miesięcznym od dnia pobrania podatku od towarów i usług, a także czy termin ten jest terminem procesowym, czy materialnoprawnym. Jednakże - mimo niewłaściwego uzasadnienia - rozstrzygnięcie decyzji Urzędu Skarbowego, utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną, należy uznać za nienaruszające art. 11b ustawy o VAT, wobec wyraźnego domagania się przez podatnika reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika /adwokata/ o potraktowanie jego wniosku jako żądania w trybie art. 11b ustawy o VAT, a nie w trybie art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej, co wyraźnie wskazywała Izba Skarbowa w swoim wezwaniu do pełnomocnika z dnia 9 października 2000 r. W tej sytuacji błędy uzasadnienia należy uznać za naruszenie przepisów postępowania nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Oczywiście oddalenie skargi nie wyklucza możliwości wystąpienia przez skarżącą Spółkę do organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty podatku pobranego przez organ celny jako płatnika, aż do czasu wygaśnięcia prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty /art. 80 par. 1 pkt 1 lit. "a" Ordynacji podatkowej/.
Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.