Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą M.K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku. Decyzja wraz z prawidłowym pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia oraz trybie i terminie jego wniesienia została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w osobie doradcy podatkowego P.N. w dniu 17 grudnia 2012 roku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego nadał listem poleconym w dniu 3 lutego 2013 roku. Do skargi załączył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że decyzję organu II instancji otrzymał w dniu 17 grudnia 2012 roku, a zatem termin do wniesienia skargi (we wniosku wskazano błędnie: "odwołania") upłynął w dniu 16 stycznia 2013 roku. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że z powodu choroby (grypy, a następnie powikłań z nią związanych, problemów z ciśnieniem, bardzo wysokiego poziomu cukru), nie mógł w terminie do wniesienia skargi skutecznie zapoznać się z treścią decyzji, tak by sformułować względem niej zarzuty merytoryczne.
W związku z tym uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. W konkluzji pełnomocnik stwierdził, że w jego ocenie w sprawie zastosowanie powinny znaleźć normy zawarte w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Do wniosku załączył kserokopię zwolnień lekarskich obejmujących okres od 6 grudnia 2012 roku do 1 lutego 2013 roku.
Pismem dnia 6 marca 2013 roku doradca podatkowy P.N., w wykonaniu wezwania Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 lutego 2013 roku, złożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ponadto w dniu 11 marca 2013 roku uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez jego podpisanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie natomiast z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1-3 i § 4 p.p.s.a.).
Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi;
- 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy;
- 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy czym brak choćby jednej z powyższych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Podkreślić przy tym należy, iż na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że zgodnie z art. 95 § 2 k.c. wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego zaniedbania osób (pełnomocników), którymi posłużyła się strona, w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony.
W rozpoznawanej sprawie kwestionowana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 grudnia 2012 roku, a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 16 stycznia 2013 roku. Jednocześnie analiza treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dowodzi, że pełnomocnik skarżącego, wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a., nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podnoszone przez niego okoliczności nie mogą bowiem stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie powyższego terminu, gdyż nie sposób uznać opisanych przez pełnomocnika schorzeń za przeszkodę do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
W szczególności, przedłożone przez pełnomocnika zaświadczenia lekarskie stwierdzają jedynie, iż celem ich wystawienia było zwolnienie z pracy w dniach od 6 grudnia 2012 roku do 1 lutego 2013 roku. Jednakże samo zaświadczenie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. Samo zaświadczenie lekarskie nie wyklucza jednak możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego nie wynika niemożność chodzenia, która w niniejszej sprawie nie dotyczy okresu od dnia 6 grudnia do 31 grudnia 2012 roku.
Dodatkowo uwagę zwraca także fakt, iż w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim (tj. w dniu 17 grudnia 2012 roku) pełnomocnik skarżącego osobiście odebrał zaskarżoną decyzję (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych).
Sąd podziela przy tym prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody.
W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (vide: np. postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r., I FZ 360/12 oraz postanowienie WSA w Łodzi z dnia 19 czerwca 2012 r., I SA/Łd 457/12 – dostępne w CBOSA, wraz z powołanymi tam orzeczeniami).
Jednocześnie w niniejszej sprawie uwzględnienia wymaga fakt, że przy ocenie działań pełnomocnika zawodowego, jakim jest doradca podatkowy, przyjmuje się szczególny miernik staranności, wymagający od niego zachowania szczególnej staranności przy reprezentowaniu mocodawcy w postępowaniu sądowym. Analiza treści skargi dowodzi, że w znacznej mierze stanowi ona powielenie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stąd też przyjąć należy, że choroba pełnomocnika nie miała wpływu na możliwość należytego zredagowania skargi do sądu administracyjnego, zaś w celu jej terminowego wniesienia (nieskomplikowana czynność techniczna) mógł on posłużyć się inną osobą, względnie poinformować skarżącego o swojej niedyspozycji, tak aby dać mu czas na znalezienie innego profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Sąd uznał za niecelowe rozważenie spełnienia pozostałych przesłanek, których jedynie łączne wystąpienie z przesłanką braku winy mogłoby warunkować uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Ponadto Sąd wyjaśnia, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania wskazany przez pełnomocnika art. 162 Ordynacji podatkowej, kwestię bowiem przywrócenia terminu do wniesienia skargi regulują wskazane na wstępie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
(MSi)