Uzasadnienie
Pismem z 27 lutego 2018 r. A S.A. z siedzibą w S. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. [...] r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postepowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 rok.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął wobec A S.A. postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. W toku postępowania poddano analizie deklarowane przez spółkę transakcje z podmiotami P.H.U. B L. P., C sp. z o.o. oraz D sp.j. (obecnie E sp.j.). Organ zgromadził w aktach sprawy obszerny materiał dowodowy, obejmujący m.in. umowy, faktury, dokumenty dotyczące płatności, protokoły przesłuchań świadków oraz wyjaśnienia Spółki. Wśród dowodów znalazły się również dokumenty urzędowe w postaci decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. oraz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G., w drodze których organy podatkowe orzekły wobec P.H.U. B L. P. oraz C sp. z o.o., działając na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek zapłaty podatku wynikającego z faktur wystawionych na rzecz A S.A.
W przekonaniu organów, faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych w całości (P.H.U. B L. P.) lub w znacznej części (C sp. z o.o.). Niezależnie od oceny wyrażonej w decyzjach innych organów, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. przeprowadził postępowanie dowodowe we własnym zakresie oraz dokonał własnej oceny ustalonego stanu faktycznego. Podjęte w sprawie czynności doprowadziły organ do wniosku, iż usługi udokumentowane fakturami pochodzącymi od P.H.U. B L. P. i C sp. z o.o., a także od podmiotu D sp.j., w rzeczywistości nie miały miejsca. Kierując się poczynionymi ustaleniami, decyzją [...] wydaną w dniu [...] r. organ określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w wysokości 4 914 765 zł. Zdaniem organu kwoty netto wynikające ze spornych faktur nie mogły być traktowane jako koszty uzyskania przychodów.
A S.A. nie zgodziła się z oceną stanu faktycznego dokonaną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł., wnosząc odwołanie od decyzji z [...] r. Zdaniem podatnika zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny, zaś organ przekroczył granicę swobodnej oceny dowodu, dokonując dowolnych i arbitralnych ustaleń.
Po rozpatrzeniu odwołania spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł decyzją z [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł.. W ocenie organu drugiej instancji w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Jednocześnie Dyrektor Izby wskazał okoliczności wymagające dodatkowego wyjaśnienia oraz dowody, których przeprowadzenie należy rozważyć.
Wnioskiem z 13 października 2017r. pełnomocnik skarżącej spółki zwrócił się o zawieszenie postępowania podatkowego prowadzonego wobec strony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2011 z uwagi na cyt.:
- - "(...) toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G. postępowanie w przedmiocie oceny legalności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 18 września 2016r. (znak: [...]) wydanej wobec C Sp. z o.o. (dalej: "C") w zakresie rozliczenia VAT za poszczególne miesiące od marca 2011r. do grudnia 2012r.,
- - złożenie przez PHU B L. P. (dalej: "PHU B") wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 20 marca 2015r. (znak: [...] w zakresie rozliczenia VAT za poszczególne miesiące od marca 2011r. do grudnia 2012r. (...)." Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z [...]r. Nr [...] na podstawie art. 216 i art. 217 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa odmówił zawieszenia postępowania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 rok.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia spółki wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwołując się do treści art. 201 § 1 pkt 2 wskazał, że zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest czy okoliczności podnoszone przez pełnomocnika uznać należy za zagadnienie wstępne, o którym mowa w przywołanym przepisie.
Zgodnie z bogatym orzecznictwem sądów administracyjnych zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w cytowanym przepisie jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postepowania (w oderwaniu od sprawy na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Przy czym zagadnieniem wstępnym może być jedynie tylko taka kwestia prawna, która albo ujawniła się w toku postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii. Powyższe oznacza, że sądy administracyjne stoją na stanowisku, iż pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć wstępne zagadnienie prawne, a nie spór co do faktu. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej.
Organ podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek, a mianowicie: postępowanie jest w toku, istnieje zagadnienie wstępne oraz rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do uznania za zagadnienie wstępne rozstrzygnięcia przez WSA w G. skargi wniesionej przez spółkę C na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G., którą odmówiono spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 18 września 2015 r. dotyczącej rozliczenia podatku VAT za okres od marca 2011 do grudnia 2012 roku, podobnie jak nie będzie zagadnieniem wstępnym rozstrzygnięcie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. wniosku złożonego przez PHU B o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika US w W. z 20 marca 2015 r. dotyczącej rozliczenia podatku VAT za okres od marca 2011 r. do grudnia 2012 roku. W ocenie organu powyższe kwestie odnoszą się do ustaleń faktycznych i ich oceny, a te, jak wskazano nie są uznawane przez sądownictwo administracyjne za zagadnienie wstępne.
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie przepisów art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa cyt. "(...) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec Spółki, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych, tj. rozstrzygnięć, które zostaną wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oraz przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. (...)" i na tej podstawie wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W myśl art. 201 § 1 punkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W judykaturze przyjmuje się, że zagadnienie wstępne w rozumieniu cytowanego przepisu stanowi materialnoprawną przeszkodę, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (wyrok WSA w Lublinie z 31 marca 2016r., sygn. akt I SA/Lu 1313/15).
W rozpoznawanej sprawie istnienia owej materialnoprawnej przeszkody, o której mowa wyżej, strona skarżąca upatruje w zainicjowaniu w sprawach dotyczących innych podmiotów akcji procesowych mających na celu wzruszenie ostatecznych decyzji podatkowych dotyczących tych podmiotów.
W ocenie sądu I instancji powyższa okoliczność nie jest przesłanką zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznych decyzji wydanych na podstawie art. 108 ust.1 ustawy o VAT nie jest warunkiem koniecznym dla wydania decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego podmiotu, na rzecz którego wystawiono faktury objęte art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Wprawdzie ostateczne decyzje administracyjne mają, na podstawie art. 194 § 1 O.p., walor dokumentu urzędowego o zwiększonej mocy dowodowej, lecz nie stanowią prejudykatu w sprawie innego podatnika. W trybie przewidzianym w art. 194 § 3 O.p. istnieje przecież możliwość przeprowadzenie dowodu przeciwko takim dokumentom.
Z drugiej strony unicestwienie takiej decyzji, jak trafnie wywiódł organ odwoławczy mogłoby jedynie wpłynąć na zakres postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie a nie jego dopuszczalność.
Nie można zatem przyjąć, że brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego to jest zasadności akcji procesowych skierowanych przeciwko decyzjom wydanym na podstawie art. 108 ust.1 ustawy o VAT uniemożliwia wydanie decyzji w rozpoznawanej sprawie.
Ponadto zauważyć należy, że podstawą do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 punkt 2 O.p. może być jedynie zagadnienie o charakterze prawnym. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy kwestii dowodowych, które mogą mieć wpływ jedynie na ustalenia faktyczne a nie prawne.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1369) należało orzec jak w sentencji.
A.J.